Sahih al-Bukhari, hadisi na 1288
An rawaito daga Aisha bint Abi Bakr. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.
An ruwaito daga Aisha bint Abi Bakr
Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.
Riwayar
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، قَالَ تُوُفِّيَتِ ابْنَةٌ لِعُثْمَانَ ـ رضى الله عنه ـ بِمَكَّةَ وَجِئْنَا لِنَشْهَدَهَا، وَحَضَرَهَا ابْنُ عُمَرَ وَابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهم ـ وَإِنِّي لَجَالِسٌ بَيْنَهُمَا ـ أَوْ قَالَ جَلَسْتُ إِلَى أَحَدِهِمَا. ثُمَّ جَاءَ الآخَرُ، فَجَلَسَ إِلَى جَنْبِي فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ لِعَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ أَلاَ تَنْهَى عَنِ الْبُكَاءِ، فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ ". فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَدْ كَانَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ بَعْضَ ذَلِكَ، ثُمَّ حَدَّثَ قَالَ صَدَرْتُ مَعَ عُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ مِنْ مَكَّةَ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالْبَيْدَاءِ، إِذَا هُوَ بِرَكْبٍ تَحْتَ ظِلِّ سَمُرَةٍ فَقَالَ اذْهَبْ، فَانْظُرْ مَنْ هَؤُلاَءِ الرَّكْبُ قَالَ فَنَظَرْتُ فَإِذَا صُهَيْبٌ، فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ ادْعُهُ لِي. فَرَجَعْتُ إِلَى صُهَيْبٍ فَقُلْتُ ارْتَحِلْ فَالْحَقْ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ. فَلَمَّا أُصِيبَ عُمَرُ دَخَلَ صُهَيْبٌ يَبْكِي يَقُولُ وَاأَخَاهُ، وَاصَاحِبَاهُ. فَقَالَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ يَا صُهَيْبُ أَتَبْكِي عَلَىَّ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ بِبَعْضِ بُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ ". قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما فَلَمَّا مَاتَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ ذَكَرْتُ ذَلِكَ لِعَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ فَقَالَتْ رَحِمَ اللَّهُ عُمَرَ، وَاللَّهِ مَا حَدَّثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِنَّ اللَّهَ لَيُعَذِّبُ الْمُؤْمِنَ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ. وَلَكِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ اللَّهَ لَيَزِيدُ الْكَافِرَ عَذَابًا بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ ". وَقَالَتْ حَسْبُكُمُ الْقُرْآنُ {وَلاَ تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى}. قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ عِنْدَ ذَلِكَ وَاللَّهُ هُوَ أَضْحَكَ وَأَبْكَى. قَالَ ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ وَاللَّهِ مَا قَالَ ابْنُ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ شَيْئًا.
Abdullah bin Ubaidillah bin Abi Mulaika ya ruwaito cewa: Ɗaya daga cikin 'ya'yan mata na Uthman ta rasu a Makka, sai muka je don halartar jana'izar ta. Ibn Umar da Ibn Abbas suma sun kasance a wurin, kuma na zauna a tsakaninsu (ko ya ce: na zauna a gefen ɗayansu, sai wani mutum ya zo ya zauna a gefena). Abdullah bin Umar ya ce wa Amr bin Uthman:
"Shin ba za ka hana kuka ba? Tunda Manzon Allah ﷺ ya ce: 'Lallai matattu ana azabtar da su saboda kukan iyalansu.'" Ibn Abbas ya ce: "Umar ya kasance yana faɗin hakan." Sannan ya ci gaba da ruwaitowa: "Na yi tafiya tare da Umar daga Makka har mun kai Al-Baida', sai ya ga wasu matafiya a ƙarƙashin inuwar bishiyar Samura. Ya ce mini: 'Je ka duba ko wanene waɗannan matafiyan.' Na je na ga Suhaib, na dawo na gaya masa. Ya ce: 'Ka kira shi ya zo.' Na koma wajen Suhaib na ce masa: 'Tashi ka bi Amirul-Muuminin.' Daga baya, lokacin da aka soke Umar, Suhaib ya shigo yana kuka yana cewa: 'Yan'uwa na! Aboki na!' Sai Umar ya ce masa: 'Ya Suhaib! Shin kana min kuka alhali Manzon Allah ﷺ ya ce: Lallai ana azabtar da matattu saboda wasu daga cikin kukan iyalansu?'" Ibn Abbas ya ƙara: "Lokacin da Umar ya rasu, na tunatar da Aisha wannan labarin, sai ta ce: 'Allah Ya ji masa ra'ayi. Wallahi, Manzon Allah ﷺ bai ce ana azabtar da mai imani saboda kukan iyalansa ba. Sai dai ya ce: Lallai Allah Ƙara wa kafiri azabi ne saboda kukan iyalansa.' Ta kuma ce: 'Alƙur'ani ya isa ku, domin Allah Ya ce: {Kuma babu mai ɗaukar nauyi da zai ɗauki nauyin wani}.'" Ibn Abbas ya ce a wannan lokacin: "Allah Shi kaɗai ne Mai sa dariya da kuka." Ibn Abi Mulaika ya ce: "Wallahi, Ibn Umar bai faɗi komai ba bayan hakan."
Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.
Ba a ɗora wa mamaci laifin baƙin cikin da aka halatta na danginsa.
Riwayar ta ambaci cewa ’yar Usman ta rasu a Makka. A wajen jana’izarta, Ibn Umar ya tattauna kukan ’yan uwa; sai Ibn Abbas ya kawo bayanin A’isha.
Wuri ne a kan hanyar da ke tsakanin Makka da Madina.
Wani nau’in itace ne da matafiya a cikin labarin suka huta a ƙarƙashinsa.
Wata ƙa’ida ta Alƙur’ani: kowane mutum yana da alhakin ayyukansa da kansa.
Malaman gargajiya suna fassara wannan riwaya tare da sauran nassoshi game da makoki. Kukan da aka saba yi da nuna baƙin ciki halas ne; makokin da aka haramta, kamar kururuwa da furta kalaman da ke nuna ƙin hukuncin Allah, wani abu ne dabam. Bayanin A’isha ya fayyace cewa ba a hukunta mumini saboda baƙin cikin iyalinsa. Malamai sun tattauna lafuzza da yanayi mabambanta na riwayoyin, haka kuma mazhabobin Sunna guda huɗu suna bambanta tsakanin kukan halitta da makokin da aka haramta.
- Ka tallafa wa mai makoki ta kasancewa tare da shi da kalamai masu natsuwa, ba tare da zargin kukan da aka saba yi ba.
- Ka guji kururuwa da kalaman da ke ƙin hukuncin Allah.
- Ka duba nassoshin makoki tare da ƙa’idar Alƙur’ani cewa babu wanda zai ɗauki zunubin wani.
Wannan riwaya mai alaƙa ita ma tana magana kan furuci game da kukan ’yan uwa, kuma tana taimakawa wajen fahimtar mahallin tattaunawar.
Sahih al-Bukhari · #1289 (Sahih)Wannan riwaya tana da alaƙa da bayanin A’isha game da kalaman da suka shafi kuka da azaba.
Sahih al-Bukhari · #1290 (Sahih)Wannan hadisi yana jaddada cewa baƙin ciki da hawaye saboda mutuwa ba haramun ba ne a kansu.
Hadisi kowace rana, a harshenka
Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.