Tafsirin Al-Qur'ani na Annabi · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadisi na 4677

An rawaito daga Ka'b ibn Malik. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.

Sahih (ingantacce)Littafi: Tafsirin Al-Qur'ani na Annabi
صحيح البخاري
Wa ya ruwaito?

An ruwaito daga Ka'b ibn Malik

Sahih (ingantacce)

Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.

Riwayar

Rubutun Larabci

حَدَّثَنِي مُحَمَّدٌ، حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ أَبِي شُعَيْبٍ، حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ أَعْيَنَ، حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ رَاشِدٍ، أَنَّ الزُّهْرِيَّ، حَدَّثَهُ قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ سَمِعْتُ أَبِي كَعْبَ بْنَ مَالِكٍ،، وَهْوَ أَحَدُ الثَّلاَثَةِ الَّذِينَ تِيبَ عَلَيْهِمْ أَنَّهُ لَمْ يَتَخَلَّفْ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي غَزْوَةٍ غَزَاهَا قَطُّ غَيْرَ غَزْوَتَيْنِ غَزْوَةِ الْعُسْرَةِ وَغَزْوَةِ بَدْرٍ‏.‏ قَالَ فَأَجْمَعْتُ صِدْقَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ضُحًى، وَكَانَ قَلَّمَا يَقْدَمُ مِنْ سَفَرٍ سَافَرَهُ إِلاَّ ضُحًى وَكَانَ يَبْدَأُ بِالْمَسْجِدِ، فَيَرْكَعُ رَكْعَتَيْنِ، وَنَهَى النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَنْ كَلاَمِي وَكَلاَمِ صَاحِبَىَّ، وَلَمْ يَنْهَ عَنْ كَلاَمِ أَحَدٍ مِنَ الْمُتَخَلِّفِينَ غَيْرِنَا، فَاجْتَنَبَ النَّاسُ كَلاَمَنَا، فَلَبِثْتُ كَذَلِكَ حَتَّى طَالَ عَلَىَّ الأَمْرُ، وَمَا مِنْ شَىْءٍ أَهَمُّ إِلَىَّ مِنْ أَنْ أَمُوتَ فَلاَ يُصَلِّي عَلَىَّ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَوْ يَمُوتَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَكُونَ مِنَ النَّاسِ بِتِلْكَ الْمَنْزِلَةِ، فَلاَ يُكَلِّمُنِي أَحَدٌ مِنْهُمْ، وَلاَ يُصَلِّي عَلَىَّ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَوْبَتَنَا عَلَى نَبِيِّهِ صلى الله عليه وسلم حِينَ بَقِيَ الثُّلُثُ الآخِرُ مِنَ اللَّيْلِ، وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عِنْدَ أُمِّ سَلَمَةَ، وَكَانَتْ أُمُّ سَلَمَةَ مُحْسِنَةً فِي شَأْنِي مَعْنِيَّةً فِي أَمْرِي، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَا أُمَّ سَلَمَةَ تِيبَ عَلَى كَعْبٍ ‏"‏‏.‏ قَالَتْ أَفَلاَ أُرْسِلُ إِلَيْهِ فَأُبَشِّرَهُ قَالَ ‏"‏ إِذًا يَحْطِمَكُمُ النَّاسُ فَيَمْنَعُونَكُمُ النَّوْمَ سَائِرَ اللَّيْلَةِ ‏"‏‏.‏ حَتَّى إِذَا صَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم صَلاَةَ الْفَجْرِ آذَنَ بِتَوْبَةِ اللَّهِ عَلَيْنَا، وَكَانَ إِذَا اسْتَبْشَرَ اسْتَنَارَ وَجْهُهُ حَتَّى كَأَنَّهُ قِطْعَةٌ مِنَ الْقَمَرِ، وَكُنَّا أَيُّهَا الثَّلاَثَةُ الَّذِينَ خُلِّفُوا عَنِ الأَمْرِ الَّذِي قُبِلَ مِنْ هَؤُلاَءِ الَّذِينَ اعْتَذَرُوا حِينَ أَنْزَلَ اللَّهُ لَنَا التَّوْبَةَ، فَلَمَّا ذُكِرَ الَّذِينَ كَذَبُوا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْمُتَخَلِّفِينَ، وَاعْتَذَرُوا بِالْبَاطِلِ، ذُكِرُوا بِشَرِّ مَا ذُكِرَ بِهِ أَحَدٌ قَالَ اللَّهُ سُبْحَانَهُ ‏{‏يَعْتَذِرُونَ إِلَيْكُمْ إِذَا رَجَعْتُمْ إِلَيْهِمْ قُلْ لاَ تَعْتَذِرُوا لَنْ نُؤْمِنَ لَكُمْ قَدْ نَبَّأَنَا اللَّهُ مِنْ أَخْبَارِكُمْ وَسَيَرَى اللَّهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُولُهُ‏}‏ الآيَةَ‏.‏

Fassara

Muhammad ya ba mu labari, Ahmad bn Abi Shu'aiba ya ba mu labari, Musa bn A'yana ya ba mu labari, Ishaq bn Rashid ya ba mu labari cewa Az-Zuhriyyi ya gaya masa, ya ce: Abdurrahman bn Abdullah bn Ka'b bn Malik ya ba ni labari daga wurin mahaifinsa, ya ce: Na ji mahaifina Ka'b bn Malik, wanda yake daya daga cikin mutane uku da aka karbi tubarsu, yana cewa bai taba baya ga Rasûlullah ﷺ a wani yakin da ya yi ba sai dai yakoki biyu: Yakin Al-Usra (Tabuk) da Yakin Badr. Ya ce:

"Na yanke shawarar gaskiya wa Rasûlullah ﷺ da safe, kuma da wuya ya dawo daga tafiya sai da safe, kuma yana farawa da masallaci ya yi rak'o'i biyu. Annabi ﷺ ya haramta wa mutane su yi min magana ko wa abokaina biyu, amma bai haramta wa kowa magana da sauran wadanda suka baya ba face mu. Don haka mutane sun guji yin mana magana, na ci gaba da kasancewa a wannan hali har abin ya yi min tsayi, kuma babu abin da ya fi damun ni sai in mutu kafin Annabi ﷺ ya yi min sallar janaza, ko Rasûlullah ﷺ ya mutu ni ina cikin wannan matsayi a tsakanin mutane inda babu wanda zai yi min magana ko ya yi min sallar janaza. Sai Allah ya saukar da tubarmu ga Annabinsa ﷺ a lokacin da ya rage kashi na uku na karshe na dare, alhali Rasûlullah ﷺ yana wurin Umm Salama. Umm Salama ta kasance mai kyautatawa a gare ni da kula da lamrana. Rasûlullah ﷺ ya ce: 'Ya Umm Salama, an karbi tubar Ka'b.' Ta ce: 'Shin ban aika masa don in yi masa bishara ba?' Ya ce: 'Idan ka yi haka, mutane za su tarke ku tare da hana ku barci duk daren.' Har zuwa lokacin da Rasûlullah ﷺ ya yi sallar Alfajir, ya sanar da tubar Allah a kanmu. Idan ya yi farin ciki, fuskarsa tana haskaka kamar guntun wata. Mu ukun da aka jinkirta hukuncinmu mun bambanta da wadanda suka kawo uzuri aka karba; amma wadanda suka karya wa Rasûlullah ﷺ suka baya suna bayar da uzurin karya, an ambace su da mummunan sifa. Allah Subhanahu ya ce: {Za su yi muku uzuri idan kun koma gare su. Ka ce: Kar ku yi uzuri, ba za mu yarda muku ba. Allah ya riga ya sanar da mu labarin ku, kuma Allah zai ga aikinku da Manzonsa}."

Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.

Babban saƙo

Kaʿb ya zaɓi faɗin gaskiya, kuma Allah Ya karɓi tubar su ukun.

Asali da dalili

Kaʿb ibn Malik ya ba da labarin rashin halartarsa yaƙin Tabuk, shawarar da ya yanke ta amsa wa Annabi ﷺ da gaskiya, da lokacin da Musulmi suka ƙaurace masa da abokansa biyu. Allah Ya karɓi tubarsu kuma Ya saukar da ayoyi game da wannan a cikin Suratul-Tawbah.

Bayani kan kalmomi masu wuya
Mutanen uku da aka karɓi tubarsu

Kaʿb ibn Malik da abokansa biyu, waɗanda aka jinkirta hukunci a kansu har Allah Ya karɓi tubarsu.

Yaƙin al-ʿUsra

Wani suna ne na yaƙin Tabuk, wanda ya gudana cikin yanayi mai tsanani.

Fajr

Sallar farilla ta safe da ake yi kafin fitowar rana.

Abin da malamai suka fahimta daga gare shi

Malaman gargajiya, ciki har da an-Nawawi da Ibn Hajar, sun jaddada cewa furuci na gaskiya da Kaʿb ya yi ya fi uzuri na ƙarya. Sun fahimci daga wannan cewa tuba ta gaskiya tana tafiya tare da gaskiya, haƙuri, da ɗaukar sakamakon kuskure. Riwayar ta kuma nuna cewa ware mutum daga jama’a na ɗan lokaci a wannan takamaiman yanayi matakin tarbiyya ne; ba izini ba ne na ƙaurace wa mutane ba gaira ba dalili.

Darussa na yau
  1. Faɗi gaskiya idan kana bukatar bayyana kuskure, ko da ƙarya tana iya zama kamar za ta amfane ka na ɗan lokaci.
  2. Ka tuba ta hanyar amincewa da kuskuranka da gaskiya, neman gafarar Allah, da gyara halayenka.
  3. Ka ba mai tuba damar komawa, kuma ka guji gulma ko wulaƙanta shi ba tare da dalili ba.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Hadisi kowace rana, a harshenka

Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.