Yaƙe-yaƙen Annabi ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadisi na 3983

An rawaito daga Ali ibn Abi Talib. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.

Sahih (ingantacce)Littafi: Yaƙe-yaƙen Annabi ﷺ
صحيح البخاري
Wa ya ruwaito?

An ruwaito daga Ali ibn Abi Talib

Sahih (ingantacce)

Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.

Riwayar

Rubutun Larabci

حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ إِدْرِيسَ، قَالَ سَمِعْتُ حُصَيْنَ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ سَعْدِ بْنِ عُبَيْدَةَ، عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ السُّلَمِيِّ، عَنْ عَلِيٍّ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَبَا مَرْثَدٍ وَالزُّبَيْرَ وَكُلُّنَا فَارِسٌ قَالَ ‏"‏ انْطَلِقُوا حَتَّى تَأْتُوا رَوْضَةَ خَاخٍ، فَإِنَّ بِهَا امْرَأَةً مِنَ الْمُشْرِكِينَ، مَعَهَا كِتَابٌ مِنْ حَاطِبِ بْنِ أَبِي بَلْتَعَةَ إِلَى الْمُشْرِكِينَ ‏"‏‏.‏ فَأَدْرَكْنَاهَا تَسِيرُ عَلَى بَعِيرٍ لَهَا حَيْثُ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْنَا الْكِتَابُ‏.‏ فَقَالَتْ مَا مَعَنَا كِتَابٌ‏.‏ فَأَنَخْنَاهَا فَالْتَمَسْنَا فَلَمْ نَرَ كِتَابًا، فَقُلْنَا مَا كَذَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، لَتُخْرِجِنَّ الْكِتَابَ أَوْ لَنُجَرِّدَنَّكِ‏.‏ فَلَمَّا رَأَتِ الْجِدَّ أَهْوَتْ إِلَى حُجْزَتِهَا وَهْىَ مُحْتَجِزَةٌ بِكِسَاءٍ فَأَخْرَجَتْهُ، فَانْطَلَقْنَا بِهَا إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، قَدْ خَانَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالْمُؤْمِنِينَ، فَدَعْنِي فَلأَضْرِبْ عُنُقَهُ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ مَا حَمَلَكَ عَلَى مَا صَنَعْتَ ‏"‏‏.‏ قَالَ حَاطِبٌ وَاللَّهِ مَا بِي أَنْ لاَ أَكُونَ مُؤْمِنًا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم أَرَدْتُ أَنْ يَكُونَ لِي عِنْدَ الْقَوْمِ يَدٌ يَدْفَعُ اللَّهُ بِهَا عَنْ أَهْلِي وَمَالِي، وَلَيْسَ أَحَدٌ مِنْ أَصْحَابِكَ إِلاَّ لَهُ هُنَاكَ مِنْ عَشِيرَتِهِ مَنْ يَدْفَعُ اللَّهُ بِهِ عَنْ أَهْلِهِ وَمَالِهِ‏.‏ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ صَدَقَ، وَلاَ تَقُولُوا لَهُ إِلاَّ خَيْرًا ‏"‏‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ إِنَّهُ قَدْ خَانَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالْمُؤْمِنِينَ، فَدَعْنِي فَلأَضْرِبَ عُنُقَهُ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ أَلَيْسَ مِنْ أَهْلِ بَدْرٍ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ لَعَلَّ اللَّهَ اطَّلَعَ إِلَى أَهْلِ بَدْرٍ فَقَالَ اعْمَلُوا مَا شِئْتُمْ فَقَدْ وَجَبَتْ لَكُمُ الْجَنَّةُ، أَوْ فَقَدْ غَفَرْتُ لَكُمْ ‏"‏‏.‏ فَدَمَعَتْ عَيْنَا عُمَرَ وَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ‏.‏

