Tafsirin Al-Qur'ani na Annabi · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadisi na 4679

An rawaito daga Zayd ibn Thabit. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.

Sahih (ingantacce)Littafi: Tafsirin Al-Qur'ani na Annabi
صحيح البخاري
Wa ya ruwaito?

Daga al‑Bukhari har zuwa ga Ibn as‑Sabbaq

Sahih (ingantacce)
  1. 1Abu al‑Yamanya ruwaito wa al‑Bukhariأَبُو الْيَمَانِ
  2. 2Shu'aybشُعَيْبٌ
  3. 3Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
  4. 4Ibn as‑Sabbaqابْنُ السَّبَّاقِ

Jerin yana yadda ya zo a rubutun Larabci na wannan riwayar. An sauya sunayen daga Larabci zuwa rubutun Latin. Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.

Riwayar

Rubutun Larabci

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي ابْنُ السَّبَّاقِ، أَنَّ زَيْدَ بْنَ ثَابِتٍ الأَنْصَارِيَّ ـ رضى الله عنه ـ وَكَانَ مِمَّنْ يَكْتُبُ الْوَحْىَ قَالَ أَرْسَلَ إِلَىَّ أَبُو بَكْرٍ مَقْتَلَ أَهْلِ الْيَمَامَةِ وَعِنْدَهُ عُمَرُ، فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّ عُمَرَ أَتَانِي فَقَالَ إِنَّ الْقَتْلَ قَدِ اسْتَحَرَّ يَوْمَ الْيَمَامَةِ بِالنَّاسِ، وَإِنِّي أَخْشَى أَنْ يَسْتَحِرَّ الْقَتْلُ بِالْقُرَّاءِ فِي الْمَوَاطِنِ فَيَذْهَبَ كَثِيرٌ مِنَ الْقُرْآنِ، إِلاَّ أَنْ تَجْمَعُوهُ، وَإِنِّي لأَرَى أَنْ تَجْمَعَ الْقُرْآنَ‏.‏ قَالَ أَبُو بَكْرٍ قُلْتُ لِعُمَرَ كَيْفَ أَفْعَلُ شَيْئًا لَمْ يَفْعَلْهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ عُمَرُ هُوَ وَاللَّهِ خَيْرٌ‏.‏ فَلَمْ يَزَلْ عُمَرُ يُرَاجِعُنِي فِيهِ حَتَّى شَرَحَ اللَّهُ لِذَلِكَ صَدْرِي، وَرَأَيْتُ الَّذِي رَأَى عُمَرُ‏.‏ قَالَ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ وَعُمَرُ عِنْدَهُ جَالِسٌ لاَ يَتَكَلَّمُ‏.‏ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّكَ رَجُلٌ شَابٌّ عَاقِلٌ وَلاَ نَتَّهِمُكَ، كُنْتَ تَكْتُبُ الْوَحْىَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَتَتَبَّعِ الْقُرْآنَ فَاجْمَعْهُ‏.‏ فَوَاللَّهِ لَوْ كَلَّفَنِي نَقْلَ جَبَلٍ مِنَ الْجِبَالِ مَا كَانَ أَثْقَلَ عَلَىَّ مِمَّا أَمَرَنِي بِهِ مِنْ جَمْعِ الْقُرْآنِ قُلْتُ كَيْفَ تَفْعَلاَنِ شَيْئًا لَمْ يَفْعَلْهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ هُوَ وَاللَّهِ خَيْرٌ، فَلَمْ أَزَلْ أُرَاجِعُهُ حَتَّى شَرَحَ اللَّهُ صَدْرِي لِلَّذِي شَرَحَ اللَّهُ لَهُ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ، فَقُمْتُ فَتَتَبَّعْتُ الْقُرْآنَ أَجْمَعُهُ مِنَ الرِّقَاعِ وَالأَكْتَافِ وَالْعُسُبِ وَصُدُورِ الرِّجَالِ، حَتَّى وَجَدْتُ مِنْ سُورَةِ التَّوْبَةِ آيَتَيْنِ مَعَ خُزَيْمَةَ الأَنْصَارِيِّ، لَمْ أَجِدْهُمَا مَعَ أَحَدٍ غَيْرِهِ ‏{‏لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ‏}‏ إِلَى آخِرِهِمَا، وَكَانَتِ الصُّحُفُ الَّتِي جُمِعَ فِيهَا الْقُرْآنُ عِنْدَ أَبِي بَكْرٍ حَتَّى تَوَفَّاهُ اللَّهُ، ثُمَّ عِنْدَ عُمَرَ حَتَّى تَوَفَّاهُ اللَّهُ، ثُمَّ عِنْدَ حَفْصَةَ بِنْتِ عُمَرَ‏.‏ تَابَعَهُ عُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ وَاللَّيْثُ عَنْ يُونُسَ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ‏.‏ وَقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ خَالِدٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ وَقَالَ مَعَ أَبِي خُزَيْمَةَ الأَنْصَارِيِّ‏.‏ وَقَالَ مُوسَى عَنْ إِبْرَاهِيمَ حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ مَعَ أَبِي خُزَيْمَةَ‏.‏ وَتَابَعَهُ يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ عَنْ أَبِيهِ‏.‏ وَقَالَ أَبُو ثَابِتٍ حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ وَقَالَ مَعَ خُزَيْمَةَ، أَوْ أَبِي خُزَيْمَةَ‏.‏

