Masu Ridda · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadisi na 6939

An rawaito daga Ali ibn Abi Talib. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.

Sahih (ingantacce)Littafi: Masu Ridda
صحيح البخاري
Wa ya ruwaito?

An ruwaito daga Ali ibn Abi Talib

Sahih (ingantacce)

Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.

Riwayar

Rubutun Larabci

حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ حُصَيْنٍ، عَنْ فُلاَنٍ، قَالَ تَنَازَعَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَحِبَّانُ بْنُ عَطِيَّةَ فَقَالَ أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ لِحِبَّانَ لَقَدْ عَلِمْتُ الَّذِي جَرَّأَ صَاحِبَكَ عَلَى الدِّمَاءِ يَعْنِي عَلِيًّا‏.‏ قَالَ مَا هُوَ لاَ أَبَا لَكَ قَالَ شَىْءٌ سَمِعْتُهُ يَقُولُهُ‏.‏ قَالَ مَا هُوَ قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَالزُّبَيْرَ وَأَبَا مَرْثَدٍ وَكُلُّنَا فَارِسٌ قَالَ ‏"‏ انْطَلِقُوا حَتَّى تَأْتُوا رَوْضَةَ حَاجٍ ـ قَالَ أَبُو سَلَمَةَ هَكَذَا قَالَ أَبُو عَوَانَةَ حَاجٍ ـ فَإِنَّ فِيهَا امْرَأَةً مَعَهَا صَحِيفَةٌ مِنْ حَاطِبِ بْنِ أَبِي بَلْتَعَةَ إِلَى الْمُشْرِكِينَ فَأْتُونِي بِهَا ‏"‏‏.‏ فَانْطَلَقْنَا عَلَى أَفْرَاسِنَا حَتَّى أَدْرَكْنَاهَا حَيْثُ قَالَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم تَسِيرُ عَلَى بَعِيرٍ لَهَا، وَكَانَ كَتَبَ إِلَى أَهْلِ مَكَّةَ بِمَسِيرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَيْهِمْ‏.‏ فَقُلْنَا أَيْنَ الْكِتَابُ الَّذِي مَعَكِ قَالَتْ مَا مَعِي كِتَابٌ‏.‏ فَأَنَخْنَا بِهَا بَعِيرَهَا، فَابْتَغَيْنَا فِي رَحْلِهَا فَمَا وَجَدْنَا شَيْئًا‏.‏ فَقَالَ صَاحِبِي مَا نَرَى مَعَهَا كِتَابًا‏.‏ قَالَ فَقُلْتُ لَقَدْ عَلِمْنَا مَا كَذَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ حَلَفَ عَلِيٌّ وَالَّذِي يُحْلَفُ بِهِ لَتُخْرِجِنَّ الْكِتَابَ أَوْ لأُجَرِّدَنَّكِ‏.‏ فَأَهْوَتْ إِلَى حُجْزَتِهَا وَهْىَ مُحْتَجِزَةٌ بِكِسَاءٍ فَأَخْرَجَتِ الصَّحِيفَةَ، فَأَتَوْا بِهَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ عُمَرُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَدْ خَانَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالْمُؤْمِنِينَ‏.‏ دَعْنِي فَأَضْرِبَ عُنُقَهُ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَا حَاطِبُ مَا حَمَلَكَ عَلَى مَا صَنَعْتَ ‏"‏‏.‏ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَالِي أَنْ لاَ أَكُونَ مُؤْمِنًا بِاللَّهِ وَرَسُولِهِ، وَلَكِنِّي أَرَدْتُ أَنْ يَكُونَ لِي عِنْدَ الْقَوْمِ يَدٌ، يُدْفَعُ بِهَا عَنْ أَهْلِي وَمَالِي، وَلَيْسَ مِنْ أَصْحَابِكَ أَحَدٌ إِلاَّ لَهُ هُنَالِكَ مِنْ قَوْمِهِ مَنْ يَدْفَعُ اللَّهُ بِهِ عَنْ أَهْلِهِ وَمَالِهِ‏.‏ قَالَ ‏"‏ صَدَقَ، لاَ تَقُولُوا لَهُ إِلاَّ خَيْرًا ‏"‏‏.‏ قَالَ فَعَادَ عُمَرُ فَقَالَ يَا رَسُولُ اللَّهِ قَدْ خَانَ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَالْمُؤْمِنِينَ، دَعْنِي فَلأَضْرِبَ عُنُقَهُ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَوَلَيْسَ مِنْ أَهْلِ بَدْرٍ، وَمَا يُدْرِيكَ لَعَلَّ اللَّهَ اطَّلَعَ عَلَيْهِمْ فَقَالَ اعْمَلُوا مَا شِئْتُمْ فَقَدْ أَوْجَبْتُ لَكُمُ الْجَنَّةَ ‏"‏‏.‏ فَاغْرَوْرَقَتْ عَيْنَاهُ فَقَالَ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ‏.‏

Fassara

Musa bn Ismail ya ba mu labari, ya ce: Abu Awana ya ba mu labari, daga Husain, daga wani mutum, ya ce: Abu Abdur-Rahman da Hibban bn Atiyya sun yi jayayya. Sai Abu Abdur-Rahman ya ce wa Hibban:

