Khums · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadith 3094

Isinalaysay ni Malik ibn Aws ibn al-Hadathan. Tekstong Arabic na may sariling salin at paliwanag.

Sahih (mapagkakatiwalaan)Aklat: Khums
صحيح البخاري
Sino ang nagsalaysay nito?

Isinalaysay ni Malik ibn Aws ibn al-Hadathan

Sahih (mapagkakatiwalaan)

Itinuturing na mapagkakatiwalaan sa kabuuan ang Sahih al-Bukhari.

Ang salaysay

Tekstong Arabic

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مُحَمَّدٍ الْفَرْوِيُّ، حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ مَالِكِ بْنِ أَوْسِ بْنِ الْحَدَثَانِ،، وَكَانَ، مُحَمَّدُ بْنُ جُبَيْرٍ ذَكَرَ لِي ذِكْرًا مِنْ حَدِيثِهِ ذَلِكَ، فَانْطَلَقْتُ حَتَّى أَدْخُلَ عَلَى مَالِكِ بْنِ أَوْسٍ، فَسَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ الْحَدِيثِ فَقَالَ مَالِكٌ بَيْنَا أَنَا جَالِسٌ فِي أَهْلِي حِينَ مَتَعَ النَّهَارُ، إِذَا رَسُولُ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ يَأْتِينِي فَقَالَ أَجِبْ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ‏.‏ فَانْطَلَقْتُ مَعَهُ حَتَّى أَدْخُلَ عَلَى عُمَرَ، فَإِذَا هُوَ جَالِسٌ عَلَى رِمَالِ سَرِيرٍ، لَيْسَ بَيْنَهُ وَبَيْنَهُ فِرَاشٌ مُتَّكِئٌ عَلَى وِسَادَةٍ مِنْ أَدَمٍ، فَسَلَّمْتُ عَلَيْهِ ثُمَّ جَلَسْتُ فَقَالَ يَا مَالِ، إِنَّهُ قَدِمَ عَلَيْنَا مِنْ قَوْمِكَ أَهْلُ أَبْيَاتٍ، وَقَدْ أَمَرْتُ فِيهِمْ بِرَضْخٍ فَاقْبِضْهُ فَاقْسِمْهُ بَيْنَهُمْ‏.‏ فَقُلْتُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، لَوْ أَمَرْتَ بِهِ غَيْرِي‏.‏ قَالَ اقْبِضْهُ أَيُّهَا الْمَرْءُ‏.‏ فَبَيْنَا أَنَا جَالِسٌ عِنْدَهُ أَتَاهُ حَاجِبُهُ يَرْفَا فَقَالَ هَلْ لَكَ فِي عُثْمَانَ وَعَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ عَوْفٍ وَالزُّبَيْرِ وَسَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ يَسْتَأْذِنُونَ قَالَ نَعَمْ‏.‏ فَأَذِنَ لَهُمْ فَدَخَلُوا فَسَلَّمُوا وَجَلَسُوا، ثُمَّ جَلَسَ يَرْفَا يَسِيرًا ثُمَّ قَالَ هَلْ لَكَ فِي عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ قَالَ نَعَمْ‏.‏ فَأَذِنَ لَهُمَا، فَدَخَلاَ فَسَلَّمَا فَجَلَسَا، فَقَالَ عَبَّاسٌ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، اقْضِ بَيْنِي وَبَيْنَ هَذَا‏.‏ وَهُمَا يَخْتَصِمَانِ فِيمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ بَنِي النَّضِيرِ‏.‏ فَقَالَ الرَّهْطُ عُثْمَانُ وَأَصْحَابُهُ يَا أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ، اقْضِ بَيْنَهُمَا وَأَرِحْ أَحَدَهُمَا مِنَ الآخَرِ‏.‏ قَالَ عُمَرُ تَيْدَكُمْ، أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ الَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالأَرْضُ، هَلْ تَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ ‏"‏‏.‏ يُرِيدُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَفْسَهُ‏.‏ قَالَ الرَّهْطُ قَدْ قَالَ ذَلِكَ‏.‏ فَأَقْبَلَ عُمَرُ عَلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ فَقَالَ أَنْشُدُكُمَا اللَّهَ، أَتَعْلَمَانِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ قَالَ ذَلِكَ قَالاَ قَدْ قَالَ ذَلِكَ‏.