Komentaryo ng Propeta sa Qur'an · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadith 4727

Isinalaysay ni Ubayy ibn Ka'b. Tekstong Arabic na may sariling salin at paliwanag.

Sahih (mapagkakatiwalaan)Aklat: Komentaryo ng Propeta sa Qur'an
صحيح البخاري
Sino ang nagsalaysay nito?

Isinalaysay ni Ubayy ibn Ka'b

Sahih (mapagkakatiwalaan)

Itinuturing na mapagkakatiwalaan sa kabuuan ang Sahih al-Bukhari.

Ang salaysay

Tekstong Arabic

حَدَّثَنِي قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، قَالَ قُلْتُ لاِبْنِ عَبَّاسٍ إِنَّ نَوْفًا الْبَكَالِيَّ يَزْعُمُ أَنَّ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ لَيْسَ بِمُوسَى الْخَضِرِ‏.‏ فَقَالَ كَذَبَ عَدُوُّ اللَّهِ حَدَّثَنَا أُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ قَامَ مُوسَى خَطِيبًا فِي بَنِي إِسْرَائِيلَ فَقِيلَ لَهُ أَىُّ النَّاسِ أَعْلَمُ قَالَ أَنَا، فَعَتَبَ اللَّهُ عَلَيْهِ، إِذْ لَمْ يَرُدَّ الْعِلْمَ إِلَيْهِ، وَأَوْحَى إِلَيْهِ بَلَى عَبْدٌ مِنْ عِبَادِي بِمَجْمَعِ الْبَحْرَيْنِ، هُوَ أَعْلَمُ مِنْكَ قَالَ أَىْ رَبِّ كَيْفَ السَّبِيلُ إِلَيْهِ قَالَ تَأْخُذُ حُوتًا فِي مِكْتَلٍ فَحَيْثُمَا فَقَدْتَ الْحُوتَ فَاتَّبِعْهُ قَالَ فَخَرَجَ مُوسَى، وَمَعَهُ فَتَاهُ يُوشَعُ بْنُ نُونٍ، وَمَعَهُمَا الْحُوتُ حَتَّى انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ، فَنَزَلاَ عِنْدَهَا قَالَ فَوَضَعَ مُوسَى رَأْسَهُ فَنَامَ ـ قَالَ سُفْيَانُ وَفِي حَدِيثِ غَيْرِ عَمْرٍو قَالَ ـ وَفِي أَصْلِ الصَّخْرَةِ عَيْنٌ يُقَالُ لَهَا الْحَيَاةُ لاَ يُصِيبُ مِنْ مَائِهَا شَىْءٌ إِلاَّ حَيِيَ، فَأَصَابَ الْحُوتَ مِنْ مَاءِ تِلْكَ الْعَيْنِ، قَالَ فَتَحَرَّكَ، وَانْسَلَّ مِنَ الْمِكْتَلِ، فَدَخَلَ الْبَحْرَ فَلَمَّا اسْتَيْقَظَ مُوسَى ‏{‏قَالَ لِفَتَاهُ آتِنَا غَدَاءَنَا‏}‏ الآيَةَ قَالَ وَلَمْ يَجِدِ النَّصَبَ حَتَّى جَاوَزَ مَا أُمِرَ بِهِ، قَالَ لَهُ فَتَاهُ يُوشَعُ بْنُ نُونٍ ‏{‏أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ‏}‏ الآيَةَ قَالَ فَرَجَعَا يَقُصَّانِ فِي آثَارِهِمَا، فَوَجَدَا فِي الْبَحْرِ كَالطَّاقِ مَمَرَّ الْحُوتِ، فَكَانَ لِفَتَاهُ عَجَبًا، وَلِلْحُوتِ سَرَبًا قَالَ فَلَمَّا انْتَهَيَا إِلَى الصَّخْرَةِ، إِذْ هُمَا بِرَجُلٍ مُسَجًّى بِثَوْبٍ، فَسَلَّمَ عَلَيْهِ مُوسَى قَالَ وَأَنَّى بِأَرْضِكَ السَّلاَمُ فَقَالَ أَنَا مُوسَى‏.