Komentaryo ng Propeta sa Qur'an · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadith 4726

Isinalaysay ni Ubayy ibn Ka'b. Tekstong Arabic na may sariling salin at paliwanag.

Sahih (mapagkakatiwalaan)Aklat: Komentaryo ng Propeta sa Qur'an
صحيح البخاري
Sino ang nagsalaysay nito?

Isinalaysay ni Ubayy ibn Ka'b

Sahih (mapagkakatiwalaan)

Itinuturing na mapagkakatiwalaan sa kabuuan ang Sahih al-Bukhari.

Ang salaysay

Tekstong Arabic

حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، أَخْبَرَنَا هِشَامُ بْنُ يُوسُفَ، أَنَّ ابْنَ جُرَيْجٍ، أَخْبَرَهُمْ قَالَ أَخْبَرَنِي يَعْلَى بْنُ مُسْلِمٍ، وَعَمْرُو بْنُ دِينَارٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، يَزِيدُ أَحَدُهُمَا عَلَى صَاحِبِهِ وَغَيْرَهُمَا قَدْ سَمِعْتُهُ يُحَدِّثُهُ عَنْ سَعِيدٍ قَالَ إِنَّا لَعِنْدَ ابْنِ عَبَّاسٍ فِي بَيْتِهِ، إِذْ قَالَ سَلُونِي قُلْتُ أَىْ أَبَا عَبَّاسٍ ـ جَعَلَنِي اللَّهُ فِدَاكَ ـ بِالْكُوفَةِ رَجُلٌ قَاصٌّ يُقَالُ لَهُ نَوْفٌ، يَزْعُمُ أَنَّهُ لَيْسَ بِمُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ، أَمَّا عَمْرٌو فَقَالَ لِي قَالَ قَدْ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ، وَأَمَّا يَعْلَى فَقَالَ لِي قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ حَدَّثَنِي أُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مُوسَى رَسُولُ اللَّهِ ـ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ـ قَالَ ذَكَّرَ النَّاسَ يَوْمًا حَتَّى إِذَا فَاضَتِ الْعُيُونُ، وَرَقَّتِ الْقُلُوبُ وَلَّى، فَأَدْرَكَهُ رَجُلٌ، فَقَالَ أَىْ رَسُولَ اللَّهِ هَلْ فِي الأَرْضِ أَحَدٌ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ لاَ، فَعَتَبَ عَلَيْهِ إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَى اللَّهِ قِيلَ بَلَى قَالَ أَىْ رَبِّ فَأَيْنَ قَالَ بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ قَالَ أَىْ رَبِّ اجْعَلْ لِي عَلَمًا أَعْلَمُ ذَلِكَ بِهِ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ لِي عَمْرٌو قَالَ ‏"‏ حَيْثُ يُفَارِقُكَ الْحُوتُ ‏"‏‏.‏ وَقَالَ لِي يَعْلَى قَالَ ‏"‏ خُذْ نُونًا مَيِّتًا حَيْثُ يُنْفَخُ فِيهِ الرُّوحُ، فَأَخَذَ حُوتًا فَجَعَلَهُ فِي مِكْتَلٍ فَقَالَ لِفَتَاهُ لاَ أُكَلِّفُكَ إِلاَّ أَنْ تُخْبِرَنِي بِحَيْثُ يُفَارِقُكَ الْحُوتُ‏.