‏ قَالَ عُمَرُ فَإِنِّي أُحَدِّثُكُمْ عَنْ هَذَا الأَمْرِ، إِنَّ اللَّهَ قَدْ خَصَّ رَسُولَهُ صلى الله عليه وسلم فِي هَذَا الْفَىْءِ بِشَىْءٍ لَمْ يُعْطِهِ أَحَدًا غَيْرَهُ ـ ثُمَّ قَرَأَ ‏{‏وَمَا أَفَاءَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ مِنْهُمْ‏}‏ إِلَى قَوْلِهِ ‏{‏قَدِيرٌ‏}‏ ـ فَكَانَتْ هَذِهِ خَالِصَةً لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ وَاللَّهِ مَا احْتَازَهَا دُونَكُمْ، وَلاَ اسْتَأْثَرَ بِهَا عَلَيْكُمْ قَدْ أَعْطَاكُمُوهُ، وَبَثَّهَا فِيكُمْ حَتَّى بَقِيَ مِنْهَا هَذَا الْمَالُ، فَكَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يُنْفِقُ عَلَى أَهْلِهِ نَفَقَةَ سَنَتِهِمْ مِنْ هَذَا الْمَالِ، ثُمَّ يَأْخُذُ مَا بَقِيَ فَيَجْعَلُهُ مَجْعَلَ مَالِ اللَّهِ، فَعَمِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِذَلِكَ حَيَاتَهُ، أَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمُونَ ذَلِكَ قَالُوا نَعَمْ‏.‏ ثُمَّ قَالَ لِعَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ أَنْشُدُكُمَا بِاللَّهِ هَلْ تَعْلَمَانِ ذَلِكَ قَالَ عُمَرُ ثُمَّ تَوَفَّى اللَّهُ نَبِيَّهُ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَنَا وَلِيُّ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم‏.‏ فَقَبَضَهَا أَبُو بَكْرٍ، فَعَمِلَ فِيهَا بِمَا عَمِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَاللَّهُ يَعْلَمُ إِنَّهُ فِيهَا لَصَادِقٌ بَارٌّ رَاشِدٌ تَابِعٌ لِلْحَقِّ، ثُمَّ تَوَفَّى اللَّهُ أَبَا بَكْرٍ، فَكُنْتُ أَنَا وَلِيَّ أَبِي بَكْرٍ، فَقَبَضْتُهَا سَنَتَيْنِ مِنْ إِمَارَتِي، أَعْمَلُ فِيهَا بِمَا عَمِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمَا عَمِلَ فِيهَا أَبُو بَكْرٍ، وَاللَّهُ يَعْلَمُ إِنِّي فِيهَا لَصَادِقٌ بَارٌّ رَاشِدٌ تَابِعٌ لِلْحَقِّ، ثُمَّ جِئْتُمَانِي تُكَلِّمَانِي وَكَلِمَتُكُمَا وَاحِدَةٌ، وَأَمْرُكُمَا وَاحِدٌ، جِئْتَنِي يَا عَبَّاسُ تَسْأَلُنِي نَصِيبَكَ مِنِ ابْنِ أَخِيكَ، وَجَاءَنِي هَذَا ـ يُرِيدُ عَلِيًّا ـ يُرِيدُ نَصِيبَ امْرَأَتِهِ مِنْ أَبِيهَا، فَقُلْتُ لَكُمَا إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ نُورَثُ مَا تَرَكْنَا صَدَقَةٌ ‏"‏‏.‏ فَلَمَّا بَدَا لِي أَنْ أَدْفَعَهُ إِلَيْكُمَا قُلْتُ إِنْ شِئْتُمَا دَفَعْتُهَا إِلَيْكُمَا عَلَى أَنَّ عَلَيْكُمَا عَهْدَ اللَّهِ وَمِيثَاقَهُ لَتَعْمَلاَنِ فِيهَا بِمَا عَمِلَ فِيهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، وَبِمَا عَمِلَ فِيهَا أَبُو بَكْرٍ، وَبِمَا عَمِلْتُ فِيهَا مُنْذُ وَلِيتُهَا، فَقُلْتُمَا ادْفَعْهَا إِلَيْنَا‏.‏ فَبِذَلِكَ دَفَعْتُهَا إِلَيْكُمَا، فَأَنْشُدُكُمْ بِاللَّهِ، هَلْ دَفَعْتُهَا إِلَيْهِمَا بِذَلِكَ قَالَ الرَّهْطُ نَعَمْ‏.‏ ثُمَّ أَقْبَلَ عَلَى عَلِيٍّ وَعَبَّاسٍ فَقَالَ أَنْشُدُكُمَا بِاللَّهِ هَلْ دَفَعْتُهَا إِلَيْكُمَا بِذَلِكَ قَالاَ نَعَمْ‏.‏ قَالَ فَتَلْتَمِسَانِ مِنِّي قَضَاءً غَيْرَ ذَلِكَ فَوَاللَّهِ الَّذِي بِإِذْنِهِ تَقُومُ السَّمَاءُ وَالأَرْضُ، لاَ أَقْضِي فِيهَا قَضَاءً غَيْرَ ذَلِكَ، فَإِنْ عَجَزْتُمَا عَنْهَا فَادْفَعَاهَا إِلَىَّ، فَإِنِّي أَكْفِيكُمَاهَا‏.‏

