Sahih al-Bukhari, hadisi na 4747
An rawaito daga Abdullah ibn Abbas. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.
Daga al‑Bukhari har zuwa ga Annabi ﷺ
- 1Muhammad ibn Bashsharya ruwaito wa al‑Bukhariمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ
- 2Ibn Abu Adiابْنُ أَبِي عَدِيٍّ
- 3Hisham ibn Hassanهِشَامِ بْنِ حَسَّانَ
- 4Ikrimaعِكْرِمَةُ
- 5Ibn Abbasابْنِ عَبَّاسٍ
- 6Manzon Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Jerin yana yadda ya zo a rubutun Larabci na wannan riwayar. An sauya sunayen daga Larabci zuwa rubutun Latin. Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.
Riwayar
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ هِشَامِ بْنِ حَسَّانَ، حَدَّثَنَا عِكْرِمَةُ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ هِلاَلَ بْنَ أُمَيَّةَ، قَذَفَ امْرَأَتَهُ عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِشَرِيكِ بْنِ سَحْمَاءَ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " الْبَيِّنَةَ أَوْ حَدٌّ فِي ظَهْرِكَ ". فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِذَا رَأَى أَحَدُنَا عَلَى امْرَأَتِهِ رَجُلاً يَنْطَلِقُ يَلْتَمِسُ الْبَيِّنَةَ. فَجَعَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " الْبَيِّنَةَ وَإِلاَّ حَدٌّ فِي ظَهْرِكَ " فَقَالَ هِلاَلٌ وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ إِنِّي لَصَادِقٌ، فَلَيُنْزِلَنَّ اللَّهُ مَا يُبَرِّئُ ظَهْرِي مِنَ الْحَدِّ، فَنَزَلَ جِبْرِيلُ، وَأَنْزَلَ عَلَيْهِ {وَالَّذِينَ يَرْمُونَ أَزْوَاجَهُمْ} فَقَرَأَ حَتَّى بَلَغَ {إِنْ كَانَ مِنَ الصَّادِقِينَ} فَانْصَرَفَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَأَرْسَلَ إِلَيْهَا فَجَاءَ هِلاَلٌ، فَشَهِدَ، وَالنَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " إِنَّ اللَّهَ يَعْلَمُ أَنَّ أَحَدَكُمَا كَاذِبٌ فَهَلْ مِنْكُمَا تَائِبٌ ". ثُمَّ قَامَتْ فَشَهِدَتْ فَلَمَّا كَانَتْ عِنْدَ الْخَامِسَةِ وَقَّفُوهَا، وَقَالُوا إِنَّهَا مُوجِبَةٌ. قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ فَتَلَكَّأَتْ وَنَكَصَتْ حَتَّى ظَنَنَّا أَنَّهَا تَرْجِعُ ثُمَّ قَالَتْ لاَ أَفْضَحُ قَوْمِي سَائِرَ الْيَوْمِ، فَمَضَتْ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَبْصِرُوهَا فَإِنْ جَاءَتْ بِهِ أَكْحَلَ الْعَيْنَيْنِ سَابِغَ الأَلْيَتَيْنِ خَدَلَّجَ السَّاقَيْنِ، فَهْوَ لِشَرِيكِ بْنِ سَحْمَاءَ ". فَجَاءَتْ بِهِ كَذَلِكَ، فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " لَوْلاَ مَا مَضَى مِنْ كِتَابِ اللَّهِ لَكَانَ لِي وَلَهَا شَأْنٌ ".
