Mga Propeta · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadith 3401

Isinalaysay ni Ubayy ibn Ka'b. Tekstong Arabic na may sariling salin at paliwanag.

Sahih (mapagkakatiwalaan)Aklat: Mga Propeta
صحيح البخاري
Sino ang nagsalaysay nito?

Isinalaysay ni Ubayy ibn Ka'b

Sahih (mapagkakatiwalaan)

Itinuturing na mapagkakatiwalaan sa kabuuan ang Sahih al-Bukhari.

Ang salaysay

Tekstong Arabic

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ، قَالَ قُلْتُ لاِبْنِ عَبَّاسٍ إِنَّ نَوْفًا الْبَكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى صَاحِبَ الْخَضِرِ لَيْسَ هُوَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ، إِنَّمَا هُوَ مُوسَى آخَرُ‏.‏ فَقَالَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ حَدَّثَنَا أُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَنَّ مُوسَى قَامَ خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ، فَسُئِلَ أَىُّ النَّاسِ أَعْلَمُ فَقَالَ أَنَا‏.‏ فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ‏.‏ فَقَالَ لَهُ بَلَى، لِي عَبْدٌ بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ‏.‏ قَالَ أَىْ رَبِّ وَمَنْ لِي بِهِ ـ وَرُبَّمَا قَالَ سُفْيَانُ أَىْ رَبِّ وَكَيْفَ لِي بِهِ ـ قَالَ تَأْخُذُ حُوتًا، فَتَجْعَلُهُ فِي مِكْتَلٍ، حَيْثُمَا فَقَدْتَ الْحُوتَ فَهْوَ ثَمَّ ـ وَرُبَّمَا قَالَ فَهْوَ ثَمَّهْ ـ وَأَخَذَ حُوتًا، فَجَعَلَهُ فِي مِكْتَلٍ، ثُمَّ انْطَلَقَ هُوَ وَفَتَاهُ يُوشَعُ بْنُ نُونٍ، حَتَّى أَتَيَا الصَّخْرَةَ، وَضَعَا رُءُوسَهُمَا فَرَقَدَ مُوسَى، وَاضْطَرَبَ الْحُوتُ فَخَرَجَ فَسَقَطَ فِي الْبَحْرِ، فَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ سَرَبًا، فَأَمْسَكَ اللَّهُ عَنِ الْحُوتِ جِرْيَةَ الْمَاءِ، فَصَارَ مِثْلَ الطَّاقِ، فَقَالَ هَكَذَا مِثْلُ الطَّاقِ‏.‏ فَانْطَلَقَا يَمْشِيَانِ بَقِيَّةَ لَيْلَتِهِمَا وَيَوْمَهُمَا، حَتَّى إِذَا كَانَ مِنَ الْغَدِ قَالَ لِفَتَاهُ آتِنَا غَدَاءَنَا لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا‏.‏ وَلَمْ يَجِدْ مُوسَى النَّصَبَ حَتَّى جَاوَزَ حَيْثُ أَمَرَهُ اللَّهُ‏.‏ قَالَ لَهُ فَتَاهُ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ، وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلاَّ الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ، وَاتَّخَذَ سَبِيلَهُ فِي الْبَحْرِ عَجَبًا، فَكَانَ لِلْحُوتِ سَرَبًا وَلَهُمَا عَجَبًا‏.‏ قَالَ لَهُ مُوسَى ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِي، فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا، رَجَعَا يَقُصَّانِ آثَارَهُمَا حَتَّى انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ، فَإِذَا رَجُلٌ مُسَجًّى بِثَوْبٍ، فَسَلَّمَ مُوسَى، فَرَدَّ عَلَيْهِ‏.‏ فَقَالَ وَأَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلاَمُ‏.‏ قَالَ أَنَا مُوسَى‏.‏ قَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ، أَتَيْتُكَ لِتُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رَشَدًا‏.‏ قَالَ يَا مُوسَى إِنِّي عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ، عَلَّمَنِيهِ اللَّهُ لاَ تَعْلَمُهُ وَأَنْتَ عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَكَهُ اللَّهُ لاَ أَعْلَمُهُ‏.