Salin

Ikinuwento ni Malik bin Aus: Habang ako ay nakaupo sa aking pamilya nang tumataas ang araw at umiinit, biglang dumating ang sugo ni Umar bin Al-Khattab at nagsabi, 'Tinatawag ka ng Amirul-Mu'minin.' Kaya't sumama ako sa kanya hanggang sa makapasok ako kay Umar. Naroon siyang nakaupo sa isang higaang yari sa dahon ng palma na walang kutson, at nakasandal sa isang unan na katad. Binati ko siya at naupo. Sinabi niya, 'O Mali! May mga taong dumating mula sa iyong kamag-anak na may mga pamilya, at nag-utos ako na bigyan sila ng kalo, kaya kunin mo ito at ipamahagi sa kanila.' Sinabi ko, 'O Amirul-Mu'minin, sana ay inutusan mo na lang ang iba.' Sagot niya, 'O lalaki! Kunin mo ito.' Habang nakaupo ako sa tabi niya, dumating ang kanyang tagapag-alaga na si Yarfa' at nagsabi, 'Hinihingi nina Uthman, Abdur-Rahman bin Auf, Az-Zubair, at Sa'd bin Abi Waqqas ang pahintulot na makapasok; papasukin ko ba sila?' Sumagot si Umar, 'Oo.' Kaya't pinapasok sila, bumati, at naupo. Pagkalipas ng sandali, bumalik si Yarfa' at nagsabi, 'Papasukin ko ba sina Ali at Abbas?' Sumagot si Umar, 'Oo.' Kaya't pinapasok sila, bumati, at naupo. Pagkatapos ay sinabi ni Abbas, 'O Amirul-Mu'minin! Hatulan mo kami ni Ali.' Nagtatalo sila tungkol sa ari-arian ng Banu An-Nadir na ibinigay ng Allah sa Kanyang Rasul ﷺ bilang Fai. Sinabi ng grupo (sina Uthman at kasama), 'O Amirul-Mu'minin! Hatulan mo sila at iligtas mo ang bawat isa sa kabilang panig.' Sinabi ni Umar, 'Maghintay kayo! Ipinapanumpa ko kayo sa Allah na sa Kanyang Pahintulot ay nakatayo ang langit at lupa, alam ba ninyo na sinabi ng Rasulullah ﷺ:

"Kami ay hindi nagpapamana; ang aming iniwan ay Sedekah," at ang tinutukoy ng Rasulullah ﷺ ay ang kanyang sarili?' Sumagot ang grupo, 'Sinabi niya iyon.' Pagkatapos ay humarap si Umar kina Ali at Abbas at sinabi, 'Ipinapanumpa ko kayo sa Allah, alam ba ninyo na sinabi ng Rasulullah ﷺ iyon?' Sumagot sila, 'Sinabi niya iyon.' Sinabi ni Umar, 'Kaya't sasabihin ko sa inyo ang tungkol dito. Pinagkalo ng Allah ang Kanyang Rasul ﷺ ng espesyal na karapatan sa Fai na ito na hindi ibinigay sa sinumang iba.' Pagkatapos ay binasa niya ang ayat: 'At ang ibinigay ng Allah sa Kanyang Rasul mula sa kanila...' hanggang sa '...Makapangyarihan.' Kaya't ang ari-ariang ito ay eksklusibo para sa Rasulullah ﷺ. Ngunit, sa Allah, hindi niya ito kinuha para sa kanyang sarili at iniwan kayo, ni pinaboran ang kanyang sarili kaysa sa inyo. Ibinigay niya ito sa inyong lahat at ipinamahagi sa inyo hanggang sa matira ang ari-ariang ito. Ginamit ng Rasulullah ﷺ ang kita nito para sa gastusin ng kanyang pamilya sa loob ng isang taon, at ang natira ay ginawa niyang tulad ng kayamanan ng Allah. Ginawa ito ng Rasulullah ﷺ habang buhay niya. Ipinapanumpa ko kayo sa Allah, alam ba ninyo ito?' Sumagot sila, 'Oo.' Pagkatapos ay sinabi niya kina Ali at Abbas, 'Ipinapanumpa ko kayo sa Allah, alam ba ninyo ito?' Dagdag ni Umar, 'Nang tanggapin ng Allah ang Kanyang Propeta ﷺ, sinabi ni Abu Bakr, "Ako ang wali ng Rasulullah ﷺ." Kaya't kinuha ito ni Abu Bakr at pinamahalaan gaya ng ginawa ng Rasulullah ﷺ, at alam ng Allah na siya ay tapat, mabuti, wasto, at sumusunod sa katotohanan. Pagkatapos ay tinanggap ng Allah si Abu Bakr, at ako ang naging wali ni Abu Bakr. Hinawakan ko ito sa loob ng dalawang taon ng aking pamumuno, pinamamahalaan ito gaya ng ginawa ng Rasulullah ﷺ at ni Abu Bakr, at alam ng Allah na ako ay tapat, mabuti, wasto, at sumusunod sa katotohanan. Ngayon, lumapit kayong dalawa sa akin na may iisang kahilingan at layunin. Ikaw, Abbas, ay humingi ng iyong bahagi mula sa ari-arian ng iyong pamangkin, at ikaw naman, Ali, ay humingi ng bahagi ng iyong asawa mula sa ari-arian ng kanyang ama. Sinabi ko sa inyo na sinabi ng Rasulullah ﷺ: "Kami ay hindi nagpapamana; ang aming iniwan ay Sedekah." Nang naisip kong nararapat na ibigay ito sa inyo, sinabi ko, "Kung nais ninyo, ibibigay ko ito sa inyo sa kondisyong gagawa kayo ng pangako at tipan sa Allah na pamamahalaan ninyo ito gaya ng ginawa ng Rasulullah ﷺ, ni Abu Bakr, at ng ginawa ko mula nang ako ang mamuno dito." At sinabi ninyo, "Ibigay mo ito sa amin." Kaya't sa kondisyong iyon ay ibinigay ko ito sa inyo. Ipinapanumpa ko kayo sa Allah, ibinigay ko ba ito sa kanila sa ganitong kondisyon?' Sumagot ang grupo, 'Oo.' Pagkatapos ay humarap si Umar kina Ali at Abbas at sinabi, 'Ipinapanumpa ko kayo sa Allah, ibinigay ko ba ito sa inyo sa ganitong kondisyon?' Sumagot sila, 'Oo.' Sinabi niya, 'Ngayon ay naghahanap kayo ng ibang hatol? Sa Allah na sa Kanyang Pahintulot ay nakatayo ang langit at lupa, hindi ako magbibigay ng ibang hatol maliban dito. At kung hindi ninyo kayang pamahalaan ito, ibalik ninyo ito sa akin, at ako na ang bahala dito para sa inyo.'