‏ قَالَ مَا كَلَّفْتَ كَثِيرًا فَذَلِكَ قَوْلُهُ جَلَّ ذِكْرُهُ ‏{‏وَإِذْ قَالَ مُوسَى لِفَتَاهُ‏}‏ يُوشَعَ بْنِ نُونٍ ـ لَيْسَتْ عَنْ سَعِيدٍ ـ قَالَ فَبَيْنَمَا هُوَ فِي ظِلِّ صَخْرَةٍ فِي مَكَانٍ ثَرْيَانَ، إِذْ تَضَرَّبَ الْحُوتُ، وَمُوسَى نَائِمٌ، فَقَالَ فَتَاهُ لاَ أُوقِظُهُ حَتَّى إِذَا اسْتَيْقَظَ نَسِيَ أَنْ يُخْبِرَهُ، وَتَضَرَّبَ الْحُوتُ، حَتَّى دَخَلَ الْبَحْرَ فَأَمْسَكَ اللَّهُ عَنْهُ جِرْيَةَ الْبَحْرِ حَتَّى كَأَنَّ أَثَرَهُ فِي حَجَرٍ ـ قَالَ لِي عَمْرٌو هَكَذَا كَأَنَّ أَثَرَهُ فِي حَجَرٍ، وَحَلَّقَ بَيْنَ إِبْهَامَيْهِ وَاللَّتَيْنِ تَلِيانِهِمَا ـ لَقَدْ لَقِينَا مِنْ سَفَرِنَا هَذَا نَصَبًا قَالَ قَدْ قَطَعَ اللَّهُ عَنْكَ النَّصَبَ ـ لَيْسَتْ هَذِهِ عَنْ سَعِيدٍ ـ أَخْبَرَهُ، فَرَجَعَا فَوَجَدَا خَضِرًا ـ قَالَ لِي عُثْمَانُ بْنُ أَبِي سُلَيْمَانَ ـ عَلَى طِنْفِسَةٍ خَضْرَاءَ عَلَى كَبِدِ الْبَحْرِ ـ قَالَ سَعِيدُ بْنُ جُبَيْرٍ ـ مُسَجًّى بِثَوْبِهِ قَدْ جَعَلَ طَرَفَهُ تَحْتَ رِجْلَيْهِ، وَطَرَفَهُ تَحْتَ رَأْسِهِ، فَسَلَّمَ عَلَيْهِ مُوسَى، فَكَشَفَ عَنْ وَجْهِهِ، وَقَالَ هَلْ بِأَرْضِي مِنْ سَلاَمٍ مَنْ أَنْتَ قَالَ أَنَا مُوسَى‏.‏ قَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ‏.‏ قَالَ فَمَا شَأْنُكَ قَالَ جِئْتُ لِتُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رَشَدًا‏.‏ قَالَ أَمَا يَكْفِيكَ أَنَّ التَّوْرَاةَ بِيَدَيْكَ، وَأَنَّ الْوَحْىَ يَأْتِيكَ، يَا مُوسَى إِنَّ لِي عِلْمًا لاَ يَنْبَغِي لَكَ أَنْ تَعْلَمَهُ وَإِنَّ لَكَ عِلْمًا لاَ يَنْبَغِي لِي أَنْ أَعْلَمَهُ، فَأَخَذَ طَائِرٌ بِمِنْقَارِهِ مِنَ الْبَحْرِ وَقَالَ وَاللَّهِ مَا عِلْمِي وَمَا عِلْمُكَ فِي جَنْبِ عِلْمِ اللَّهِ إِلاَّ كَمَا أَخَذَ هَذَا الطَّائِرُ بِمِنْقَارِهِ مِنَ الْبَحْرِ، حَتَّى إِذَا رَكِبَا فِي السَّفِينَةِ وَجَدَا مَعَابِرَ صِغَارًا تَحْمِلُ أَهْلَ هَذَا السَّاحِلِ إِلَى أَهْلِ هَذَا السَّاحِلِ الآخَرِ عَرَفُوهُ، فَقَالُوا عَبْدُ اللَّهِ الصَّالِحُ ـ قَالَ قُلْنَا لِسَعِيدٍ خَضِرٌ قَالَ نَعَمْ ـ لاَ نَحْمِلُهُ بِأَجْرٍ، فَخَرَقَهَا وَوَتَدَ فِيهَا وَتِدًا‏.