Yaƙe-yaƙen Annabi ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadisi na 4122

An rawaito daga Aisha. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.

Sahih (ingantacce)Littafi: Yaƙe-yaƙen Annabi ﷺ
صحيح البخاري
Wa ya ruwaito?

An ruwaito daga Aisha

Sahih (ingantacce)

Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.

Riwayar

Rubutun Larabci

حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ يَحْيَى، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ نُمَيْرٍ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ أُصِيبَ سَعْدٌ يَوْمَ الْخَنْدَقِ، رَمَاهُ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ يُقَالُ لَهُ حِبَّانُ ابْنُ الْعَرِقَةِ، رَمَاهُ فِي الأَكْحَلِ، فَضَرَبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم خَيْمَةً فِي الْمَسْجِدِ لِيَعُودَهُ مِنْ قَرِيبٍ، فَلَمَّا رَجَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْخَنْدَقِ وَضَعَ السِّلاَحَ وَاغْتَسَلَ، فَأَتَاهُ جِبْرِيلُ ـ عَلَيْهِ السَّلاَمُ ـ وَهْوَ يَنْفُضُ رَأْسَهُ مِنَ الْغُبَارِ فَقَالَ قَدْ وَضَعْتَ السِّلاَحَ وَاللَّهِ مَا وَضَعْتُهُ، اخْرُجْ إِلَيْهِمْ‏.‏ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏ "‏ فَأَيْنَ ‏"‏‏.‏ فَأَشَارَ إِلَى بَنِي قُرَيْظَةَ، فَأَتَاهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَنَزَلُوا عَلَى حُكْمِهِ، فَرَدَّ الْحُكْمَ إِلَى سَعْدٍ، قَالَ فَإِنِّي أَحْكُمُ فِيهِمْ أَنْ تُقْتَلَ الْمُقَاتِلَةُ، وَأَنْ تُسْبَى النِّسَاءُ وَالذُّرِّيَّةُ، وَأَنْ تُقْسَمَ أَمْوَالُهُمْ‏.‏ قَالَ هِشَامٌ فَأَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ سَعْدًا قَالَ اللَّهُمَّ إِنَّكَ تَعْلَمُ أَنَّهُ لَيْسَ أَحَدٌ أَحَبَّ إِلَىَّ أَنْ أُجَاهِدَهُمْ فِيكَ مِنْ قَوْمٍ كَذَّبُوا رَسُولَكَ صلى الله عليه وسلم وَأَخْرَجُوهُ، اللَّهُمَّ فَإِنِّي أَظُنُّ أَنَّكَ قَدْ وَضَعْتَ الْحَرْبَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُمْ، فَإِنْ كَانَ بَقِيَ مِنْ حَرْبِ قُرَيْشٍ شَىْءٌ، فَأَبْقِنِي لَهُ حَتَّى أُجَاهِدَهُمْ فِيكَ، وَإِنْ كُنْتَ وَضَعْتَ الْحَرْبَ فَافْجُرْهَا، وَاجْعَلْ مَوْتَتِي فِيهَا‏.‏ فَانْفَجَرَتْ مِنْ لَبَّتِهِ، فَلَمْ يَرُعْهُمْ وَفِي الْمَسْجِدِ خَيْمَةٌ مِنْ بَنِي غِفَارٍ إِلاَّ الدَّمُ يَسِيلُ إِلَيْهِمْ فَقَالُوا يَا أَهْلَ الْخَيْمَةِ مَا هَذَا الَّذِي يَأْتِينَا مِنْ قِبَلِكُمْ فَإِذَا سَعْدٌ يَغْذُو جُرْحُهُ دَمًا، فَمَاتَ مِنْهَا رضى الله عنه‏.‏