Salin at paliwanag ng Khutba World, isinalin mula sa Arabic.

Pangunahing mensahe

Pinangasiwaan ni ʿUmar ang yaman ng Banū an-Naḍīr bilang ari-ariang pangkawanggawa, hindi bilang mana.

Kaligiran at dahilan

Humingi sina ʿAlī at ʿAbbās kay ʿUmar ng pasya tungkol sa pamamahala sa yaman ng Banū an-Naḍīr. Ipinaalala ni ʿUmar sa kanila ang pahayag na ang mga iniwan ng mga propeta ay ṣadaqa, at ang kasunduan sa pamamahala na dati na nilang tinanggap.

Paliwanag sa mahihirap na salita
fayʾ

Yamang napunta sa pamayanang Muslim nang walang labanan.

ṣadaqa

Yamang pangkawanggawa na inilaan para sa kabutihan, hindi bilang personal na mana.

khumus

Ikalimang bahagi ng ilang uri ng nasamsam sa digmaan na may natatanging paglalaan ayon sa mga tuntuning Islamiko.

Mga aral na hinango ng mga iskolar

Mula rito, ipinahihiwatig ng mga klasikong iskolar na walang personal na mana ang mga propeta: ginagamit ang yaman na kanilang iniwan ayon sa layuning itinakda nila. Pinagtatalunan ng mga iskolar ang tiyak na katayuang legal at pamamahala sa yaman na ito; sa salaysay na ito, higit na binibigyang-diin na ipinagpatuloy nina Abū Bakr at ʿUmar ang gawain ng Propeta ﷺ. Ipinakikita rin nito na kailangang maingat na pangasiwaan ng namumuno ang pampublikong yaman at tuparin ang mga napagkasunduang kondisyon. Kinikilala ng apat na paaralang pangbatas ng Sunni ang tuntuning hindi namamana ang mga propeta gaya ng karaniwang tao, bagaman higit pa nilang tinatalakay ang aplikasyon at pamamahala sa ganitong partikular na yaman.

Mga aral para sa kasalukuyan
  1. Kapag namamahala ng yaman ng komunidad o pangkawanggawa, magtakda ng malinaw na mga kondisyon at tiyaking nasusunod ang mga ito.
  2. Bago magpasya, umasa sa mapananaligang kaalaman at pakinggan ang lahat ng taong sangkot.
  3. Gamitin para sa itinakdang layunin ang mga yamang inilaan sa kabutihan, kahit magpalit ang namamahala.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Isang hadith araw-araw, sa iyong wika

Binibigyan ka ng app ng hadith na may paliwanag araw-araw, pati bilang widget sa iyong telepono. Libreng gamitin.