‏ قَالَ مُوسَى أَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا إِمْرًا ـ قَالَ مُجَاهِدٌ مُنْكَرًا ـ قَالَ أَلَمْ أَقُلْ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِي صَبْرًا كَانَتِ الأُولَى نِسْيَانًا وَالْوُسْطَى شَرْطًا وَالثَّالِثَةُ عَمْدًا قَالَ لاَ تُؤَاخِذْنِي بِمَا نَسِيتُ وَلاَ تُرْهِقْنِي مِنْ أَمْرِي عُسْرًا، لَقِيَا غُلاَمًا فَقَتَلَهُ ـ قَالَ يَعْلَى قَالَ سَعِيدٌ ـ وَجَدَ غِلْمَانًا يَلْعَبُونَ، فَأَخَذَ غُلاَمًا كَافِرًا ظَرِيفًا فَأَضْجَعَهُ، ثُمَّ ذَبَحَهُ بِالسِّكِّينِ‏.‏ قَالَ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ لَمْ تَعْمَلْ بِالْحِنْثِ ـ وَكَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ قَرَأَهَا زَكِيَّةً زَاكِيَةً مُسْلِمَةً كَقَوْلِكَ غُلاَمًا زَكِيًّا ـ فَانْطَلَقَا، فَوَجَدَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ فَأَقَامَهُ ـ قَالَ سَعِيدٌ بِيَدِهِ هَكَذَا ـ وَرَفَعَ يَدَهُ فَاسْتَقَامَ ـ قَالَ يَعْلَى ـ حَسِبْتُ أَنَّ سَعِيدًا قَالَ فَمَسَحَهُ بِيَدِهِ فَاسْتَقَامَ، لَوْ شِئْتَ لاَتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا ـ قَالَ سَعِيدٌ أَجْرًا نَأْكُلُهُ ـ وَكَانَ وَرَاءَهُمْ، وَكَانَ أَمَامَهُمْ ـ قَرَأَهَا ابْنُ عَبَّاسٍ أَمَامَهُمْ مَلِكٌ ـ يَزْعُمُونَ عَنْ غَيْرِ سَعِيدٍ أَنَّهُ هُدَدُ بْنُ بُدَدٍ، وَالْغُلاَمُ الْمَقْتُولُ، اسْمُهُ يَزْعُمُونَ جَيْسُورٌ مَلِكٌ يَأْخُذُ كُلَّ سَفِينَةٍ غَصْبًا، فَأَرَدْتُ إِذَا هِيَ مَرَّتْ بِهِ أَنْ يَدَعَهَا لِعَيْبِهَا، فَإِذَا جَاوَزُوا أَصْلَحُوهَا فَانْتَفَعُوا بِهَا وَمِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ سَدُّوهَا بِقَارُورَةٍ وَمِنْهُمْ مَنْ يَقُولُ بِالْقَارِ، كَانَ أَبَوَاهُ مُؤْمِنَيْنِ، وَكَانَ كَافِرًا فَخَشِينَا أَنْ يُرْهِقَهُمَا طُغْيَانًا وَكُفْرًا، أَنْ يَحْمِلَهُمَا حُبُّهُ عَلَى أَنْ يُتَابِعَاهُ عَلَى دِينِهِ فَأَرَدْنَا أَنْ يُبَدِّلَهُمَا رَبُّهُمَا خَيْرًا مِنْهُ زَكَاةً لِقَوْلِهِ أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً وَأَقْرَبَ رُحْمًا هُمَا بِهِ أَرْحَمُ مِنْهُمَا بِالأَوَّلِ، الَّذِي قَتَلَ خَضِرٌ وَزَعَمَ غَيْرُ سَعِيدٍ أَنَّهُمَا أُبْدِلاَ جَارِيَةً، وأَمَّا دَاوُدُ بْنُ أَبِي عَاصِمٍ فَقَالَ عَنْ غَيْرِ وَاحِدٍ إِنَّهَا جَارِيَةٌ‏"‏‏.‏