"Lallai na san abin da ya sa abokin ka (wato Ali) ya kosa kare jini." Ya ce: "Me ne wannan? A'a, ubanka ya mutu!" Ya ce: "Wani abu ne da na ji yana cewa." Ya ce: "Me ne shi?" Ya ce: "Manzon Allah ﷺ ya aike ni da Zubair da Abu Marthad, dukkanmu kuma muna hawan dawakai, ya ce: 'Ku tafi har ku zo Raudat-Hajj — Abu Salama ya ce haka Abu Awana ya kira shi: Hajj — domin a can akwai mace mai dauke da takarda daga Hatib bn Abi Balta'a zuwa ga mushrikai, sai ku kawo mini ita.' Sai muka tafi a kan dawakanmu har muka same ta a inda Manzon Allah ﷺ ya gaya mana, tana tafiya a kan rakinta. Kuma ya rubuta wa mutanen Makka game da tafiyar Manzon Allah ﷺ zuwa gare su. Sai muka ce mata: 'Ina littafin da ke tare da ki?' Ta ce: 'Bani da littafi.' Sai muka sa rakinta ya kwanta, muka bincika kayanta amma ba mu sami komai ba. Abokaina biyu suka ce: 'Ba ma ganin tana da littafi.' Na ce: 'Mun san cewa Manzon Allah ﷺ bai yi karya ba.' Sai Ali ya rantsa ya ce: 'Da Wanda ake rantsuwa da Shi! Ko dai za ki fitar da littafin ko kuma zan tsirara ke.' Sai ta miƙa hannunta zuwa ga ɗiginta — ita kuma ta ɗaure kanta da mayafi — ta fitar da takardar. Sai suka kawo wa Manzon Allah ﷺ ita. Umar ya ce: 'Ya Manzon Allah! Ya ci amanar Allah da Manzonsa da muminai. Bar ni in yanke wuyansa!' Manzon Allah ﷺ ya ce: 'Ya Hatib! Me ya sa ka yi abin da ka yi?' Ya ce: 'Ya Manzon Allah! Me zai sa kada na kasance mai imani da Allah da Manzonsa? Amma ina son in sami hannu (tagomashi) a wajen mutanen don a kare iyalina da dukiyata, kuma babu daya daga cikin sahabban ka sai yana da mutanensa a can wadanda Allah ke kare iyalinsa da dukiyarsa ta hanyarsu.' Ya ce: 'Gaskiya ya fada; kar ku ce masa sai mai kyau.' Umar ya sake komawa ya ce: 'Ya Manzon Allah! Ya ci amanar Allah da Manzonsa da muminai, bar ni in yanke wuyansa!' Ya ce: 'Shin ba daga mutanen Badr ba ne? Kuma me ka sani, watakila Allah ya duba su ya ce musu: Ku yi abin da kuke so, domin Na wajabta muku Aljanna.' Idanunsa suka cika da hawaye, ya ce: 'Allah da Manzonsa su ne Masani.'

Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.

Babban saƙo

Niyyar Hatib da hidimarsa a Badar sun sa aka fahimce shi kuma aka yi masa rahama.

Asali da dalili

Hatib ibn Abi Balta'a ya aika wa mutanen Makka wasiƙa game da zuwan Annabi ﷺ a lokacin shirye-shiryen buɗe Makka. Da aka kama wasiƙar, Hatib ya bayyana cewa yana son ya kare iyalinsa da dukiyarsa, kuma bai aikata hakan saboda kafirci ba. Annabi ﷺ ya karɓi bayaninsa kuma ya ambaci shigarsa cikin yaƙin Badar.

Bayani kan kalmomi masu wuya
Ahl al-Badr

Sahabbai waɗanda suka halarci yaƙin Badar.

yin alheri

Yin wa wani hidima domin samun kariya ko goyon bayansa.

cin amana

Keta amana; a nan, isar da bayanin sirri ga ɓangaren abokin hamayya.

Abin da malamai suka fahimta daga gare shi

Malaman farko sun fahimci daga wannan cewa ya kamata a yi la’akari da hujja, niyya da yanayi wajen tantance babban laifi. Ba a amince da abin da Hatib ya aikata ba, amma bayaninsa ya nuna cewa bai aikata hakan saboda kafirci ba; an kuma yi la’akari da alherin da ya gabata na halartar Badar. Riwayar ta kuma nuna cewa mai iko ya kamata ya nemi bayani kafin ya yanke hukunci mai tsanani, kuma bai kamata a kira mumini kafiri saboda ridda ba tare da dalili ba. Mazhabobin Sunni huɗu suna ɗaukar ridda a matsayin hukuncin shari’a mai tsauraran sharuɗɗa da ke buƙatar masu ikon zartarwa; wannan lamari bai ba kowane mutum izinin yin amfani da ƙarfi ko hukunta wani da kansa ba.

Darussa na yau
  1. Nemi bayani kafin ka hukunta mutum bisa babban zargi.
  2. Ka ɗauki aikin mutum da muhimmanci, amma ka bambanta tsakanin kuskuren aiki da kafirci.
  3. Ka kiyaye bayanan sirri kuma ka nemi kariya ba tare da karya amincin wasu ba.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Hadisi kowace rana, a harshenka

Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.