‏ قَالَ هَلْ أَتَّبِعُكَ قَالَ ‏{‏إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا * وَكَيْفَ تَصْبِرُ عَلَى مَا لَمْ تُحِطْ بِهِ خُبْرًا‏}‏ إِلَى قَوْلِهِ ‏{‏إِمْرًا‏}‏ فَانْطَلَقَا يَمْشِيَانِ عَلَى سَاحِلِ الْبَحْرِ، فَمَرَّتْ بِهِمَا سَفِينَةٌ، كَلَّمُوهُمْ أَنْ يَحْمِلُوهُمْ، فَعَرَفُوا الْخَضِرَ، فَحَمَلُوهُ بِغَيْرِ نَوْلٍ، فَلَمَّا رَكِبَا فِي السَّفِينَةِ جَاءَ عُصْفُورٌ، فَوَقَعَ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ، فَنَقَرَ فِي الْبَحْرِ نَقْرَةً أَوْ نَقْرَتَيْنِ، قَالَ لَهُ الْخَضِرُ يَا مُوسَى، مَا نَقَصَ عِلْمِي وَعِلْمُكَ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ إِلاَّ مِثْلَ مَا نَقَصَ هَذَا الْعُصْفُورُ بِمِنْقَارِهِ مِنَ الْبَحْرِ‏.‏ إِذْ أَخَذَ الْفَأْسَ فَنَزَعَ لَوْحًا، قَالَ فَلَمْ يَفْجَأْ مُوسَى إِلاَّ وَقَدْ قَلَعَ لَوْحًا بِالْقَدُّومِ‏.‏ فَقَالَ لَهُ مُوسَى مَا صَنَعْتَ قَوْمٌ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ، عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا، لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا إِمْرًا‏.‏ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا‏.‏ قَالَ لاَ تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلاَ تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا، فَكَانَتِ الأُولَى مِنْ مُوسَى نِسْيَانًا‏.‏ فَلَمَّا خَرَجَا مِنَ الْبَحْرِ مَرُّوا بِغُلاَمٍ يَلْعَبُ مَعَ الصِّبْيَانِ، فَأَخَذَ الْخَضِرُ بِرَأْسِهِ فَقَلَعَهُ بِيَدِهِ هَكَذَا ـ وَأَوْمَأَ سُفْيَانُ بِأَطْرَافِ أَصَابِعِهِ كَأَنَّهُ يَقْطِفُ شَيْئًا ـ فَقَالَ لَهُ مُوسَى أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا نُكْرًا‏.‏ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا‏.‏ قَالَ إِنْ سَأَلْتُكَ عَنْ شَىْءٍ بَعْدَهَا فَلاَ تُصَاحِبْنِي، قَدْ بَلَغْتَ مِنْ لَدُنِّي عُذْرًا‏.‏ فَانْطَلَقَا حَتَّى إِذَا أَتَيَا أَهْلَ قَرْيَةٍ اسْتَطْعَمَا أَهْلَهَا فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ مَائِلاً ـ أَوْمَأَ بِيَدِهِ هَكَذَا وَأَشَارَ سُفْيَانُ كَأَنَّهُ يَمْسَحُ شَيْئًا إِلَى فَوْقُ، فَلَمْ أَسْمَعْ سُفْيَانَ يَذْكُرُ مَائِلاً إِلاَّ مَرَّةً ـ قَالَ قَوْمٌ أَتَيْنَاهُمْ فَلَمْ يُطْعِمُونَا وَلَمْ يُضَيِّفُونَا عَمَدْتَ إِلَى حَائِطِهِمْ لَوْ شِئْتَ لاَتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا‏.‏ قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ، سَأُنَبِّئُكَ بِتَأْوِيلِ مَا لَمْ تَسْتَطِعْ عَلَيْهِ صَبْرًا‏"‏‏.‏ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَدِدْنَا أَنَّ مُوسَى كَانَ صَبَرَ، فَقَصَّ اللَّهُ عَلَيْنَا مِنْ خَبَرِهِمَا ‏"‏‏.‏ قَالَ سُفْيَانُ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَرْحَمُ اللَّهُ مُوسَى، لَوْ كَانَ صَبَرَ يُقَصُّ عَلَيْنَا مِنْ أَمْرِهِمَا ‏"‏‏.‏ وَقَرَأَ ابْنُ عَبَّاسٍ أَمَامَهُمْ مَلِكٌ يَأْخُذُ كُلَّ سَفِينَةٍ صَالِحَةٍ غَصْبًا، وَأَمَّا الْغُلاَمُ فَكَانَ كَافِرًا وَكَانَ أَبَوَاهُ مُؤْمِنَيْنِ‏.‏ ثُمَّ قَالَ لِي سُفْيَانُ سَمِعْتُهُ مِنْهُ مَرَّتَيْنِ وَحَفِظْتُهُ مِنْهُ‏.‏ قِيلَ لِسُفْيَانَ حَفِظْتَهُ قَبْلَ أَنْ تَسْمَعَهُ مِنْ عَمْرٍو، أَوْ تَحَفَّظْتَهُ مِنْ إِنْسَانٍ فَقَالَ مِمَّنْ أَتَحَفَّظُهُ وَرَوَاهُ أَحَدٌ عَنْ عَمْرٍو غَيْرِي سَمِعْتُهُ مِنْهُ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلاَثًا وَحَفِظْتُهُ مِنْهُ‏.‏