Salin

Ibinigay sa amin ni Ibrahim bin Musa, ipinabatid sa amin ni Hisham bin Yusuf, na si Ibn Juraij ay nagbalita sa kanila at sinabi: Ibinigay sa akin ni Ya'la bin Muslim at Amr bin Dinar, mula kay Sa'id bin Jubair, kung saan ang isa sa kanila ay nagdagdag sa kapwa niya, at may iba pa na narinig ko ring nagkukuwento tungkol kay Sa'id. Sinabi niya: Kami ay nasa bahay ni Ibn Abbas nang sinabi niya,

"Magtanong kayo sa akin." Sinabi ko, "O Abu Abbas! Gawin akong katumbas ng iyong kaligtasan ng Allah! May isang lalaki sa Kufa na tagapagkwento na tinatawag na Nauf; siya ay nag-aangkin na hindi ito si Musa ng Bani Israel." Tungkol kay Amr, sinabi niya sa akin, "Sinabi ni Ibn Abbas, 'Nagsinungaling ang kaaway ng Allah.'" Ngunit sinabi ni Ya'la sa akin, "Sinabi ni Ibn Abbas, sinabi ni Ubai bin Ka'b, sinabi ng Sugo ng Allah ﷺ: 'Minsan, si Musa, ang Sugo ng Allah, ay nangaral sa mga tao hanggang sa tumulo ang kanilang mga luha at lumambot ang kanilang mga puso, kaya't natapos niya ang kanyang sermon. Pagkatapos ay lumapit ang isang lalaki kay Musa at nagtanong, O Sugo ng Allah! Mayroon bang sinuman sa lupa na mas marunong kaysa sa iyo? Sumagot si Musa, Wala. Kaya't pinagsabihan siya ng Allah dahil hindi niya ibinalik ang kaalaman sa Allah. Sinabi (ng Allah), Oo (may alipin Namin na mas marunong kaysa sa iyo). Sinabi ni Musa, O aking Panginoon! Nasaan siya? Sinabi ng Allah, Sa tagpuan ng dalawang dagat. Sinabi ni Musa, O aking Panginoon! Bigyan mo ako ng tanda upang makilala ko ang lugar.'" Sinabi ni Amr sa akin, sinabi ng Allah, "Ang lugar na iyon ay kung saan ka iiwan ng isda." Sinabi ni Ya'la sa akin, "Sinabi ng Allah (kay Musa), 'Kumuha ka ng patay na isda (at ang iyong patutunguhan) ay ang lugar kung saan ito muling mabubuhay.'" Kaya't kumuha si Musa ng isda at inilagay ito sa isang basket at sinabi sa kanyang batang lingkod, "Hindi kita papahirapan, maliban na lamang kung ipapaalam mo sa akin kapag iniwan ka na ng isdang ito." Sinabi niya (kay Musa), "Hindi ka humingi ng labis." At iyon ay gaya ng nabanggit ng Allah: 'At (alalahanin) nang sabihin ni Musa sa kanyang lingkod...' (18:60) - si Yusha' bin Noon. (Hindi ito binanggit ni Sa'id). Sinabi ng Propeta ﷺ, "Habang ang lingkod ay nasa lilim ng bato sa isang basang lugar, dumulas ang isda (nabuhay) habang natutulog si Musa. Sinabi ng kanyang lingkod (sa sarili niya), 'Hindi ko siya gigisingin,' ngunit nang magising siya, nakalimutan niyang sabihin na dumulas ang isda at pumasok sa dagat. Pinigilan ng Allah ang agos ng dagat kung saan dumaan ang isda, kaya't ang bakas nito ay tila ginawa sa bato. Si Amr, na gumawa ng butas gamit ang kanyang dalawang hinlalaki at muruding daliri, ay nagsabi sa akin, 'Ganito, parang ang bakas nito ay ginawa sa bato.' Sinabi ni Musa, 'Dumaan tayo sa matinding pagod sa ating paglalakbay na ito.' (Hindi ito isinalaysay ni Sa'id). Pagkatapos ay bumalik sila at natagpuan si Al-Khadir. Sinabi ni Uthman bin Abi Sulaiman sa akin, (natagpuan nila siya) sa isang berdeng alpombra sa gitna ng dagat. Si Al-Khadir ay natatakpan ng kanyang damit na ang isang dulo ay nasa ilalim ng kanyang mga paa at ang kabilang dulo ay nasa ilalim ng kanyang ulo. Nang bumati si Musa, itinanggal niya ang takip sa kanyang mukha at sinabi nang may pagkamangha, 'May ganito bang pagbati sa aking lupain? Sino ka?' Sinabi ni Musa, 'Ako si Musa.' Sinabi ni Al-Khadir, 'Ikaw ba ang Musa ng Bani Israel?' Sinabi ni Musa, 'Oo.' Sinabi ni Al-Khadir, 'Ano ang nais mo?' Sinabi ni Musa, 'Dumating ako sa iyo upang turuan mo ako ng katotohanang itinuro sa iyo.' Sinabi ni Al-Khadir, 'Hindi ba sapat para sa iyo na ang Tawrat ay nasa iyong mga kamay at ang Dibinong Inspirasyon ay dumarating sa iyo, O Musa? Katotohanan, ako ay may kaalamang