Kyawawan Halaye · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadisi na 6143

An rawaito daga Rafi ibn Khadij and Sahl ibn Abu Hathma. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.

Sahih (ingantacce)Littafi: Kyawawan Halaye
صحيح البخاري
Wa ya ruwaito?

An ruwaito daga Rafi ibn Khadij and Sahl ibn Abu Hathma

Sahih (ingantacce)

Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.

Riwayar

Rubutun Larabci

حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، هُوَ ابْنُ زَيْدٍ ـ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ بُشَيْرِ بْنِ يَسَارٍ، مَوْلَى الأَنْصَارِ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ، وَسَهْلَ بْنَ أَبِي حَثْمَةَ، أَنَّهُمَا حَدَّثَاهُ أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ سَهْلٍ وَمُحَيِّصَةَ بْنَ مَسْعُودٍ أَتَيَا خَيْبَرَ فَتَفَرَّقَا فِي النَّخْلِ، فَقُتِلَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَهْلٍ، فَجَاءَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ سَهْلٍ وَحُوَيِّصَةُ وَمُحَيِّصَةُ ابْنَا مَسْعُودٍ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَتَكَلَّمُوا فِي أَمْرِ صَاحِبِهِمْ فَبَدَأَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ، وَكَانَ أَصْغَرَ الْقَوْمِ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ كَبِّرِ الْكُبْرَ ‏"‏‏.‏ ـ قَالَ يَحْيَى لِيَلِيَ الْكَلاَمَ الأَكْبَرُ ـ فَتَكَلَّمُوا فِي أَمْرِ صَاحِبِهِمْ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَتَسْتَحِقُّونَ قَتِيلَكُمْ ـ أَوْ قَالَ صَاحِبَكُمْ ـ بِأَيْمَانِ خَمْسِينَ مِنْكُمْ ‏"‏‏.‏ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ أَمْرٌ لَمْ نَرَهُ‏.‏ قَالَ ‏"‏ فَتُبْرِئُكُمْ يَهُودُ فِي أَيْمَانِ خَمْسِينَ مِنْهُمْ ‏"‏‏.‏ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ قَوْمٌ كُفَّارٌ‏.‏ فَوَدَاهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ قِبَلِهِ‏.‏ قَالَ سَهْلٌ فَأَدْرَكْتُ نَاقَةً مِنْ تِلْكَ الإِبِلِ، فَدَخَلَتْ مِرْبَدًا لَهُمْ فَرَكَضَتْنِي بِرِجْلِهَا‏.‏ قَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يَحْيَى، عَنْ بُشَيْرٍ، عَنْ سَهْلٍ، قَالَ يَحْيَى حَسِبْتُ أَنَّهُ قَالَ مَعَ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ، وَقَالَ ابْنُ عُيَيْنَةَ حَدَّثَنَا يَحْيَى عَنْ بُشَيْرٍ عَنْ سَهْلٍ وَحْدَهُ‏.‏

Fassara

Sulaiman bin Harb ya ba mu labari, Hammad bin Zaid ya ba mu labari, daga Yahya bin Sa'id, daga Bashir bin Yasar, wanda yake mawali na Ansar, daga Rafi' bin Khadij da Sahl bin Abi Hathma, cewa su biyun sun ba su labarin cewa Abdullah bin Sahl da Muhaiyisa bin Mas'ud sun je Khaibar sai suka watse a cikin gonakin dabino. Sai aka kashe Abdullah bin Sahl. Daga nan Abdur-Rahman bin Sahl, Huwaiyisa da Muhaiyisa, 'ya'yan Mas'ud, suka zo wurin Annabi ﷺ suka yi magana game da lamuran abokinsu. Abdur-Rahman wanda shi ne mafi karanci a cikinsu ya fara magana. Annabi ﷺ ya ce:

"Ka bar babba ya yi magana." Yahya ya ce: Wato babba ya fara magana. Suka yi magana game da lamuran abokinsu. Annabi ﷺ ya ce: "Shin za ku tabbatar da hakkin samun diyyar wanda aka kashe — ko ya ce: abokinku — ta hanyar rantsuwar mutane hamsin daga gare ku?" Suka ce: "Ya Rasular Allah! Lamari ne da ba mu gani ba." Ya ce: "To Yahudawa za su wanke ku daga wannan ta hanyar rantsuwar mutane hamsin daga gare su." Suka ce: "Ya Rasular Allah! Su kafirai ne." Sai Rasular Allah ﷺ ya biya su diyyar daga wajensa. Sahl ya ce: Na samu raƙumi ɗaya daga cikin waɗancan raƙumanai, ya shiga cikin garken su ya harze ni da ƙafarsa. Al-Laith ya ce: Yahya ya ba ni labari, daga Bashir, daga Sahl. Yahya ya ce: Ina tsammanin ya ce tare da Rafi' bin Khadij. Kuma Ibn Uyaina ya ce: Yahya ya ba mu labari, daga Bashir, daga Sahl shi kaɗai.

Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.

Babban saƙo

A babban rikici, mafi tsufa ne zai fara magana, kuma ana bin ƙa’idojin da aka shimfiɗa wajen tantance hujja.

Asali da dalili

An kashe Abdullah ibn Sahl a gonakin dabino na Khaybar. ’Yan uwansa sun kai lamarin ga Annabi ﷺ.

Bayani kan kalmomi masu wuya
A bar mafi tsufa ya fara magana

Annabi ﷺ ya nuna cewa mafi tsufa a cikin taron ne ya kamata ya fara magana.

Diyya

Kuɗin diyya da ake bai wa dangin wanda aka kashe.

Rantsuwa hamsin

Tsarin shari’a na musamman da ake neman rantsuwa hamsin dangane da zargi da shari’ar.

Abin da malamai suka fahimta daga gare shi

Malamai sun fahimci daga wannan hadisi cewa a tattaunawa ya kamata a mutunta fifikon manya, amma hakan ba ya soke gaskiya ko haƙƙin wasu. Hadisin ya kuma bayyana tsarin hujja na Musulunci a shari’ar kisan kai: zargi shi kaɗai bai isa ba, kuma ana gudanar da shari’a bisa ƙa’idojin da aka shimfiɗa. Malaman fiƙihu suna tattauna yadda ake aiwatar da tsarin rantsuwar dalla-dalla a fikihu; wannan nassi ba izini ba ne ga mutum ya zargi wani ko ya zartar da hukunci da kansa.

Darussa na yau
  1. A tattaunawa, ba wa manya dama su yi magana kuma ka saurari abin da suka koya daga gogewarsu.
  2. Kada ka zargi kowa ba tare da hujja ba; a bar manyan rikice-rikice ga kotuna masu iko.
  3. Ka nuna girmamawa a yadda kake magana, ko da lamarin na gaggawa ne ko yana tayar da hankali.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Hadisi kowace rana, a harshenka

Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.