Sahih al-Bukhari, hadisi na 5974
An rawaito daga Abdullah ibn Umar. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.
Daga al‑Bukhari har zuwa ga Annabi ﷺ
- 1Sa'id ibn Abu Maryamya ruwaito wa al‑Bukhariسَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ
- 2Isma'il ibn Ibrahim ibn Uqbaإِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عُقْبَةَ
- 3Nafi'نَافِعٌ
- 4Ibn Umarابْنِ عُمَرَ
- 5Manzon Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Jerin yana yadda ya zo a rubutun Larabci na wannan riwayar. An sauya sunayen daga Larabci zuwa rubutun Latin. Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.
Riwayar
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عُقْبَةَ، قَالَ أَخْبَرَنِي نَافِعٌ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " بَيْنَمَا ثَلاَثَةُ نَفَرٍ يَتَمَاشَوْنَ أَخَذَهُمُ الْمَطَرُ، فَمَالُوا إِلَى غَارٍ فِي الْجَبَلِ، فَانْحَطَّتْ عَلَى فَمِ غَارِهِمْ صَخْرَةٌ مِنَ الْجَبَلِ، فَأَطْبَقَتْ عَلَيْهِمْ، فَقَالَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ انْظُرُوا أَعْمَالاً عَمِلْتُمُوهَا لِلَّهِ صَالِحَةً، فَادْعُوا اللَّهَ بِهَا لَعَلَّهُ يَفْرُجُهَا. فَقَالَ أَحَدُهُمُ اللَّهُمَّ إِنَّهُ كَانَ لِي وَالِدَانِ شَيْخَانِ كَبِيرَانِ، وَلِي صِبْيَةٌ صِغَارٌ كُنْتُ أَرْعَى عَلَيْهِمْ، فَإِذَا رُحْتُ عَلَيْهِمْ فَحَلَبْتُ بَدَأْتُ بِوَالِدَىَّ أَسْقِيهِمَا قَبْلَ وَلَدِي، وَإِنَّهُ نَاءَ بِيَ الشَّجَرُ فَمَا أَتَيْتُ حَتَّى أَمْسَيْتُ، فَوَجَدْتُهُمَا قَدْ نَامَا، فَحَلَبْتُ كَمَا كُنْتُ أَحْلُبُ، فَجِئْتُ بِالْحِلاَبِ فَقُمْتُ عِنْدَ رُءُوسِهِمَا، أَكْرَهُ أَنْ أُوقِظَهُمَا مِنْ نَوْمِهِمَا، وَأَكْرَهُ أَنْ أَبْدَأَ بِالصِّبْيَةِ قَبْلَهُمَا، وَالصِّبْيَةُ يَتَضَاغَوْنَ عِنْدَ قَدَمَىَّ، فَلَمْ يَزَلْ ذَلِكَ دَأْبِي وَدَأْبَهُمْ حَتَّى طَلَعَ الْفَجْرُ، فَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي فَعَلْتُ ذَلِكَ ابْتِغَاءَ وَجْهِكَ، فَافْرُجْ لَنَا فُرْجَةً نَرَى مِنْهَا السَّمَاءَ، فَفَرَجَ اللَّهُ لَهُمْ فُرْجَةً حَتَّى يَرَوْنَ مِنْهَا السَّمَاءَ. وَقَالَ الثَّانِي اللَّهُمَّ إِنَّهُ كَانَتْ لِي ابْنَةُ عَمٍّ، أُحِبُّهَا كَأَشَدِّ مَا يُحِبُّ الرِّجَالُ النِّسَاءَ، فَطَلَبْتُ إِلَيْهَا نَفْسَهَا، فَأَبَتْ حَتَّى آتِيَهَا بِمِائَةِ دِينَارٍ، فَسَعَيْتُ حَتَّى جَمَعْتُ مِائَةَ دِينَارٍ، فَلَقِيتُهَا بِهَا، فَلَمَّا قَعَدْتُ بَيْنَ رِجْلَيْهَا قَالَتْ يَا عَبْدَ اللَّهِ اتَّقِ اللَّهَ، وَلاَ تَفْتَحِ الْخَاتَمَ. فَقُمْتُ عَنْهَا، اللَّهُمَّ فَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي قَدْ فَعَلْتُ ذَلِكَ ابْتِغَاءَ وَجْهِكَ فَافْرُجْ لَنَا مِنْهَا فَفَرَجَ لَهُمْ فُرْجَةً. وَقَالَ الآخَرُ اللَّهُمَّ إِنِّي كُنْتُ اسْتَأْجَرْتُ أَجِيرًا بِفَرَقِ أَرُزٍّ فَلَمَّا قَضَى عَمَلَهُ قَالَ أَعْطِنِي حَقِّي. فَعَرَضْتُ عَلَيْهِ حَقَّهُ، فَتَرَكَهُ وَرَغِبَ عَنْهُ، فَلَمْ أَزَلْ أَزْرَعُهُ حَتَّى جَمَعْتُ مِنْهُ بَقَرًا وَرَاعِيَهَا، فَجَاءَنِي فَقَالَ اتَّقِ اللَّهَ وَلاَ تَظْلِمْنِي، وَأَعْطِنِي حَقِّي. فَقُلْتُ اذْهَبْ إِلَى ذَلِكَ الْبَقَرِ وَرَاعِيهَا. فَقَالَ اتَّقِ اللَّهَ وَلاَ تَهْزَأْ بِي. فَقُلْتُ إِنِّي لاَ أَهْزَأُ بِكَ، فَخُذْ ذَلِكَ الْبَقَرَ وَرَاعِيَهَا. فَأَخَذَهُ فَانْطَلَقَ بِهَا، فَإِنْ كُنْتَ تَعْلَمُ أَنِّي فَعَلْتُ ذَلِكَ ابْتِغَاءَ وَجْهِكَ، فَافْرُجْ مَا بَقِيَ، فَفَرَجَ اللَّهُ عَنْهُمْ ".
Sa’id bn Abi Maryam ya ba mu labari, Isma’il bn Ibrahim bn Uqba ya ba mu labari, ya ce: Nafi’ ya shaida mini daga Ibn Umar (Allah ya yarda da su duka biyu), daga ga Manzon Allah ﷺ wanda ya ce:
“Yayin da mutane uku suke tafiya, ruwan sama ya same su, sai suka karkata zuwa wani kogo a cikin dutse. Sai wani babban dutse ya gangaro daga kan dutsen ya rufe bakin kogonsu. Sai wasu suka ce wa wasu: ‘Ku duba ayyukan alheri da kuka yi wa Allah zalla, sai ku kira Allah da su, don watakila Ya cire wannan matsalar.’ Daya daga cikinsu ya ce: ‘Ya Allah! Lallai ina da iyayena tsaffuna biyu, kuma ina da kananan yara da nake kiwo a kansu. Idan na dawo gare su da dare na ka madara, sai in fara bai wa iyayena sha kafin yarana. Wata rana bishiya ta yi nesa da ni, ban dawo ba har dare ya yi, sai na same sun barci. Na ka madara kamar yadda nake yi, na zo da abin shan madaran na tsaya kan kawunansu, ina kin in tada su daga barcinsu, kuma ina kin in fara da yara kafin su, alhali yaran suna kuka a gaban kafafuna. Haka halinmu ya kasance har alfijir ya waye. Ya Allah! Idan ka san cewa na yi hakan ne don neman fuskar Ka, to buɗe mana ƙofar da za mu ga sama.’ Sai Allah ya buɗe musu ƙofar har suka ga sama. Na biyu ya ce: ‘Ya Allah! Lallai ina da ’yar uwata ta uba, ina son ta kamar yadda maza ke son mata sosai. Na nema ta ba ni kanta, ta ki sai in zo mata da dinari dari. Na yi kokari har na tara dinari dari, na je mata da su. Lokacin da na zauna tsakanin kafafunta, ta ce: Ya bayin Allah! Ji tsoron Allah, kar ka bude hatimi (sai da aure halal). Na tashi daga kanta. Ya Allah! Idan ka san cewa na yi hakan ne don neman fuskar Ka, to kara buɗe mana.’ Sai Allah ya kara buɗe musu. Na uku ya ce: ‘Ya Allah! Na dauki ma’aikaci da faraqin shinkafa. Lokacin da ya gama aikinsa, ya ce: Ba ni hakina. Na gabatar masa da hakinsa, ya ki ya bar shi. Ban daina noma shinkafar ba har na tara dabbobi da makiyayinsu daga gare ta. Ya zo mini ya ce: Ji tsoron Allah, kar ka zalunce ni, ba ni hakina. Na ce: Je ka dauki wadancan dabbobi da makiyayinsu. Ya ce: Ji tsoron Allah, kar ka yi min wasa. Na ce: Ba na yin maka wasa, dauki wadancan dabbobi da makiyayinsu. Ya dauke su ya tafi. Ya Allah! Idan ka san cewa na yi hakan ne don neman fuskar Ka, to cire sauran.’ Sai Allah ya cire musu dutsen gaba daya.”
Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.
Ayyukan alheri na gaskiya na iya zama hanyar roƙon Allah Ya yaye maka damuwa.
Tsabar zinariya da ake amfani da ita a matsayin kuɗi a wancan lokaci.
Adadin shinkafa da aka ƙayyade kuma aka amince da shi a matsayin ladan aiki.
Salon magana na nuni da yin jima'i haramun.
Malaman gargajiya sun fahimci daga wannan labari cewa mutum na iya roƙon Allah ta hanyar ambaton ayyukan alheri da ya aikata da ikhlasi. Misalan sun jaddada girmama iyaye, barin zunubi saboda tsoron Allah, da cikakken ba wa wasu haƙƙoƙinsu. Malamai suna ɗaukar wannan a matsayin wani nau'i na tawassul, wato neman kusanci ga Allah ta hanyar aiki na ƙwarai; labarin ba izini ba ne na yin sakaci da wajibai ga yara ko wasu mutane.
- Ka aikata ayyukan alheri don neman yardar Allah, ko da babu wani da yake ganinka.
- Ka girmama iyaye kuma ka kula da su, amma ka kuma kula da bukatun yaranka cikin hankali da adalci.
- Ka bar ayyukan haram saboda tsoron Allah, kuma ka ba ma'aikata cikakken ladan da kuka amince da shi.
Wannan sahihiyar riwaya daga littafi ɗaya tana kuma nuna darajar kyautata wa wasu.
40 Hadith van an-Nawawi · #1 (Sahih)Wannan hadisi ya bayyana cewa ana auna ayyuka bisa ga niyya; mazan ukun sun ambaci ayyukan da suka yi domin Allah.
40 Hadith van an-Nawawi · #7 (Sahih)Ƙin da matar ta yi na amincewa da hulɗar haram yana nuna ƙarfafa tsoron Allah da nisantar zalunci.
Hadisi kowace rana, a harshenka
Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.