Salin

Ikinuwento ni Sa'id bin Jubair: Sinabi ko kay Ibn Abbas,

"Si Nauf Al-Bakali ay nag-aangkin na si Musa, ang kasama ni Al-Khidr, ay hindi si Musa (ang propeta) ng mga Bani Israel, kundi ibang Musa." Sinabi ni Ibn Abbas, "Nagsinungaling ang kaaway ng Allah (si Nauf). Ikinuwento sa amin ni Ubai bin Ka'b na ang Propeta ﷺ ay nagsabi: 'Isang araw, tumayo si Musa upang magtalumpati sa harap ng mga Bani Israel. Natanong siya kung sino ang pinakamatalino sa mga tao. Sumagot siya, "Ako." Pinayuhan siya ng Allah dahil hindi Niya inialay ang ganap na kaalaman sa Kanya. Kaya't sinabi ng Allah sa kanya, "Oo, mayroon Akong alipin sa tagpuan ng dalawang dagat na higit na marunong kaysa sa iyo." Sinabi ni Musa, "O Panginoon ko! Paano ko siya makikita?" Sinabi ng Allah, "Kumuha ka ng isda at ilagay ito sa isang malaking basket, at makikita mo siya sa lugar kung saan mawawala ang isda." Kumuha si Musa ng isda at inilagay ito sa basket, saka naglakbay kasama ang kanyang lingkod na si Yusha' bin Noon, hanggang sa makarating sila sa bato kung saan sila natulog. Natulog si Musa, at ang isda, na lumabas sa basket, ay nahulog sa dagat. Gumawa ito ng daanan sa dagat na parang tunel. Hininto ng Allah ang daloy ng tubig sa isda at naging parang arko ito (itinuro ng Propeta ﷺ ang arkong ito gamit ang kanyang mga kamay). Naglakbay sila sa natitirang bahagi ng gabi, at kinabukasan ay sinabi ni Musa sa kanyang lingkod, "Bigyan mo kami ng pagkain, sapagkat napagod tayo sa ating paglalakbay." Hindi naramdaman ni Musa ang pagod hanggang sa malampasan niya ang lugar na iniutos ng Allah na hanapin. Sinabi ng kanyang lingkod sa kanya, "Alam mo ba noong tayo'y nakaupo malapit sa bato, nakalimutan ko ang isda, at walang iba kundi si Satanas ang nagpalingid sa akin nito, at kumuha ito ng landas patungo sa dagat sa kamangha-manghang paraan?" Kaya't may naging daanan ang isda at iyon ay ikinamangha nila. Sinabi ni Musa, "Iyon ang ating hinahanap." Kaya't bumalik sila sa kanilang mga yapak hanggang sa makarating muli sa bato. Doon ay nakita nila ang isang lalaking nakabalot ng damit. Binati siya ni Musa at sumagot ito, "Paano nagbabatian ang mga tao sa inyong lupain?" Sinabi ni Musa, "Ako si Musa." Tinanong ng lalaki, "Si Musa ng mga Bani Israel?" Sumagot si Musa, "Oo, naparito ako upang turuan mo ako ng mga bagay na itinuro ng Allah sa iyo." Sinabi niya, "O Musa! Mayroon akong kaalaman mula sa Allah na itinuro Niya sa akin na hindi mo alam, samantalang ikaw ay may kaalaman din mula sa Allah na itinuro Niya sa iyo na hindi ko alam." Nagtanong si Musa, "Maaari ba kitang sundan?" Sinabi niya, "Ngunit hindi ka makakasabay sa akin nang may pasensya, sapagkat paano ka makakapagtiyaga sa mga bagay na hindi mo mauunawaan?" (Sinabi ni Musa, 'Matatagpuan mo ako, kung kaloobin ng Allah, na tunay na mapagpasensya, at hindi kita susuwayin sa anumang bagay.') Kaya't sabay silang naglakad