Fassara

Abu Yaman ya ba mu labari, Shu'ayb ya sanar da mu, daga Az-Zuhri, ya ce: Ibn As-Sabbaq ya sanar da ni cewa Zaid bin Thabit Al-Ansari — Allah ya yarda da shi — wanda yake daga cikin rubutun Wahayi, ya ce: Abu Bakr ya aiko ni bayan kashe-kashen mutanen Yamama, yayin da Umar yake tare da shi. Abu Bakr ya ce: 'Umar ya zo mini ya ce: Lallai fada ta yi tsanani ranar Yamama ga mutane, kuma ina jin tsoron kada fada ta sake yin tsanani ga Masu Karatu a wasu fagen fama, sai babban bangare na Alkur'ani ya bace, sai dai idan kun tattara shi. Kuma lallai ina ganin ya kamata ku tattara Alkur'ani.' Abu Bakr ya kara da cewa: 'Na ce wa Umar: Ta yaya zan yi wani abu da Manzon Allah ﷺ bai yi ba?' Umar ya ce: 'Wallahi, wannan abu ne mai kyau.' Umar ya ci gaba da tattauna min har sai Allah ya bude kirjina don karbar hakan, na kuma ga abin da Umar ya gani.' Zaid bin Thabit ya ce: 'Umar yana zaune tare da shi ba ya magana.' Sai Abu Bakr ya ce: 'Lallai kai matashi ne mai hankali kuma ba ma zargin ka; kana rubuta Wahayi ga Manzon Allah ﷺ, saboda haka bincika Alkur'ani ka tattara shi.' Wallahi, da ya umarce ni in dauke daya daga cikin duwatsu daga wurinsa, da bai fi nauyi a gare ni fiye da umarnin da ya ba ni na tattara Alkur'ani ba. Na ce musu: 'Ta yaya kuke son yin abin da Annabi ﷺ bai yi ba?' Abu Bakr ya ce: 'Wallahi, abu ne mai kyau.' Na ci gaba da tattauna masa har sai Allah ya bude kirjina ga abin da Ya bude wa Abu Bakr da Umar. Sai na tashi na fara binciken Alkur'ani ina tattara shi daga takardun fata, kafadaran dabbobi, rassan dabino, da zukatan maza (masu haddace shi), har na samu Ayoyi biyu na Surah At-Taubah a wajen Khuzaimah Al-Ansari, wadanda ban same su a wajen kowa ba: {لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ عَزِيزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيصٌ عَلَيْكُمْ} har karshensu. Kuma takardun da aka tattara Alkur'ani a cikinsu sun kasance a wajen Abu Bakr har Allah ya rashe shi, sannan a wajen Umar har Allah ya rashe shi, daga karshe suka kasance a wajen Hafsa 'yar Umar.' Uthman bin Umar da Al-Laith sun bi Yunus daga Ibn Shihab. Al-Laith ya ce: Abdurrahman bin Khalid ya ba ni labari daga Ibn Shihab, ya ce 'tare da Abu Khuzaimah Al-Ansari'. Musa daga Ibrahim ya ce: Ibn Shihab ya ba mu labari 'tare da Abu Khuzaimah'. Ya'qub bin Ibrahim ya bi daga mahaifinsa. Abu Thabit ya ce: Ibrahim ya ba mu labari, ya ce 'tare da Khuzaimah ko Abu Khuzaimah'.

Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.

Babban saƙo

Abu Bakr ya tattara Alƙur’ani cikin kulawa bayan asarar da aka yi a Yamama.

Asali da dalili

Bayan an yi asara mai yawa a tsakanin masu karatun Alƙur’ani a Yaƙin Yamama, Umar ya ba da shawarar a tattara Alƙur’ani wuri guda. Abu Bakr ya umarci Zayd ibn Thabit, wanda ya rubuta wahayi ga Annabi ﷺ, da ya yi wannan aiki cikin kulawa.

Bayani kan kalmomi masu wuya
qurra’

Masu karatun Alƙur’ani; a nan ana nufin mutanen da suka haddace babban ɓangare na Alƙur’ani.

wahayi

Saƙon Allah da aka isar wa Annabi ﷺ.

fata da rassan dabino

Kayayyakin da ake rubuta wasu sassan Alƙur’ani a kansu a wancan lokaci.

Abin da malamai suka fahimta daga gare shi

Malaman farko sun fahimci daga wannan cewa tattara Alƙur’ani aiki ne na al’umma mai nauyi, domin kiyaye wahayi. Abu Bakr da Umar sun bambanta tsakanin ƙirƙiro sabon akida da amfani da wata hanya don kare rubutun da aka riga aka saukar. Zayd ya tattara rubutattun guntu-guntu, sannan ya kuma nemi shawarar mutanen da suka haddace Alƙur’ani. Saboda haka, ruwayar tana jaddada bincike mai kyau, ƙwarewa da shawarwari.

Darussa na yau
  1. A kiyaye ilimi mai muhimmanci da kulawa, kuma a tantance shi ta hanyar amintattun tushe.
  2. A nemi shawarar ƙwararru kuma amintattun mutane yayin gudanar da manyan ayyukan al’umma.
  3. Sabuwar hanya mai amfani na iya kare tushen addini da ake da shi ba tare da sauya abin da ke cikinsa ba.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Hadisi kowace rana, a harshenka

Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.