‏ قَالَ مُوسَى بَنِي إِسْرَائِيلَ قَالَ نَعَمْ هَلْ أَتَّبِعُكَ عَلَى أَنْ تُعَلِّمَنِي مِمَّا عُلِّمْتَ رَشَدًا‏.‏ قَالَ لَهُ الْخَضِرُ يَا مُوسَى إِنَّكَ عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَكَهُ اللَّهُ لاَ أَعْلَمُهُ، وَأَنَا عَلَى عِلْمٍ مِنْ عِلْمِ اللَّهِ عَلَّمَنِيهِ اللَّهُ لاَ تَعْلَمُهُ‏.‏ قَالَ بَلْ أَتَّبِعُكَ‏.‏ قَالَ فَإِنِ اتَّبَعْتَنِي فَلاَ تَسْأَلْنِي عَنْ شَىْءٍ حَتَّى أُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا، فَانْطَلَقَا يَمْشِيَانِ عَلَى السَّاحِلِ فَمَرَّتْ بِهِمَا سَفِينَةٌ فَعُرِفَ الْخَضِرُ فَحَمَلُوهُمْ فِي سَفِينَتِهِمْ بِغَيْرِ نَوْلٍ ـ يَقُولُ بِغَيْرِ أَجْرٍ ـ فَرَكِبَا السَّفِينَةَ قَالَ وَوَقَعَ عُصْفُورٌ عَلَى حَرْفِ السَّفِينَةِ، فَغَمَسَ مِنْقَارَهُ الْبَحْرَ فَقَالَ الْخَضِرُ لِمُوسَى مَا عِلْمُكَ وَعِلْمِي وَعِلْمُ الْخَلاَئِقِ فِي عِلْمِ اللَّهِ إِلاَّ مِقْدَارُ مَا غَمَسَ هَذَا الْعُصْفُورُ مِنْقَارَهُ قَالَ فَلَمْ يَفْجَأْ مُوسَى، إِذْ عَمَدَ الْخَضِرُ إِلَى قَدُومٍ فَخَرَقَ السَّفِينَةَ، فَقَالَ لَهُ مُوسَى قَوْمٌ حَمَلُونَا بِغَيْرِ نَوْلٍ، عَمَدْتَ إِلَى سَفِينَتِهِمْ فَخَرَقْتَهَا ‏{‏لِتُغْرِقَ أَهْلَهَا لَقَدْ جِئْتَ‏}‏ الآيَةَ فَانْطَلَقَا إِذَا هُمَا بِغُلاَمٍ يَلْعَبُ مَعَ الْغِلْمَانِ، فَأَخَذَ الْخَضِرُ بِرَأْسِهِ فَقَطَعَهُ‏.‏ قَالَ لَهُ مُوسَى ‏{‏أَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً بِغَيْرِ نَفْسٍ لَقَدْ جِئْتَ شَيْئًا نُكْرًا * قَالَ أَلَمْ أَقُلْ لَكَ إِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيعَ مَعِيَ صَبْرًا‏}‏ إِلَى قَوْلِهِ ‏{‏فَأَبَوْا أَنْ يُضَيِّفُوهُمَا فَوَجَدَا فِيهَا جِدَارًا يُرِيدُ أَنْ يَنْقَضَّ‏}‏ فَقَالَ بِيَدِهِ هَكَذَا فَأَقَامَهُ، فَقَالَ لَهُ مُوسَى إِنَّا دَخَلْنَا هَذِهِ الْقَرْيَةَ، فَلَمْ يُضَيِّفُونَا وَلَمْ يُطْعِمُونَا، لَوْ شِئْتَ لاَتَّخَذْتَ عَلَيْهِ أَجْرًا‏.‏ قَالَ هَذَا فِرَاقُ بَيْنِي وَبَيْنِكَ سَأُنَبِّئُكَ بِتَأْوِيلِ مَا لَمْ تَسْتَطِعْ عَلَيْهِ صَبْرًا‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ وَدِدْنَا أَنَّ مُوسَى صَبَرَ حَتَّى يُقَصَّ عَلَيْنَا مِنْ أَمْرِهِمَا ‏"‏‏.‏ قَالَ وَكَانَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقْرَأُ وَكَانَ أَمَامَهُمْ مَلِكٌ يَأْخُذُ كُلَّ سَفِينَةٍ صَالِحَةٍ غَصْبًا، وَأَمَّا الْغُلاَمُ فَكَانَ كَافِرًا‏.‏