sa baybay-dagat, dumaan ang isang bangka at hiningian nila ang mga tripulante na isakay sila. Nakilala ng mga tripulante si Al-Khidr kaya't isinakay sila nang walang bayad. Nang sila'y nasa bangka, dumapo ang isang maya sa gilid nito at tinuka ang dagat ng isa o dalawang beses. Sinabi ni Al-Khidr kay Musa, "O Musa! Ang aking kaalaman at ang iyong kaalaman ay hindi nakabawas sa Kaalaman ng Allah maliban sa kasing-liit ng nabawasan ng tuyong ito sa tubig ng dagat gamit ang kanyang tuka." Bigla ngang kumuha si Al-Khidr ng palakol at binunot ang isang tabla, at hindi napansin ni Musa ito hanggang sa mabunot na niya ang tabla. Sinabi ni Musa sa kanya, "Ano ang ginawa mo? Isinakay nila tayo nang walang bayad; ngunit sadya mong binutasan ang kanilang bangka upang malunod ang mga pasahero. Tunay na gumawa ka ng kakila-kilabot na bagay." Sumagot si Al-Khidr, "Hindi ba't sinabi ko sa iyo na hindi ka makakasabay sa akin nang may pasensya?" Sumagot si Musa, "Huwag mo akong sisihin sa aking pagkalimot, at huwag mong pahirapan ang aking kalagayan." Kaya't ang unang dahilan ni Musa ay pagkalimot. Nang makaalis sila sa dagat, dumaan sila sa isang batang naglalaro kasama ang ibang mga bata. Hinawakan ni Al-Khidr ang ulo ng bata at binunot ito gamit ang kanyang kamay nang ganito. (Itinuro ni Sufyan, ang sub-narrator, gamit ang kanyang mga dulo ng daliri na parang pumipitas ng prutas.) Sinabi ni Musa sa kanya, "Pinatay mo ba ang isang inosenteng taong walang napatay? Gumawa ka talaga ng karumal-dumal na bagay." Sinabi ni Al-Khidr, "Hindi ba't sinabi ko sa iyo na hindi ka makakasabay sa akin nang may pasensya?" Sinabi ni Musa, "Kung magtatanong pa ako sa iyo ng anumang bagay pagkatapos nito, huwag mo na akong samahan. Nakatanggap ka na ng sapat na dahilan mula sa akin." Pagkatapos ay nagpatuloy sila hanggang sa makarating sa isang nayon, at humingi sila ng pagkain sa mga residente ngunit tumanggi ang mga ito na pakainin sila. Nakita nila doon ang isang pader na malapit nang gumuho (at inayos ito ni Al-Khidr sa pamamagitan lamang ng paghipo gamit ang kanyang mga kamay). (Itinuro ni Sufyan, ang sub-narrator, gamit ang kanyang mga kamay, ipinapakita kung paano ipinasa ni Al-Khidr ang kanyang mga kamay sa pader paitaas.) Sinabi ni Musa, "Ang mga taong ito ay ating nilapitan, ngunit hindi tayo pinakain o inalagaan bilang panauhin, gayunpaman inayos mo ang kanilang pader. Kung nais mo, maaari kang humingi ng upa dito." Sinabi ni Al-Khidr, "Ito ang paghihiwalay natin, at ipapaliwanag ko sa iyo ang kahulugan ng mga bagay na hindi mo napagtiyagaan." Idinagdag ng Propeta ﷺ, "Nais sana namin na nagtiyaga si Musa upang maikuwento ng Allah sa atin ang higit pa tungkol sa kanilang kwento. (Sinabi ni Sufyan na ang Propeta ﷺ ay nagsabi, 'Pagpalain ng Allah si Musa! Kung nagtiyaga sana siya, mas marami pang detalye ang naikuwento sana sa atin tungkol sa kanilang usapin.'

