Zakat · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadisi na 1482

An rawaito daga Abu Humaid as-Sa'idi. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.

Sahih (ingantacce)Littafi: Zakat
صحيح البخاري
Wa ya ruwaito?

An ruwaito daga Abu Humaid as-Sa'idi

Sahih (ingantacce)

Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.

Riwayar

Rubutun Larabci

حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ بَكَّارٍ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى، عَنْ عَبَّاسٍ السَّاعِدِيِّ، عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ السَّاعِدِيِّ، قَالَ غَزَوْنَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم غَزْوَةَ تَبُوكَ فَلَمَّا جَاءَ وَادِيَ الْقُرَى إِذَا امْرَأَةٌ فِي حَدِيقَةٍ لَهَا فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لأَصْحَابِهِ ‏"‏ اخْرُصُوا ‏"‏‏.‏ وَخَرَصَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَشَرَةَ أَوْسُقٍ فَقَالَ لَهَا ‏"‏ أَحْصِي مَا يَخْرُجُ مِنْهَا ‏"‏‏.‏ فَلَمَّا أَتَيْنَا تَبُوكَ قَالَ ‏"‏ أَمَا إِنَّهَا سَتَهُبُّ اللَّيْلَةَ رِيحٌ شَدِيدَةٌ فَلاَ يَقُومَنَّ أَحَدٌ، وَمَنْ كَانَ مَعَهُ بَعِيرٌ فَلْيَعْقِلْهُ ‏"‏‏.‏ فَعَقَلْنَاهَا وَهَبَّتْ رِيحٌ شَدِيدَةٌ فَقَامَ رَجُلٌ فَأَلْقَتْهُ بِجَبَلِ طَيِّئٍ ـ وَأَهْدَى مَلِكُ أَيْلَةَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بَغْلَةً بَيْضَاءَ، وَكَسَاهُ بُرْدًا وَكَتَبَ لَهُ بِبَحْرِهِمْ ـ فَلَمَّا أَتَى وَادِيَ الْقُرَى قَالَ لِلْمَرْأَةِ ‏"‏ كَمْ جَاءَ حَدِيقَتُكِ ‏"‏‏.‏ قَالَتْ عَشَرَةَ أَوْسُقٍ خَرْصَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنِّي مُتَعَجِّلٌ إِلَى الْمَدِينَةِ، فَمَنْ أَرَادَ مِنْكُمْ أَنْ يَتَعَجَّلَ مَعِي فَلْيَتَعَجَّلْ ‏"‏‏.‏ فَلَمَّا ـ قَالَ ابْنُ بَكَّارٍ كَلِمَةً مَعْنَاهَا ـ أَشْرَفَ عَلَى الْمَدِينَةِ قَالَ ‏"‏ هَذِهِ طَابَةُ ‏"‏‏.‏ فَلَمَّا رَأَى أُحُدًا قَالَ ‏"‏ هَذَا جُبَيْلٌ يُحِبُّنَا وَنُحِبُّهُ، أَلاَ أُخْبِرُكُمْ بِخَيْرِ دُورِ الأَنْصَارِ ‏"‏‏.‏ قَالُوا بَلَى‏.‏ قَالَ ‏"‏ دُورُ بَنِي النَّجَّارِ، ثُمَّ دُورُ بَنِي عَبْدِ الأَشْهَلِ، ثُمَّ دُورُ بَنِي سَاعِدَةَ، أَوْ دُورُ بَنِي الْحَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ، وَفِي كُلِّ دُورِ الأَنْصَارِ ـ يَعْنِي ـ خَيْرًا ‏"‏‏.‏ وَقَالَ سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ حَدَّثَنِي عَمْرٌو، ‏"‏ ثُمَّ دَارُ بَنِي الْحَارِثِ، ثُمَّ بَنِي سَاعِدَةَ ‏"‏‏.‏ وَقَالَ سُلَيْمَانُ عَنْ سَعْدِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ غَزِيَّةَ، عَنْ عَبَّاسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ أُحُدٌ جَبَلٌ يُحِبُّنَا وَنُحِبُّهُ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ كُلُّ بُسْتَانٍ عَلَيْهِ حَائِطٌ فَهْوَ حَدِيقَةٌ، وَمَا لَمْ يَكُنْ عَلَيْهِ حَائِطٌ لَمْ يَقُلْ حَدِيقَةٌ‏.‏

Fassara

Abu Humaid As-Sa'idi ya ruwaito cewa: Mun yi yaƙin Tabuk tare da Annabi ﷺ, kuma lokacin da muka isa Wadi-al-Qura, sai ga wata mata a cikin lambunta. Annabi ﷺ ya ce wa sahabbansa,

