Yaƙe-yaƙen Annabi ﷺ · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadisi na 4323

An rawaito daga Abu Musa al-Ash'ari. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.

Sahih (ingantacce)Littafi: Yaƙe-yaƙen Annabi ﷺ
صحيح البخاري
Wa ya ruwaito?

An ruwaito daga Abu Musa al-Ash'ari

Sahih (ingantacce)

Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.

Riwayar

Rubutun Larabci

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ بُرَيْدِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِي بُرْدَةَ، عَنْ أَبِي مُوسَى ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمَّا فَرَغَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مِنْ حُنَيْنٍ بَعَثَ أَبَا عَامِرٍ عَلَى جَيْشٍ إِلَى أَوْطَاسٍ فَلَقِيَ دُرَيْدَ بْنَ الصِّمَّةِ، فَقُتِلَ دُرَيْدٌ وَهَزَمَ اللَّهُ أَصْحَابَهُ‏.‏ قَالَ أَبُو مُوسَى وَبَعَثَنِي مَعَ أَبِي عَامِرٍ فَرُمِيَ أَبُو عَامِرٍ فِي رُكْبَتِهِ، رَمَاهُ جُشَمِيٌّ بِسَهْمٍ فَأَثْبَتَهُ فِي رُكْبَتِهِ، فَانْتَهَيْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ يَا عَمِّ مَنْ رَمَاكَ فَأَشَارَ إِلَى أَبِي مُوسَى فَقَالَ ذَاكَ قَاتِلِي الَّذِي رَمَانِي‏.‏ فَقَصَدْتُ لَهُ فَلَحِقْتُهُ فَلَمَّا رَآنِي وَلَّى فَاتَّبَعْتُهُ وَجَعَلْتُ أَقُولُ لَهُ أَلاَ تَسْتَحِي، أَلاَ تَثْبُتُ‏.‏ فَكَفَّ فَاخْتَلَفْنَا ضَرْبَتَيْنِ بِالسَّيْفِ فَقَتَلْتُهُ ثُمَّ قُلْتُ لأَبِي عَامِرٍ قَتَلَ اللَّهُ صَاحِبَكَ‏.‏ قَالَ فَانْزِع�� هَذَا السَّهْمَ فَنَزَعْتُهُ فَنَزَا مِنْهُ الْمَاءُ‏.‏ قَالَ يَا ابْنَ أَخِي أَقْرِئِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم السَّلاَمَ، وَقُلْ لَهُ اسْتَغْفِرْ لِي‏.‏ وَاسْتَخْلَفَنِي أَبُو عَامِرٍ عَلَى النَّاسِ، فَمَكَثَ يَسِيرًا ثُمَّ مَاتَ، فَرَجَعْتُ فَدَخَلْتُ عَلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي بَيْتِهِ عَلَى سَرِيرٍ مُرْمَلٍ وَعَلَيْهِ فِرَاشٌ قَدْ أَثَّرَ رِمَالُ السَّرِيرِ بِظَهْرِهِ وَجَنْبَيْهِ، فَأَخْبَرْتُهُ بِخَبَرِنَا وَخَبَرِ أَبِي عَامِرٍ، وَقَالَ قُلْ لَهُ اسْتَغْفِرْ لِي، فَدَعَا بِمَاءٍ فَتَوَضَّأَ ثُمَّ رَفَعَ يَدَيْهِ فَقَالَ ‏"‏ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِعُبَيْدٍ أَبِي عَامِرٍ ‏"‏‏.‏ وَرَأَيْتُ بَيَاضَ إِبْطَيْهِ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ اللَّهُمَّ اجْعَلْهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فَوْقَ كَثِيرٍ مِنْ خَلْقِكَ مِنَ النَّاسِ ‏"‏‏.‏ فَقُلْتُ وَلِي فَاسْتَغْفِرْ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ اللَّهُمَّ اغْفِرْ لِعَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ ذَنْبَهُ وَأَدْخِلْهُ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مُدْخَلاً كَرِيمًا ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو بُرْدَةَ إِحْدَاهُمَا لأَبِي عَامِرٍ وَالأُخْرَى لأَبِي مُوسَى‏.‏