Fassara

Iskahaka bn Ibrahima ya ba ni labari, Abdullah bn Idris ya sanar da mu, ya ce: Na ji Husain bn Abdurrahman, daga Sa'd bn Ubaida, daga Abu Abdurrahman As-Sulami, daga Ali — Allah ya yarda da shi — ya ce: Manzon Allah ﷺ ya aike ni da Abu Marthad da Az-Zubair, dukkanmu mun hau dawakai. Ya ce: 'Ku tafi har ku kai Raudat-Khakh, domin a can akwai wata mata mai shirki dauke da takarda daga Hatib bn Abi Balta'a zuwa ga mushrikai.' Sai muka same ta tana tuka rakumarta a wurin da Manzon Allah ﷺ ya ambata. Muka ce mata: 'Miki takardar!' Ta ce: 'Ba ni da takarda.' Sai muka sa rakumarta ta kwanta muka bincike ta amma ba mu ga takarda ba. Muka ce: 'Manzon Allah ﷺ bai yi karya ba; dole ne fitar da takardar ko mu tsirara ke!' Da ta ga mun yi matukar himma, ta miƙa hannunta ƙarƙashin ɗiginta — tana daure rigarta a ƙugarta — sai ta fitar da ita. Suka tafi da ita zuwa ga Manzon Allah ﷺ. Sai Umar ya ce: 'Ya Manzon Allah! Wannan mutumin ya ci amanar Allah da Manzonsa da kuma muminai. Ka bar ni in yanke masa kai!' Annabi ﷺ ya tambayi Hatib: 'Me ya sa ka yi haka?' Hatib ya ce: 'Wallahi, ba don na daina imani da Allah da Manzonsa ﷺ ba ne, sai dai ina son in sami wani abin dogaro a wajen mutanen don Allah ya kare iyalina da dukiyata ta hanyarsa. Babu ɗaya daga cikin sahabban ka face yana da danginsa a can wanda Allah ke kare iyalinsa da dukiyarsa ta hanyarsu.' Annabi ﷺ ya ce: 'Gaskiya ya faɗa; kada ku ce masa komai sai nagari.' Umar ya sake cewa: 'Ya ci amanar Allah da Manzonsa da muminai. Ka bar ni in yanke masa kai!' Annabi ﷺ ya ce: 'Shin ba ɗaya daga cikin mutanen Badr ba ne? Watakila Allah ya dubi mutanen Badr ya ce: Ku yi abin da kuke so, domin tabbas an wajibta muku Aljanna, ko ya ce: Na gafarta muku.' Idanun Umar suka zub da hawaye ya ce: 'Allah da Manzonsa sun fi sani.'

Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.

Babban saƙo

Annabi ﷺ ya yi la’akari da niyya da falalar Ḥāṭib a hukuncinsa.

Asali da dalili

Ḥāṭib ibn Abī Baltaʿa ya aika da wasiƙa ga mushrikai na Makka. Ya bayyana cewa ya yi hakan ne don ya kāre iyalinsa da dukiyarsa, ba don ya bar imaninsa ba. Annabi ﷺ ya tabbatar da bayaninsa kuma ya ambaci shigarsa cikin yaƙin Badar.

Bayani kan kalmomi masu wuya
Rawḍat Khākh

Wuri ne a kan hanyar zuwa Makka inda aka tare mai ɗauke da wasiƙar.

Mutanen Badar

Sahabbai da suka halarci yaƙin Badar.

Neman samun tagomashi

Yin wata hidima domin samun taimako ko kāriya ga iyalinsa.

Abin da malamai suka fahimta daga gare shi

Malaman farko sun fahimci daga wannan cewa ba a ɗauki babban kuskure a matsayin kafirci kai tsaye ba tare da bincike ba: dole ne a binciki dalili da akidar wanda abin ya shafa. Annabi ﷺ ya karɓi bayanin Ḥāṭib kuma ya hana a yi masa mugun zance. Shigarsa cikin Badar wata falala ce ta musamman kuma dalilin gafarta masa wannan kuskure; maganar da ta shafi mutanen Badar ba izini ba ne na gama-gari don aikata zunubai. Malamai kuma sun jaddada cewa kāre al’umma da kiyaye bayanan sirri manyan nauye-nauye ne.

Darussa na yau
  1. Binciki manufar mutum da bayaninsa kafin ka yi masa babban zargi.
  2. Faɗi kuskure cikin gaskiya, amma ka bar dama ga tuba, yanayi da kyawawan ayyukan baya.
  3. Kāre bayanan sirri, kuma idan kana shakka ka nemi shawara kafin ka bayyana su.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Hadisi kowace rana, a harshenka

Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.