hindi nararapat na matutunan mo, at ikaw ay may kaalamang hindi nararapat na matutunan ko.' Noong panahong iyon ay may ibong kumuha gamit ang kanyang tuka (ng tubig) mula sa dagat: Sinabi ni Al-Khadir, 'Sa Allah, ang aking kaalaman at ang iyong kaalaman bukod sa Kaalaman ng Allah ay tulad lamang ng kinuha ng ibong ito gamit ang kanyang tuka mula sa dagat.' Hanggang sa, nang sumakay sila sa barko (18:71). Nakatagpo sila ng maliit na bangka na karaniwang nagdadala ng mga tao mula sa gilid ng dagat na ito patungo sa kabilang gilid. Nakilala ng mga tripulante si Al-Khadir at sinabi, 'Ang saleh na alipin ng Allah.' (Sinabi namin kay Sa'id, 'Si Khadir ba iyon?' Sinabi niya, 'Oo.') Sinabi ng mga tauhan ng bangka, 'Hindi namin siya sasakyan nang may bayad.' Sinira ni Al-Khadir ang bangka at pagkatapos ay tinakpan ang butas ng piraso ng kahoy. Sinabi ni Musa, 'Sinira mo ba ito upang malunod ang mga taong ito? Tunay na gumawa ka ng kasuklam-suklam na bagay.' (18:71) (Sinabi ni Mujahid, 'Sinabi ito ni Musa bilang pagtutol.') Sinabi ni Al-Khadir, 'Hindi ba't sinabi ko na hindi ka makakasabay sa akin nang may pasensya?' (18:72) Ang unang pagtatanong ni Musa ay dahil sa pagkalimot, ang pangalawa ay nagtulak sa kanya na itali sa isang kasunduan, at ang pangatlo ay ginawa nang sadya. Sinabi ni Musa, 'Huwag mo akong panagutin sa aking nakalimutan at huwag mong gawing mahirap ang aking usapin (sa iyo).' (18:73) (Pagkatapos) nakatagpo sila ng isang bata at pinatay siya ni Al-Khadir. Sinabi ni Ya'la: Sinabi ni Sa'id, 'Nakatagpo sila ng mga batang naglalaro at hinawakan ni Al-Khadir ang isang guwapong batang di-mananampalataya, hinarap siya pababa at pagkatapos ay pinugutan siya ng kutsilyo.' Sinabi ni Musa, 'Pinatay mo ba ang isang inosenteng kaluluwa na walang pinatay na sinuman?' (18:74) Pagkatapos ay nagpatuloy sila at nakatagpo ng pader na malapit nang gumuho, at itinayo ito ni Al-Khadir nang tuwid. Ginawa ni Sa'id ang galaw na ito ng kanyang kamay at sinabi, 'Itinaas ni Al-Khadir ang kanyang kamay at naging tuwid ang pader.' Sinabi ni Ya'la, 'Sa tingin ko ay sinabi ni Sa'id, 'Hinipo ni Al-Khadir ang pader ng kanyang kamay at naging tuwid ito.' (Sinabi ni Musa kay Al-Khadir), 'Kung nais mo, maaari kang kumuha ng upa para dito.' Sinabi ni Sa'id, 'Upa na maaari naming makain.' At may isang hari sa harap nila" (18:79) - At mayroon sa harap nila. Binasa ni Ibn Abbas: 'Sa harap nila (ay may) hari.' Sinasabi base sa awtoridad ng iba pa kay Sa'id na ang hari ay si Hudad bin Budad. Sinasabi nila na ang batang pinatay ay nagngangalang Jaisur. 'Isang hari na umagaw ng bawat barko sa pamamagitan ng dahas.' (18:79) Kaya't nais ko na kung dadaan ang bangkang iyon sa kanya, hayaan niya ito dahil sa depekto nito at kapag nakalipas na sila ay aayusin nila ito at makikinabang dito. May mga nagsabi na tinakpan nila ang butas ng bote, at may mga nagsabi na ng tar. 'Ang kanyang mga magulang ay mga mananampalataya, at siya (ang bata) ay di-mananampalataya at natatakot kami (si Khadir) na baka apihin niya sila sa pamamagitan ng matigas na paghihimagsik at kawalan ng pananampalataya.' (18:80) (ibig sabihin, ang kanilang pagmamahal sa kanya ay magtutulak sa kanila na sundan siya sa kanyang relihiyon, 'kaya't nais namin (ni Khadir) na palitan sila ng kanilang Panginoon ng mas mabuti sa katuwiran at mas malapit sa awa' (18:81). Ito ay sagot sa pagsabi ni Musa: 'Pinatay mo ba ang isang inosenteng kaluluwa?' (18:74). Ang 'malapit sa awa' ay nangangahulugang mas magiging maawain sila sa kanya kaysa sa una na pinatay ni Khadir. Ang iba pa kay Sa'id ay nagsabi na napalitan sila ng isang batang babae. Sinabi ni Dawud bin Abi Asim base sa awtoridad ng higit sa isa na ang susunod na anak ay isang batang babae.