Fassara

Abu Musa (Allah ya yarda da shi) ya ce: Sa’ad da Annabi ﷺ ya gama daga yakin Hunaini, sai ya tura Abu Amir a matsayin kwamandan sojoji zuwa Autasi. Sai ya hadu da Duraid bin As-Simma, aka kashe Duraid, Allah kuma ya ci nasara a kan abokan gaban sa. Abu Musa ya ce: Ni ma an tura ni tare da Abu Amir. Sai aka harbi Abu Amir da kibiya a gwiwarsa, wani mutumin kabilar Jushm ne ya harbe shi, kibiya ta tsaya a gwiwarsa. Na je wurinsa na ce, 'Ya Ammi! Wanene ya harbe ka?' Sai ya nuna mini yana cewa, 'Wancan shi ne mai kashe ni wanda ya harbe ni.' Sai na nufi gare shi na kama shi, sa’ad da ya ganina sai ya gudu, na bi shi ina cewa masa, 'Ba ka da kunya? Ba za ka tsaya ba?' Sai ya tsaya, muka yi fada sau biyu da takobi, na kashe shi. Sannan na koma ga Abu Amir na ce, 'Allah ya kashe wanda ya kashe ka.' Ya ce, 'Cire wannan kibiyar.' Na cire ta, sai ruwa ya fito daga raunin. Sai ya ce, 'Ya dan uwana! Kai min sallama ga Annabi ﷺ, ka ce masa ya roki Allah gafara a gare ni.' Abu Amir ya sanya ni magajinsa akan mutanen (sojojin), ya dan dade kadan sannan ya mutu. Daga nan na dawo na shiga wurin Annabi ﷺ a gidansa, na same shi yana kwance a kan gado da aka saka da karan dabino, a kansa akwai shimfida; igiyoyin gadon sun bar tasiri a bayansa da gefunansa. Na ba shi labarinmu da na Abu Amir, da yadda ya ce, 'Ka ce masa ya roki Allah gafara a gare ni.' Annabi ﷺ ya nemi ruwa, ya yi wanka, sannan ya daga hannuwansa yana cewa, 'Ya Allah! Ka gafarti Ubaid, Abu Amir.' Na ga farin gabansa. Sannan ya ce, 'Ya Allah! Ka sanya shi Ranar Kiyama a sama da yawancin halittunka na mutane.' Na ce, 'Ni ma ka roki gafara.' Sai ya ce, 'Ya Allah! Ka gafarti Abdullah bin Qais zunubansa, ka shigar da shi Ranar Kiyama shiga mai daraja.' Abu Burda ya ce: Daya daga cikin addu'o'in na Abu Amir ne, dayan kuma na Abu Musa.

Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.

Babban saƙo

Annabi ﷺ ya roƙi Allah gafara da matsayi mai girma ga sahabbansa.

Asali da dalili

Bayan yaƙin Hunain, an aika Abu Amir zuwa Autas. A can ya samu mummunan rauni, sai ya roƙi Abu Musa ya nemi Annabi ﷺ ya roƙa wa Allah gafara a gare shi.

Bayani kan kalmomi masu wuya
Autas

Wurin da aka yi arangamar soja bayan Hunain.

Alwala

Tsarkakewar ibada da Musulmi suke yi, misali kafin sallah.

Shiga cikin daraja

Shiga ta mutunci a Lahira, wanda malamai suka fassara da shiga Aljanna.

Abin da malamai suka fahimta daga gare shi

Malamai sun fahimci daga wannan hadisi cewa ya halatta kuma abin yabo ne a roƙi Allah gafara ga Musulmin da ya rasu. Annabi ﷺ ya yi wannan addu’a yana ɗaga hannuwansa; wannan yana goyon bayan ɗaga hannu yayin addu’a, amma ba ya mai da hakan wajibi ga kowace addu’a. Haka kuma, sauƙin kayan cikin gidan Annabi ﷺ yana nuna tawal’unsa. Abu Amir ya nemi a roƙa masa gafara, sannan Abu Musa ma ya yi masa addu’a; irin waɗannan addu’o’i suna nuna kulawa da ‘yan’uwantaka.

Darussa na yau
  1. Ka riƙa roƙon Allah gafara a gare ka, iyalanka da Musulman da suka rasu.
  2. Idan wani ya roƙe ka ka yi masa addu’a, ka ɗauki roƙonsa da muhimmanci, ka kuma yi masa addu’a da gaskiya.
  3. Ka nuna ‘yan’uwantaka ta hanyar ambaton wasu a addu’o’inka da isar musu da saƙonnin alheri.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Hadisi kowace rana, a harshenka

Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.