Sahih al-Bukhari, hadisi na 4566
An rawaito daga Usama ibn Zayd. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.
Daga al‑Bukhari har zuwa ga Annabi ﷺ
- 1Abu al‑Yamanya ruwaito wa al‑Bukhariأَبُو الْيَمَانِ
- 2Shu'aybشُعَيْبٌ
- 3Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
- 4Urwa ibn az‑Zubayrعُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ
- 5Usama ibn Zaydأُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ
- 6Manzon Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Jerin yana yadda ya zo a rubutun Larabci na wannan riwayar. An sauya sunayen daga Larabci zuwa rubutun Latin. Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.
Riwayar
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ ـ رضى الله عنهما ـ أَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَكِبَ عَلَى حِمَارٍ عَلَى قَطِيفَةٍ فَدَكِيَّةٍ، وَأَرْدَفَ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ وَرَاءَهُ، يَعُودُ سَعْدَ بْنَ عُبَادَةَ فِي بَنِي الْحَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ قَبْلَ وَقْعَةِ بَدْرٍ ـ قَالَ ـ حَتَّى مَرَّ بِمَجْلِسٍ فِيهِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ، ابْنُ سَلُولَ، وَذَلِكَ قَبْلَ أَنْ يُسْلِمَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ فَإِذَا فِي الْمَجْلِسِ أَخْلاَطٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ وَالْمُشْرِكِينَ عَبَدَةِ الأَوْثَانِ وَالْيَهُودِ وَالْمُسْلِمِينَ، وَفِي الْمَجْلِسِ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ، فَلَمَّا غَشِيَتِ الْمَجْلِسَ عَجَاجَةُ الدَّابَّةِ خَمَّرَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ أَنْفَهُ بِرِدَائِهِ، ثُمَّ قَالَ لاَ تُغَبِّرُوا عَلَيْنَا. فَسَلَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَيْهِمْ ثُمَّ وَقَفَ فَنَزَلَ فَدَعَاهُمْ إِلَى اللَّهِ، وَقَرَأَ عَلَيْهِمُ الْقُرْآنَ، فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ ابْنُ سَلُولَ أَيُّهَا الْمَرْءُ، إِنَّهُ لاَ أَحْسَنَ مِمَّا تَقُولُ، إِنْ كَانَ حَقًّا، فَلاَ تُؤْذِينَا بِهِ فِي مَجْلِسِنَا، ارْجِعْ إِلَى رَحْلِكَ، فَمَنْ جَاءَكَ فَاقْصُصْ عَلَيْهِ. فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَوَاحَةَ بَلَى يَا رَسُولَ اللَّهِ، فَاغْشَنَا بِهِ فِي مَجَالِسِنَا، فَإِنَّا نُحِبُّ ذَلِكَ. فَاسْتَبَّ الْمُسْلِمُونَ وَالْمُشْرِكُونَ وَالْيَهُودُ حَتَّى كَادُوا يَتَثَاوَرُونَ، فَلَمْ يَزَلِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُخَفِّضُهُمْ حَتَّى سَكَنُوا، ثُمَّ رَكِبَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم دَابَّتَهُ فَسَارَ حَتَّى دَخَلَ عَلَى سَعْدِ بْنِ عُبَادَةَ، فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " يَا سَعْدُ أَلَمْ تَسْمَعْ مَا قَالَ أَبُو حُبَابٍ ". يُرِيدُ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ أُبَىٍّ " قَالَ كَذَا وَكَذَا ". قَالَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، اعْفُ عَنْهُ وَاصْفَحْ عَنْهُ، فَوَالَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ الْكِتَابَ، لَقَدْ جَاءَ اللَّهُ بِالْحَقِّ الَّذِي أَنْزَلَ عَلَيْكَ، لَقَدِ اصْطَلَحَ أَهْلُ هَذِهِ الْبُحَيْرَةِ عَلَى أَنْ يُتَوِّجُوهُ فَيُعَصِّبُونَهُ بِالْعِصَابَةِ، فَلَمَّا أَبَى اللَّهُ ذَلِكَ بِالْحَقِّ الَّذِي أَعْطَاكَ اللَّهُ شَرِقَ بِذَلِكَ، فَذَلِكَ فَعَلَ بِهِ ما رَأَيْتَ. فَعَفَا عَنْهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَأَصْحَابُهُ يَعْفُونَ عَنِ الْمُشْرِكِينَ وَأَهْلِ الْكِتَابِ كَمَا أَمَرَهُمُ اللَّهُ، وَيَصْبِرُونَ عَلَى الأَذَى قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ {وَلَتَسْمَعُنَّ مِنَ الَّذِينَ أُوتُوا الْكِتَابَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَمِنَ الَّذِينَ أَشْرَكُوا أَذًى كَثِيرًا } الآيَةَ، وَقَالَ اللَّهُ {وَدَّ كَثِيرٌ مِنْ أَهْلِ الْكِتَابِ لَوْ يَرُدُّونَكُمْ مِنْ بَعْدِ إِيمَانِكُمْ كُفَّارًا حَسَدًا مِنْ عِنْدِ أَنْفُسِهِمْ} إِلَى آخِرِ الآيَةِ، وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَتَأَوَّلُ الْعَفْوَ مَا أَمَرَهُ اللَّهُ بِهِ، حَتَّى أَذِنَ اللَّهُ فِيهِمْ، فَلَمَّا غَزَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَدْرًا، فَقَتَلَ اللَّهُ بِهِ صَنَادِيدَ كُفَّارِ قُرَيْشٍ قَالَ ابْنُ أُبَىٍّ ابْنُ سَلُولَ، وَمَنْ مَعَهُ مِنَ الْمُشْرِكِينَ، وَعَبَدَةِ الأَوْثَانِ هَذَا أَمْرٌ قَدْ تَوَجَّهَ. فَبَايَعُوا الرَّسُولَ صلى الله عليه وسلم عَلَى الإِسْلاَمِ فَأَسْلَمُوا.
Abu Al-Yaman ya ba mu labari, Shu'ayb ya gaya mana, daga Az-Zuhriy, ya ce: Urwa bin Az-Zubair ya ba ni labarin cewa Usama bin Zaid (Allah ya yarda da su duka biyu) ya masa labarin cewa Manzon Allah ﷺ ya hau jaki mai suturar Fadak mai kauri, ya sa Usama bin Zaid a bayansa. Yana tafiya ne don ziyartar Sa'd bin Ubada a cikin Banu Al-Harith bin Al-Khazraj kafin yakin Badr. Ya ce: Har sai ya wuce ta wurin taron jama'a inda Abdullah bin Ubai bin Salul yake, kuma wannan yana kafin Abdullah bin Ubai ya shiga Musulunci. A cikin wannan taron akwai cakuda daga addinai daban-daban: Musulmai, Mushrikai, Masu bautar gumaka, da Yahudawa, kuma Abdullah bin Rawaha yana ciki. Lokacin da kura daga jakin ta kai ga taron, Abdullah bin Ubai ya rufe hancinsa da rigarsa sannan ya ce:
"Kar ku yi min kura." Manzon Allah ﷺ ya sallama musu, sannan ya tsaya ya sauko, ya gayyace su zuwa ga Allah kuma ya karanta musu Alkur'ani. Abdullah bin Ubai bin Salul ya ce: "Ya mutum! Babu abin da ya fi kyau fiye da abin da kake faɗa idan gaskiya ne, amma kar ka damu mu da shi a majalisarmu. Komawa wurinka, duk wanda ya zo maka sai ka ba shi labari." Abdullah bin Rawaha ya ce: "A'a, ya Manzon Allah! Kawo mana shi a majalisunmu, domin muna son hakan." Sai Musulmai, Mushrikai da Yahudawa suka fara sabunta juna har kusan su yi fada. Annabi ﷺ ya ci gaba da kwantar da hankalinsu har suka nutsu. Sannan Annabi ﷺ ya hau dabbar sa ya tafi har ya shiga wurin Sa'd bin Ubada. Annabi ﷺ ya ce masa: "Ya Sa'd, shin ba ka ji abin da Abu Hubab ya faɗa ba?" Yana nufin Abdullah bin Ubai. "Ya ce haka da haka." Sa'd bin Ubada ya ce: "Ya Manzon Allah! Ka gafarta masa ka juyar da fuska daga gare shi. Ina rantsuwa da Wanda ya sauko maka da Littafi, Allah ya kawo Gaskiya wadda ya