Salin

Ikinuwento ni Sa'id bin Jubair: Sinabi ko kay Ibn 'Abbas,

"Si Nauf al-Bakali ay nag-aangkin na si Musa ng Bani Israel ay hindi ang Musa na kasama ni Al-Khadir." Sumagot si Ibn 'Abbas, "Nagsinungaling ang kaaway ni Allah! Ikinuwento sa amin ni Ubayy bin Ka'b na sinabi ng Sugo ng Allah ﷺ: 'Tumayo si Musa upang magbigay ng sermon sa harap ng Bani Israel at siya ay tinanong, "Sino ang pinakamatalino sa mga tao?" Sumagot si Musa, "Ako (ang pinakamatalino)." Kaya't inamaanahan siya ni Allah dahil hindi niya ibinalik ang lahat ng karunungan sa Kanya. Pagkatapos ay dumating ang Pahayag mula sa Diyos: 'Oo, mayroon Akong isang alipin sa tagpuan ng dalawang dagat na higit na marunong kaysa sa iyo.' Sinabi ni Musa, 'O aking Panginoon! Paano ko siya makikilala?' Sinabi ni Allah, 'Kumuha ka ng isda sa isang basket at kung saan mawala ang isda, sundin mo ito (doon mo siya makikita).' Kaya't lumakad si Musa kasama ang kanyang katulong na si Yusha' bin Nun, at dala nila ang isda hanggang sa makarating sila sa isang bato at nagpahinga doon. Inilagay ni Musa ang kanyang ulo at natulog. (Sinabi ni Sufyan, isang sub-narrator, na may ibang tao bukod kay 'Amr ang nagsabi) 'Sa bato ay may bukal na tinatawag na Al-Hayat at sinumang mahawakan ng tubig nito ay nabubuhay.' Kaya't natalsikan ng tubig mula sa bukal na iyon ang isda, kaya't ito ay gumalaw at nakalusot mula sa basket at pumasok sa dagat. Nang magising si Musa, sinabi niya sa kanyang katulong, 'Dalhin mo ang ating almusal' (18:62). Idinagdag ng tagapagsalaysay: Hindi nakaramdam ng pagod si Musa maliban nang lampasan na niya ang lugar na inutusan siyang bantayan. Sinabi sa kanya ng kanyang katulong na si Yusha' bin Nun, 'Naalala mo ba (ang nangyari) noong tayo ay tumungo sa bato? Nakalimutan ko nga ang isda...' (18:63). Idinagdag ng tagapagsalaysay: Kaya't bumalik sila, sinusubaybayan muli ang kanilang mga yapak, at natagpuan nila sa dagat ang daanan ng isda na tila isang tunel. Kaya't mayroong kamangha-manghang pangyayari para sa kanyang katulong, at may tunel para sa isda. Nang makarating sila sa bato, nakita nila ang isang lalaking nakatakip ng damit. Binati siya ni Musa. Sinabi ng lalaki nang may pagkamangha, 'Mayroon bang ganitong pagbati sa inyong lupain?' Sinabi ni Musa, 'Ako si Musa.' Sinabi ng lalaki, 'Si Musa ng Bani Israel?' Sinabi ni Musa, 'Oo,' at idinagdag, 'Maaari ba kitang sundan upang turuan mo ako ng kaalaman na itinuro sa iyo?' (18:66). Sinabi ni Al-Khadir sa kanya, 'O Musa! Mayroon kang bahagi ng karunungan ni Allah na itinuro Niya sa iyo na hindi ko alam; at mayroon akong bahagi ng karunungan ni Allah na itinuro Niya sa akin na hindi mo alam.' Sinabi ni Musa, 'Ngunit susundan kita.' Sinabi ni Al-Khadir, 'Kung gayon, kung susundin mo ako, huwag kang magtatanong sa akin tungkol sa anumang bagay hanggang sa ako mismo ang magsalita sa iyo tungkol dito.' (18:70). Pagkatapos nito ay naglakad silang dalawa sa tabing-dagat. Dumaan sa kanila ang isang bangka na kinilala ng mga tripulante si Al-Khadir at isinakay sila nang walang bayad. Kaya't sumakay silang dalawa. Dumapo ang isang maya sa gilid ng bangka at isinawsaw ang tuka nito sa dagat. Sinabi ni Al-Khadir kay Musa, 'Ang aking kaalaman at ang iyong kaalaman at ang kaalaman ng lahat ng nilalang kumpara sa kaalaman ni Allah ay wala lang kasing dami ng tubig na nakuha ng tuka ng mayang ito.' Pagkatapos ay nagulat si Musa nang kunin ni Al-Khadir ang isang palakol at sinira ang bangka gamit ito. Sinabi ni Musa sa kanya, 'Binigyan tayo ng libreng sakay ng mga taong ito, ngunit sadya mong sinira ang kanilang bangka upang malunod sila. Tunay na ikaw ay...' (18:71). Pagkatapos ay nagpatuloy silang dalawa at nakakita ng isang batang lalaking naglalaro kasama ang ibang mga bata. Hinawakan ni Al-Khadir ang ulo nito at pinugutan ito. Sinabi ni Musa sa kanya, 'Pinatay mo ba ang isang inosenteng kaluluwa na walang napatay? Tunay na ikaw ay gumawa ng isang kasalanan!' (18:74). Sinabi niya, 'Hindi ba't sinabi ko sa iyo na hindi ka makakasabay sa akin nang may pasensya... ngunit tumanggi silang magpakain sa kanila bilang mga panauhin. Doon ay nakakita sila ng pader na malapit nang gumuho.' (18:75-77). Iginalaw ni Al-Khadir ang kanyang kamay at itinayo ito (inaayos). Sinabi ni Musa sa kanya, 'Nang pumasok tayo sa bayang ito, hindi sila nagpakain sa atin ni nag-alay ng pagkain; kung nais mo, maaari sana kang kumuha ng upa para rito.' Sinabi ni Al-Khadir, 'Ito ang paghihiwalay natin. Ipapaliwanag ko sa iyo ang kahulugan ng mga bagay na hindi mo napagtiisan.'...(18:78). Sinabi ng Sugo ng Allah ﷺ, 'Nais sana naming nagtiyaga si Musa upang maikuwento sa atin ang higit pa tungkol sa kanilang kwento.' Madalas basahin ni Ibn 'Abbas: 'At sa harapan nila ay may isang hari na karaniwang nangingamkam ng bawat mabuting bangka sa pamamagitan ng dahas.' (18:79) ...at tungkol sa batang lalaki, siya ay isang di-mananampalataya.

