Sunan Abi Dawud, hadisi na 2256
An rawaito daga Abdullah ibn Abbas. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.
Daga Abu Dawud har zuwa ga Ibn Abbas
- 1Al‑Hasan ibn Aliya ruwaito wa Abu Dawudالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ
- 2Yazid ibn Harunيَزِيدُ بْنُ هَارُونَ
- 3Abbad ibn Mansurعَبَّادُ بْنُ مَنْصُورٍ
- 4Ikrimaعِكْرِمَةَ
- 5Ibn Abbasابْنِ عَبَّاسٍ
Jerin yana yadda ya zo a rubutun Larabci na wannan riwayar. An sauya sunayen daga Larabci zuwa rubutun Latin.
Riwayar
حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ مَنْصُورٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ جَاءَ هِلاَلُ بْنُ أُمَيَّةَ وَهُوَ أَحَدُ الثَّلاَثَةِ الَّذِينَ تَابَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ فَجَاءَ مِنْ أَرْضِهِ عَشِيًّا فَوَجَدَ عِنْدَ أَهْلِهِ رَجُلاً فَرَأَى بِعَيْنَيْهِ وَسَمِعَ بِأُذُنَيْهِ فَلَمْ يَهِجْهُ حَتَّى أَصْبَحَ ثُمَّ غَدَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي جِئْتُ أَهْلِي عِشَاءً فَوَجَدْتُ عِنْدَهُمْ رَجُلاً فَرَأَيْتُ بِعَيْنِي وَسَمِعْتُ بِأُذُنِي فَكَرِهَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا جَاءَ بِهِ وَاشْتَدَّ عَلَيْهِ فَنَزَلَتْ { وَالَّذِينَ يَرْمُونَ أَزْوَاجَهُمْ وَلَمْ يَكُنْ لَهُمْ شُهَدَاءُ إِلاَّ أَنْفُسُهُمْ فَشَهَادَةُ أَحَدِهِمْ } الآيَتَيْنِ كِلْتَيْهِمَا فَسُرِّيَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " أَبْشِرْ يَا هِلاَلُ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لَكَ فَرَجًا وَمَخْرَجًا " . قَالَ هِلاَلٌ قَدْ كُنْتُ أَرْجُو ذَلِكَ مِنْ رَبِّي . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " أَرْسِلُوا إِلَيْهَا " . فَجَاءَتْ فَتَلاَ عَلَيْهِمَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَذَكَّرَهُمَا وَأَخْبَرَهُمَا أَنَّ عَذَابَ الآخِرَةِ أَشَدُّ مِنْ عَذَابِ الدُّنْيَا فَقَالَ هِلاَلٌ وَاللَّهِ لَقَدْ صَدَقْتُ عَلَيْهَا فَقَالَتْ قَدْ كَذَبَ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَعِنُوا بَيْنَهُمَا " . فَقِيلَ لِهِلاَلٍ اشْهَدْ . فَشَهِدَ أَرْبَعَ شَهَادَاتٍ بِاللَّهِ إِنَّهُ لَمِنَ الصَّادِقِينَ فَلَمَّا كَانَتِ الْخَامِسَةُ قِيلَ لَهُ يَا هِلاَلُ اتَّقِ اللَّهَ فَإِنَّ عَذَابَ الدُّنْيَا أَهْوَنُ مِنْ عَذَابِ الآخِرَةِ وَإِنَّ هَذِهِ الْمُوجِبَةُ الَّتِي تُوجِبُ عَلَيْكَ الْعَذَابَ . فَقَالَ وَاللَّهِ لاَ يُعَذِّبُنِي اللَّهُ عَلَيْهَا كَمَا لَمْ يَجْلِدْنِي عَلَيْهَا . فَشَهِدَ الْخَامِسَةَ أَنَّ لَعْنَةَ اللَّهِ عَلَيْهِ إِنْ كَانَ مِنَ الْكَاذِبِينَ ثُمَّ قِيلَ لَهَا اشْهَدِي . فَشَهِدَتْ أَرْبَعَ شَهَادَاتٍ بِاللَّهِ إِنَّهُ لَمِنَ الْكَاذِبِينَ فَلَمَّا كَانَتِ الْخَامِسَةُ قِيلَ لَهَا اتَّقِي اللَّهَ فَإِنَّ عَذَابَ الدُّنْيَا أَهْوَنُ مِنْ عَذَابِ الآخِرَةِ وَإِنَّ هَذِهِ الْمُوجِبَةُ الَّتِي تُوجِبُ عَلَيْكِ الْعَذَابَ . فَتَلَكَّأَتْ سَاعَةً ثُمَّ قَالَتْ وَاللَّهِ لاَ أَفْضَحُ قَوْمِي فَشَهِدَتِ الْخَامِسَةَ أَنَّ غَضَبَ اللَّهِ عَلَيْهَا إِنْ كَانَ مِنَ الصَّادِقِينَ فَفَرَّقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْنَهُمَا وَقَضَى أَنْ لاَ يُدْعَى وَلَدُهَا لأَبٍ وَلاَ تُرْمَى وَلاَ يُرْمَى وَلَدُهَا وَمَنْ رَمَاهَا أَوْ رَمَى وَلَدَهَا فَعَلَيْهِ الْحَدُّ وَقَضَى أَنْ لاَ بَيْتَ لَهَا عَلَيْهِ وَلاَ قُوتَ مِنْ أَجْلِ أَنَّهُمَا يَتَفَرَّقَانِ مِنْ غَيْرِ طَلاَقٍ وَلاَ مُتَوَفَّى عَنْهَا وَقَالَ " إِنْ جَاءَتْ بِهِ أُصَيْهِبَ أُرَيْصِحَ أُثَيْبِجَ حَمْشَ السَّاقَيْنِ فَهُوَ لِهِلاَلٍ وَإِنْ جَاءَتْ بِهِ أَوْرَقَ جَعْدًا جُمَالِيًّا خَدَلَّجَ السَّاقَيْنِ سَابِغَ الأَلْيَتَيْنِ فَهُوَ لِلَّذِي رُمِيَتْ بِهِ فَجَاءَتْ بِهِ أَوْرَقَ جَعْدًا جُمَالِيًّا خَدَلَّجَ السَّاقَيْنِ سَابِغَ الأَلْيَتَيْنِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَوْلاَ الأَيْمَانُ لَكَانَ لِي وَلَهَا شَأْنٌ " . قَالَ عِكْرِمَةُ فَكَانَ بَعْدَ ذَلِكَ أَمِيرًا عَلَى مُضَرَ وَمَا يُدْعَى لأَبٍ .
Ibn Abbas ya ce: Hilal bin Umayyah yana daya daga cikin mutane uku da Allah ya karbi tubarsu. Wata dare ya dawo daga filinsa sai ya samu wani namiji tare da matarsa a gida. Ya ganshi da idanunsa ya ji da kunnuwansa, amma bai dame shi ba har zuwa safe. Da safe ya je wurin Manzon Allah ﷺ ya ce:
“Ya Manzon Allah ﷺ, na zo wurin matata da dare sai na samu namiji tare da ita. Na gani da idona na ji da kunne.” Manzon Allah ﷺ bai so abin da ya kawo ba kuma ya yi masa nauyi. Sai ayoyin Alkur’ani suka sauko: {Wadanda suka jefa wa matayensu kuma ba su da shaidu sai kansu, shaidar dayansu...} (ayoyi biyu). Lokacin da Manzon Allah ﷺ ya hutu bayan wahayi, ya ce: “Yi bishara ya Hilal! Allah Mai Girma da Daraja ya maka sauki da mafita.” Hilal ya ce: “Na yi tsammanin hakan daga Ubangijina.” Manzon Allah ﷺ ya ce: “Ku aika mata.” Ta zo, Manzon Allah ﷺ ya karanta musu ayoyin, ya tunatar da su, ya gaya musu cewa azabar lahira ta fi ta duniya tsanani. Hilal ya ce: “Na rantshe da Allah, gaskanya ne na yi mata.” Ita kuwa ta ce: “Ya yi karya.” Manzon Allah ﷺ ya ce: “Ku yi Li’an (caccakar juna) a tsakaninsu.” An ce wa Hilal: “Ka yi shaida.” Ya yi shaida sau hudu da Allah cewa yana cikin masu gaskiya. Lokacin da aka kai na biyar, an ce masa: “Ya Hilal, ka ji tsoron Allah, domin azabar duniya ta fi sauki fiye da ta lahira, kuma wannan ita ce mai wajabcin azaba.” Ya ce: “Na rantshe da Allah, Allah ba zai azabtar da ni ba saboda wannan, kamar yadda bai sa a bulata ba.” Sai ya yi shaida ta biyar yana neman la’anar Allah ta same shi idan yana cikin masu karya. Sannan an ce mata: “Ki yi shaida.” Ta yi shaida sau hudu da Allah cewa yana cikin masu karya. Lokacin da aka kai na biyar, an ce mata: “Ki ji tsoron Allah, domin azabar