Muhammad bin Bashshar ya mini labari, Ibn Abi Adiyy ya mana labari, daga Hisham bin Hassan, Ikrimah ya mana labari, daga Ibn Abbas cewa Hilal bin Umaiya ya kai karar matarsa ga Manzon Allah ﷺ yana zarginsa da zina da Sharik bin Sahmaa. Sai Manzon Allah ﷺ ya ce:
"Ka kawo shaida ko kuma a maka bulala a bayanka." Ya ce: "Ya Manzon Allah! Idan ɗaya daga cikimmu ya ga namiji a kan matarsa, shin zai tafi neman shaidu?" Manzon Allah ﷺ ya ci gaba da cewa: "Kawo shaida, in ba haka ba za a maka bulala a bayanka." Hilal ya ce: "Wallahi wanda ya aike ka da gaskiya, ni mai gaskiya ne, kuma tabbas Allah zai saukar da abin da zai tsare bayanina daga bulala." Sai Jibrilu ya sauko ya saukar masa da: {Waɗanda suke zargin matayensu...} Ya karanta har ya kai ga: {...idan yana cikin masu gaskiya.} Sai Manzon Allah ﷺ ya juya ya aika a kira matar, Hilal ya tafi ya kawo ta. Hilal ya yi rantsuwa, yayin da Manzon Allah ﷺ ke cewa: "Lallai Allah ya san cewa ɗayanku maƙaryaci ne, to shin akwai wanda zai tuba daga cikinku?" Sai matar ta tsaya ta yi rantsuwa, amma lokacin da ta kai ta biyar, mutane suka hana ta suna cewa: "Wannan tana wajabcin azaba." Ibn Abbas ya ce: Ta yi jinkiri ta ja baya har mun yi tunanin za ta daina, sannan ta ce: "Ba zan wulakanta dangina a duk wannan ranar ba," sai ta ci gaba. Manzon Allah ﷺ ya ce: "Ku lura da ita; idan ta haifi ɗa mai baƙaƙen ido, mai faɗin ciki, da kaurin ƙafa, to na Sharik bin Sahmaa ne." Ta haifi ɗa haka. Manzon Allah ﷺ ya ce: "Da ba don abin da ya gabata a cikin Littafin Allah ba, da ban gama da ita ba."
Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.
Idan da ake yi a tsakanin ma'aurata yana da wata hanya ta musamman ta rantsuwa.
Hilal ibn Umayya ya zargi matarsa da zina a gaban Annabi ﷺ, yana cewa ta yi zina da Sharik ibn Sahma'. Sai aka saukar da tsarin li'an, kamar yadda aka ambata a Alƙur'ani 24:6–9.
Tsarin da aka shar'anta na rantsuwa tsakanin ma'aurata, idan miji ya zargi matarsa da zina ba tare da yana da shaidu huɗu ba.
A wannan mahalli, shaidar da ake buƙata domin tabbatar da zargin zina.
Malaman da suka gabata sun fahimta daga Alƙur'ani 24:6–9 da wannan hadisi cewa li'an keɓantacciyar rangwame ce daga ƙa'idar hujja ta yau da kullum a zargin zina tsakanin ma'aurata. Miji da mata kowannensu yana yin rantsuwar da aka tsara; rantsuwa ta biyar tana ɗauke da gargaɗi mai tsanani. Mazhabobi suna bayani a fiqhu game da takamaiman sakamakon shari'a da sharuddan wannan hanya, amma ba sa ɗaukar li'an a matsayin izinin yin zargi marar tushe. Annabi ﷺ ya kuma nuna cewa kamannin yaro a zahiri ba zai maye gurbin wannan tsari ko hukuncin Allah shi kaɗai ba.
- Kada ka zargi kowa da mummunar ɗabi'a mai tsanani ba tare da hujjar da ake buƙata ba; magana na iya jawo babban lahani.
- Ka kai rikicin aure ga ƙwararrun da suka cancanta, kuma ka bi tsarin da aka shar'anta maimakon ɗaukar hukunci da kanka.
- Ka ɗauki rantsuwa da shaida da muhimmanci: hadisin yana jaddada alhakin faɗin gaskiya da gargaɗin ƙarya.
Ita ma wannan riwayar tana magana ne kan zargi tsakanin ma'aurata kuma tana ƙara bayyana tsarin rantsuwar.
Sahih al-Bukhari · #4746 (Sahih)A nan ma an tattauna tsarin da ake bi idan miji ya zargi matarsa ba tare da shaidu huɗu ba.
Sahih al-Bukhari · #4749 (Sahih)Wannan riwayar tana danganta ayoyin li'an da wani lamari da aka ruwaito, kuma tana taimakawa wajen fahimtar mahallin.
Hadisi kowace rana, a harshenka
Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.