Salin at paliwanag ng Khutba World, isinalin mula sa Arabic.

Pangunahing mensahe

Itinuturo ni Moises na may hangganan ang kaalaman ng tao at kailangan ang pagtitiis sa pag-aaral.

Paliwanag sa mahihirap na salita
Al-Khidr

Isang matuwid na lingkod na pinagkalooban ni Allah ng natatanging kaalaman.

Tagpuan ng dalawang dagat

Ang lugar na pinuntahan ni Moises upang hanapin si Al-Khidr, na makikilala sa palatandaan tungkol sa isda.

Binata

Kasama ni Moises sa paglalakbay; kinikilala siya sa salaysay bilang si Yusha ibn Nun.

Mga aral na hinango ng mga iskolar

Hinango ng mga iskolar mula rito na hindi nagmumula sa iisang tao lamang ang kaalaman at dapat itong iugnay kay Allah. Itinuturo rin ng pagkikitang ito na kailangan ng mag-aaral ang pagtitiis at paggalang, samantalang maaaring magtakda ng mga hangganan at kundisyon ang guro. Ipinakikita ng mga pangyayari na may karunungan si Allah sa likod ng mga bagay na bahagi lamang ang nakikita ng tao; hindi ito pahintulot para gumawa ng kawalang-katarungan o pumatay ng sinuman. Hindi hinango ng apat na madhhab ng mga Sunni mula sa salaysay na ito ang isang pangkalahatang eksepsiyon sa pagbabawal sa pagpatay: nananatiling saklaw ng ipinahayag na batas ang mga pasiya ng tao.

Mga aral para sa kasalukuyan
  1. Kapag hindi ka tiyak sa sagot, sabihin: “Si Allah ang higit na nakaaalam,” at humanap ng mapagkakatiwalaang kaalaman.
  2. Humingi ng paliwanag sa guro at magsanay ng pagtitiis kapag hindi mo pa alam ang lahat ng dahilan sa likod ng isang kalagayan.
  3. Huwag humatol sa isang mahirap na pangyayari nang walang mapagkakatiwalaang kaalaman; magtiwala kay Allah nang hindi ipinangangatwiran ang kawalang-katarungan.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Isang hadith araw-araw, sa iyong wika

Binibigyan ka ng app ng hadith na may paliwanag araw-araw, pati bilang widget sa iyong telepono. Libreng gamitin.