Salin at paliwanag ng Khutba World, isinalin mula sa Arabic.

Pangunahing mensahe

Itinuturo ni Moises na may hangganan ang kaalaman at kailangan ang pagtitiis upang magkaroon ng pang-unawa.

Kaligiran at dahilan

Tinanong ni Sa‘id ibn Jubayr si Ibn ‘Abbas tungkol sa pahayag ni Nauf al-Bakali na hindi iisang Moises ang tinutukoy—magkaiba raw ang Moises ng mga Anak ni Israel at ang kasamahan ni Al-Khidr. Pinabulaanan ni Ibn ‘Abbas ang pahayag na ito sa pamamagitan ng salaysay na ito.

Paliwanag sa mahihirap na salita
Al-Khidr

Lingkod ni Allah na pinagkalooban ng natatanging kaalaman at nakatagpo ni Moises.

tagpuan ng dalawang dagat

Ang lugar kung saan, ayon sa salaysay, kailangang hanapin ni Moises si Al-Khidr.

pagpapaliwanag

Ang paliwanag na ibinigay ni Al-Khidr kalaunan tungkol sa mga pangyayaring nasaksihan ni Moises.

Mga aral na hinango ng mga iskolar

Binibigyang-diin ng mga klasikong iskolar na dapat iugnay ng isang iskolar kay Allah ang kaalamang taglay niya at kilalaning maaaring may alam ang iba na hindi niya alam. Itinuturo rin ng kuwento ang pagtitiis sa paghahanap ng pang-unawa. Nakabatay sa kaalamang ipinagkaloob ni Allah kay Al-Khidr ang mga natatangi niyang ginawa; hindi ito pangkalahatang pahintulot na lumabag sa mga tuntunin o manakit ng sinuman.

Mga aral para sa kasalukuyan
  1. Kapag nagsasalita tungkol sa alam mo, sabihin, “Si Allah ang higit na nakaaalam,” at manatiling bukas sa kaalaman ng iba.
  2. Kapag may hindi ka nauunawaan, humingi ng paliwanag at ipagpaliban ang paghatol hangga’t makatuwiran itong gawin.
  3. Kapag nag-aaral, magtakda ng malinaw na mga kasunduan at magsanay ng pagtitiis habang hindi mo pa alam ang paliwanag.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Isang hadith araw-araw, sa iyong wika

Binibigyan ka ng app ng hadith na may paliwanag araw-araw, pati bilang widget sa iyong telepono. Libreng gamitin.