duniya ta fi sauki fiye da ta lahira, kuma wannan ita ce mai wajabcin azaba.” Ta dan dakata, sannan ta ce: “Na rantshe da Allah, ba zan kunyata ’yan uwana ba.” Sai ta yi shaida ta biyar tana neman fushin Allah ya same ta idan yana gaskiya. Manzon Allah ﷺ ya rabu da su, ya hukunta cewa ba za a kira dan ta da sunan uba ba, kuma ba za a zarge ta ko dan ta da zina ba; duk wanda ya zarge ta ko dan ta za a iya masa haddi. Ya kuma hukunta cewa ba ta da gidaje ko abinci daga gare shi saboda sun rabu ba tare da saki ko mutuwa ba. Ya ce: “Idan ta haifi yaro mai jan gashi, karamin dubura, babban ciki, da siraran kafafu, dan Hilal ne. Amma idan ta haifi yaro mai bakar fata, gashi mai dunkulewa, jiki mai kauri, kafafu masu kauri, da manyan dubura, dan wanda aka zargi ne.” Lokacin da ta haifa, yaron yana da gashi mai dunkulewa, jiki mai kauri, kafafu masu kauri, da manyan dubura. Manzon Allah ﷺ ya ce: “Da ba rantsuwa ba, da na yi mata wani abu.” Ikrimah ya ce: “Daga baya ya zama sarkin kabilar Mudar, kuma ba a kiransa da sunan ubansa.
Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.
Liʿān hanya ce ta hanya ta shari’a idan miji ya zargi matarsa da zina ba tare da shaidu ba.
Rubutun ya ba da labarin batun Hilal ibn Umayya: ya sanar da Annabi ﷺ cewa ya sami matarsa tare da wani mutum. Daga nan aka saukar da ayoyin da suka shafi liʿān.
Tsarin shari’a na rantsuwar ɓangarorin biyu idan miji ya zargi matarsa da zina amma ba shi da shaidu.
Rantsuwar yanke hukunci: miji yana roƙon la’anar Allah ta tabbata a kansa idan ya yi ƙarya; mace kuma tana roƙon fushin Allah ya tabbata a kanta idan mijin ya faɗi gaskiya.
Hukuncin da fikihun Musulunci ya ƙayyade, wanda alƙali mai ikon shari’a kaɗai ke aiwatarwa idan an cika tsauraran sharuɗɗa.
Malaman fikihu na gargajiya sun fahimta daga Alƙur’ani da ingantattun ruwayoyi game da liʿān cewa wannan hanya tana bai wa miji damar gabatar da zargi ta fuskar shari’a ba tare da shaidu huɗu ba. Bayan rantsuwar, ana raba ma’auratan; bayanai game da ciyarwa, wurin zama da nasaba sun bambanta tsakanin mazhabobi kuma sun danganta da yanayin hujjoji da ƙa’idojin shari’a. Wannan ruwaya mai rauni ba ita kaɗai ce tushen waɗannan hukunce-hukuncen ba. Aiwatar da hukuncin daidai alhakin alƙali mai iko ne, kuma yana buƙatar yin nazari cikin kulawa.
- Kada ka zargi kowa da zina bisa zato ko ba tare da dalilin shari’a da ake buƙata ba.
- Idan aka samu babbar matsalar aure, nemi taimakon ƙwararru masu iko maimakon ka hukunta wani ko zarginsa a bainar jama’a da kanka.
- Kada a ɗauki yara a matsayin masu laifi saboda rikice-rikice ko zarge-zargen manya.
Hadisi kowace rana, a harshenka
Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.