Fassara

Zakariyya bn Yahya ya ba mu labari, Abdullah bn Numair ya ba mu labari, Hisham ya ba mu labari daga wajen mahaifinsa, daga wajen Aisha - Allah ya yarda da ita - ta ce: An harbi Sa'a ranar Khandaq, wani mutumi daga Quraish mai suna Hibban bn Al-Araqa ne ya harbe shi da kibiya a babban jijiyar hannunsa. Sai Annabi ﷺ ya kafa tantani a cikin Masallaci don ya kasance kusa da shi yayin ziyara. Lokacin da Manzon Allah ﷺ ya dawo daga Khandaq, ya ajiye makamai ya yi wanka, sai Jibril - zaman lafiya ya tabbata gare shi - ya zo masa yana girgizar kura daga kansa, ya ce: 'Ka ajiye makamai? Wallahi ban ajiye su ba! Fito zuwa gare su.' Annabi ﷺ ya ce: 'A ina?' Jibril ya nuna alama zuwa ga Banu Quraiza. Sai Manzon Allah ﷺ ya tafi wurinsu, suka sauka kan hukuncinsa, sai ya mayar da hukuncin zuwa ga Sa'a. Sa'a ya ce: 'Ina yanke hukunci cewa a kashe mayakansu, a kama matansu da yara a matsayin fursuna, kuma a raba dukiyoyinsu.' Hisham ya ce: Mahaifina ya ba ni labari daga wajen Aisha cewa Sa'a ya ce: 'Ya Allah! Kai ka san babu abin da ya fi so a zuciyata fiye da yin jihadi a hanya Ka da mutanen da suka kafirtar da Manzonka ﷺ suka fitar da shi. Ya Allah! Ina tsammanin ka kawo karshen yaki tsakaninmu da su. Idan har yanzu akwai ragowar yaki da Quraish, to rayar da ni har in yi musu jihadi a hanya Ka. Amma idan ka kawo karshen yaki, to fashe wannan raunin, ka sanya mutuwata ta kasance a cikinsa.' Sai raunin ya fashe daga kirjinsa. Mutanen tantanin Banu Ghifar da ke cikin Masallaci ba su gane komai ba sai jini yana gudana zuwa gare su. Suka ce: 'Ya ahlan tantani! Menene wannan abu da ke zuwa mana daga bangarenku?' Sai ga jini yana zubowa da yawa daga raunin Sa'a, sai ya mutu saboda hakan - Allah ya yarda da shi.

Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.

Babban saƙo

Raunin Sa‘d, hukuncinsa da addu’arsa suna nuna biyayyarsa ga Allah.

Asali da dalili

Sa‘d ibn Mu‘adh ya ji rauni a lokacin Yaƙin Haƙaƙƙen Rami. Bayan da aka kewaye Banu Qurayza, Annabi ﷺ ya miƙa masa alhakin yanke hukunci. Hadisin ya ambaci cewa rauninsa daga baya ya yi ta zubar da jini sosai, kuma ya rasu saboda wannan rauni.

Bayani kan kalmomi masu wuya
Al-Khandaq

Haƙaƙƙen rami, wani shingen kariya da aka haƙa kusa da Madina a lokacin kewaye.

Banu Qurayza

Wata ƙabilar Yahudawa da ta zauna a Madina a zamanin Annabi ﷺ.

Jijiyar hannunsa

Babbar jijiyar jini a hannun Sa‘d da kibiyar ta same shi a cikinta.

Abin da malamai suka fahimta daga gare shi

Malaman farko sun fahimci daga wannan cewa ana iya kula da wanda ya ji rauni kuma a ziyarce shi a masallaci, kuma shugaba na iya ba alƙali mai cancanta alhakin yanke hukunci. Bayanin Banu Qurayza ya shafi wani takamaiman rikici na tarihi, ba izini na gama-gari ga mutane su yi amfani da ƙarfi ba. Addu’ar Sa‘d tana nuna cewa ya miƙa al’amarinsa ga hukuncin Allah.

Darussa na yau
  1. Ziyarci marasa lafiya da waɗanda suka ji rauni, kuma ka ba su taimako na zahiri.
  2. Roki Allah ya ba ka tsayin daka, ka kuma miƙa sakamakon gareshi.
  3. Bar batun shari’a ga hukumomin da suka cancanta, kuma kada ka taɓa amfani da labaran yaƙe-yaƙen tarihi a matsayin hujjar yin tashin hankali da kanka.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Hadisi kowace rana, a harshenka

Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.