sauko maka a lokacin da mutanen wannan garin suka amince su nada shi sarki su ɗaura masa rawani. Amma lokacin da Allah ya hana hakan ta hanyar Gaskiyar da ya ba ka, sai ya sha wahala da hassada, shi ya sa ya yi abin da ka gani." Manzon Allah ﷺ ya gafarta masa. Annabi ﷺ da Sahabbansa sun kasance suna gafartawa Mushrikai da Ahlul Kitab kamar yadda Allah ya umarce su, kuma suna haƙuri da cutarwa. Allah Azza wa Jalla ya ce: {Za ku ji maganganu masu raɗaɗi daga waɗanda aka bai wa Littafi a gabanku da kuma daga Mushrikai...} [3:186]. Kuma Allah ya ce: {Yawancin Ahlul Kitab suna so sun mayar da ku kafirai bayan ku yi imani saboda hassadar rayukansu...} [2:109]. Annabi ﷺ ya riƙa bin umarnin gafara kamar yadda Allah ya umurce shi, har sai Allah ya ba da izinin yaƙi da su. Lokacin da Manzon Allah ﷺ ya yi yakin Badr kuma Allah ya kashe manyan kafiran Quraish ta hannunsa, Ibn Ubai bin Salul da Mushrikai da masu bautar gumaka da ke tare da shi suka ce: "Wannan lamari ya tabbata." Suka yi wa Manzo ﷺ bay'ah akan Musulunci kuma suka musulunta.
Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.
Annabi ﷺ ya amsa kalaman da suka ɓata rai cikin natsuwa da yafiya.
Lamarin ya faru ne kafin yaƙin Badar, sa’ad da Annabi ﷺ yake kan hanya zuwa ziyartar Sa'd ibn Ubada. Hadisin ya bayyana yadda ya gayyaci wani taron mutane masu gauraye zuwa ga Musulunci, ya kwantar da gardamar da ke ƙara tsananta, sannan ya yafe wa Abdullah ibn Ubayy.
Sunan da ake bai wa al’ummomin da suka taɓa karɓar littafi da aka saukar, kamar Yahudawa da Kiristoci.
Laƙabin Abdullah ibn Ubayy ibn Salul.
Wahayi da shiriyar Allah da Annabi ﷺ ya isar.
Malamai sun fahimta daga wannan ruwaya cewa yin kira zuwa ga Allah yana buƙatar hikima, haƙuri da kame kai, ko da mutum ya ƙi saƙon ko ya yi magana mai ɓata rai. Annabi ﷺ bai bar rikicin ya ƙara tsananta ba; bisa umarnin Allah na wancan lokaci, ya zaɓi yafiya. Sa'd ibn Ubada ya nuna cewa hassada da tsammanin da aka karya sun bayyana halin Abdullah ibn Ubayy; wannan fahimta ba ta kai ga ɗaukar fansa ba, sai dai ta haifar da yafiya. Haka kuma, wannan sashe yana magana ne kan wani takamaiman zamani na tarihi, kuma bai kamata a yi amfani da shi ba tare da la’akari da wahayoyin da suka shafe shi da yanayin da ya faru ba.
- Kada ka mayar da martani ga zagi nan take; ka fara ba wa kanka lokaci har tashin hankali ya lafa.
- Ka gayyaci wasu cikin girmamawa, tare da la’akari da halin da ake ciki, ko da ba su karɓi saƙon ba.
- A lokacin rikici, binciki musabbabinsa kuma ka zaɓi yafiya idan hakan adalci ne kuma ya dace.
Wannan ruwaya da ke cikin littafin tafsiri guda ɗaya tana ƙara ba da mahallin ayoyin Alƙur’ani, kuma tana da alaƙa da batun yadda ake fuskantar jarabawa.
Sahih al-Bukhari · #4568 (Sahih)Wannan ruwaya tana tattauna bayanin wata aya ta Alƙur’ani, don haka tana ƙara mahallin tafsirin Alƙur’ani na Annabi a wannan babi.
Hadisi kowace rana, a harshenka
Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.