"Ku yi hasashen yawan 'ya'yan itacen lambun." Sai Manzon Allah ﷺ ya yi hasashen cewa Awsuq goma ne. Sannan ya ce wa matar, "Ka lissafa abin da zai fito daga cikinsa." Lokacin da muka isa Tabuk, Annabi ﷺ ya ce, "Lallai za a sami iska mai karfi a daren nan, don haka kada kowa ya tsaya, kuma duk wanda yake da raƙumi ya ɗaure shi." Sai muka ɗaure raƙumanmu. Iska mai karfi ta tashi da dare, wani mutum ya tsaya sai iskar ta jefa shi zuwa dutsen Taiyy. Sarkin Aila ya bai wa Annabi ﷺ alfadarai fari da mayafi a matsayin kyauta, kuma ya rubuta masa cewa mutanensa za su kasance a wurinsu (suna biyan harajin Jizya). Lokacin da Annabi ﷺ ya dawo Wadi-al-Qura, ya tambayi matar, "Nawa lambunki ya bayar?" Ta ce, "Awsuq goma," daidai da hasashen Manzon Allah ﷺ. Sannan Annabi ﷺ ya ce, "Ina so in yi sauri zuwa Madina, don haka duk wanda ke son yin sauri tare da ni, bari ya yi sauri." Mai ruwaito Ibn Bakkar ya faɗi kalmar da ke nufin: Lokacin da Annabi ﷺ ya hangarci Madina, ya ce, "Wannan ita ce Taba." Kuma lokacin da ya gan dutsen Uhud, ya ce, "Wannan dutse yana sonmu kuma muna sonsa. Shin zan gaya muku mafi kyawun gidajen Ansar?" Sun ce, "Ee." Ya ce, "Gidajen Bani Najjar, sannan gidajen Bani Abdil-Ashhal, sannan gidajen Bani Sa'idah ko gidajen Bani Harith bin Khazraj, kuma a cikin kowane gida na Ansar akwai alheri." Sulaiman bin Bilal ya ce Amr ya ruwaito: "Sannan gidan Bani Harith, sannan Bani Sa'idah." Kuma Sulaiman daga Sa'd bin Sa'id, daga Umarah bin Ghaziyyah, daga Abbas, daga ubansa, daga Annabi ﷺ ya ce: "Uhud dutse ne da ke sonmu kuma muna sonsa." Abu Abdullah ya ce: Duk lambun da ke da katanga ana kiransa Hadîqah, amma wanda ba shi da katanga ba a ce Hadîqah ba.

Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.

Babban saƙo

Annabi ﷺ ya ƙiyasta amfanin gonar lambu, ya kuma nemi a bibiyi ainihin abin da aka girbe.

Asali da dalili

Lamarin ya faru ne a lokacin yaƙin Tabuk, kusa da Wadi al-Qura. A can, Annabi ﷺ ya ƙiyasta amfanin gonar da aka kewaye da katanga, daga baya kuma ya nemi mai gonar ta bibiyi ainihin abin da aka girbe.

Bayani kan kalmomi masu wuya
Wasaq

Ma’aunin gargajiya na amfanin gona; wasaq ɗaya daidai yake da sa‘ sittin.

Ƙiyastawa (kharṣ)

Ƙiyasta amfanin da ake sa ran samu a wurin kafin a tsinkar ’ya’yan itatuwa.

Hadiqa

Lambu ko gonar itatuwa mai katanga, kamar yadda Abu Abdullah ya bayyana a ƙarshen ruwayar.

Abin da malamai suka fahimta daga gare shi

Malamai sun fahimci daga wannan cewa ana iya barin ƙwararre ya ƙiyasta amfanin wasu ’ya’yan itatuwa kafin a tsinke su, misali domin tantance zakka da ta wajaba. Ya kamata a yi ƙiyastawar cikin kulawa, kuma daga baya a iya kwatanta ta da ainihin amfanin da aka samu, kamar yadda Annabi ﷺ ya nemi mai gonar ta yi. Yadda ake aiwatar da hakan da sharuɗɗansa sun bambanta tsakanin mazhabobin fiƙihu; ruwayar tana bayanin ƙiyastawa ne, amma ita kaɗai ba ta ƙunshi dukkan ƙa’idojin kowane amfanin gona da kowane yanayi ba.

Darussa na yau
  1. Lokacin ƙiyasta girbi, a rubuta wanda ya yi ƙiyastawar, hanyar da aka bi, da ainihin amfanin da aka samu.
  2. Idan ƙa’idojin zakka a kan amfanin gona ba su bayyana maka ba, nemi shawarar ƙwararre wanda ya san ƙa’idojin da suka dace da bambance-bambancen mazhabobi.
  3. Ka bi umarnin tsaro yayin tafiya, kuma ka ɗaure dabbobi yadda ya kamata idan an sanar da mummunan yanayi.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Hadisi kowace rana, a harshenka

Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.