Salin at paliwanag ng Khutba World, isinalin mula sa Arabic.

Pangunahing mensahe

Itinuturo ni Moises na may hangganan ang kaalaman at kailangan ng pagtitiis sa paghahanap nito.

Paliwanag sa mahihirap na salita
Al-Khidr

Lingkod ni Allah na nakatagpo ni Moises at nagtaglay ng kaalamang wala kay Moises.

Tagpuan ng dalawang dagat

Ang lugar kung saan inutusan ni Allah si Moises na hanapin ang lingkod.

Pag-uugnay kay Allah ng kaalaman

Pagkilala na nagmumula kay Allah ang lahat ng kaalaman sa huli at may hangganan ang kaalaman ng tao.

Mga aral na hinango ng mga iskolar

Hinuha ng mga klasikong iskolar mula rito na maaaring magkakaiba ang mga larangan ng kaalaman: may kaalaman si Moises na wala kay Al-Khidr, at gayundin naman. Tinalakay ni Ibn Hajar sa Fath al-Bari kung paanong hinihikayat ng salaysay ang pagpapakumbaba at pagtitiis sa pag-aaral. Binibigyang-diin din ng mga iskolar na tama ang paghuhusga ni Moises sa mga nakikitang kilos batay sa mga tuntuning alam niya; ipinaliwanag lamang sa kanya sa bandang huli ang mga nakatagong dahilan. Hindi ito pangkalahatang pahintulot na suwayin ang mga tuntunin: kumilos si Al-Khidr batay sa kaalaman at utos ni Allah.

Mga aral para sa kasalukuyan
  1. Kapag nagsasalita tungkol sa iyong kaalaman, sabihin: “Si Allah ang higit na nakaaalam,” at tapat na kilalanin ang hindi mo pa alam.
  2. Humingi ng paliwanag sa isang eksperto at bigyan ang sarili ng panahon upang matuto bago humatol sa isang sitwasyon.
  3. Magtiis kapag hindi mo pa alam ang karunungan sa likod ng isang pangyayari, nang hindi pinahihintulutan ang kawalang-katarungan o nakapipinsalang asal.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Isang hadith araw-araw, sa iyong wika

Binibigyan ka ng app ng hadith na may paliwanag araw-araw, pati bilang widget sa iyong telepono. Libreng gamitin.