Fassarar Mafarki · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hadisi na 6982

An rawaito daga Aisha. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.

Sahih (ingantacce)Littafi: Fassarar Mafarki
صحيح البخاري
Wa ya ruwaito?

An ruwaito daga Aisha

Sahih (ingantacce)

Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.

Riwayar

Rubutun Larabci

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ،‏.‏ وَحَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، حَدَّثَنَا مَعْمَرٌ، قَالَ الزُّهْرِيُّ فَأَخْبَرَنِي عُرْوَةُ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّهَا قَالَتْ أَوَّلُ مَا بُدِئَ بِهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْوَحْىِ الرُّؤْيَا الصَّادِقَةُ فِي النَّوْمِ، فَكَانَ لاَ يَرَى رُؤْيَا إِلاَّ جَاءَتْ مِثْلَ فَلَقِ الصُّبْحِ، فَكَانَ يَأْتِي حِرَاءً فَيَتَحَنَّثُ فِيهِ ـ وَهْوَ التَّعَبُّدُ ـ اللَّيَالِيَ ذَوَاتِ الْعَدَدِ، وَيَتَزَوَّدُ لِذَلِكَ ثُمَّ يَرْجِعُ إِلَى خَدِيجَةَ فَتُزَوِّدُهُ لِمِثْلِهَا، حَتَّى فَجِئَهُ الْحَقُّ وَهْوَ فِي غَارِ حِرَاءٍ فَجَاءَهُ الْمَلَكُ فِيهِ فَقَالَ اقْرَأْ‏.‏ فَقَالَ لَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ ثُمَّ أَرْسَلَنِي‏.‏ فَقَالَ اقْرَأْ‏.‏ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ‏.‏ فَأَخَذَنِي فَغَطَّنِي الثَّانِيَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدَ، ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ‏.‏ فَقُلْتُ مَا أَنَا بِقَارِئٍ‏.‏ فَغَطَّنِي الثَّالِثَةَ حَتَّى بَلَغَ مِنِّي الْجَهْدُ، ثُمَّ أَرْسَلَنِي فَقَالَ اقْرَأْ بِاسْمِ رَبِّكَ الَّذِي خَلَقَ ‏"‏‏.‏ حَتَّى بَلَغَ ‏{‏مَا لَمْ يَعْلَمْ‏}‏ فَرَجَعَ بِهَا تَرْجُفُ بَوَادِرُهُ حَتَّى دَخَلَ عَلَى خَدِيجَةَ فَقَالَ ‏"‏ زَمِّلُونِي زَمِّلُونِي ‏"‏‏.‏ فَزَمَّلُوهُ حَتَّى ذَهَبَ عَنْهُ الرَّوْعُ فَقَالَ ‏"‏ يَا خَدِيجَةُ مَا لِي ‏"‏‏.‏ وَأَخْبَرَهَا الْخَبَرَ وَقَالَ ‏"‏ قَدْ خَشِيتُ عَلَى نَفْسِي ‏"‏‏.‏ فَقَالَتْ لَهُ كَلاَّ أَبْشِرْ، فَوَاللَّهِ لاَ يُخْزِيكَ اللَّهُ أَبَدًا، إِنَّكَ لَتَصِلُ الرَّحِمَ، وَتَصْدُقُ الْحَدِيثَ، وَتَحْمِلُ الْكَلَّ، وَتَقْرِي الضَّيْفَ، وَتُعِينُ عَلَى نَوَائِبِ الْحَقِّ‏.‏ ثُمَّ انْطَلَقَتْ بِهِ خَدِيجَةُ حَتَّى أَتَتْ بِهِ وَرَقَةَ بْنَ نَوْفَلِ بْنِ أَسَدِ بْنِ عَبْدِ الْعُزَّى بْنِ قُصَىٍّ ـ وَهْوَ ابْنُ عَمِّ خَدِيجَةَ أَخُو أَبِيهَا، وَكَانَ امْرَأً تَنَصَّرَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ، وَكَانَ يَكْتُبُ الْكِتَابَ الْعَرَبِيَّ فَيَكْتُبُ بِالْعَرَبِيَّةِ مِنَ الإِنْجِيلِ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَكْتُبَ، وَكَانَ شَيْخًا كَبِيرًا قَدْ عَمِيَ ـ فَقَالَتْ لَهُ خَدِيجَةُ أَىِ ابْنَ عَمِّ اسْمَعْ مِنِ ابْنِ أَخِيكَ‏.‏ فَقَالَ وَرَقَةُ ابْنَ أَخِي مَاذَا تَرَى فَأَخْبَرَهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مَا رَأَى فَقَالَ وَرَقَةُ هَذَا النَّامُوسُ الَّذِي أُنْزِلَ عَلَى مُوسَى، يَا لَيْتَنِي فِيهَا جَذَعًا أَكُونُ حَيًّا، حِينَ يُخْرِجُكَ قَوْمُكَ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَوَمُخْرِجِيَّ هُمْ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ وَرَقَةُ نَعَمْ، لَمْ يَأْتِ رَجُلٌ قَطُّ بِمَا جِئْتَ بِهِ إِلاَّ عُودِيَ، وَإِنْ يُدْرِكْنِي يَوْمُكَ أَنْصُرْكَ نَصْرًا مُؤَزَّرًا‏.‏ ثُمَّ لَمْ يَنْشَبْ وَرَقَةُ أَنْ تُوُفِّيَ، وَفَتَرَ الْوَحْىُ فَتْرَةً حَتَّى حَزِنَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِيمَا بَلَغَنَا حُزْنًا غَدَا مِنْهُ مِرَارًا كَىْ يَتَرَدَّى مِنْ رُءُوسِ شَوَاهِقِ الْجِبَالِ، فَكُلَّمَا أَوْفَى بِذِرْوَةِ جَبَلٍ لِكَىْ يُلْقِيَ مِنْهُ نَفْسَهُ، تَبَدَّى لَهُ جِبْرِيلُ فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ إِنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ حَقًّا‏.‏ فَيَسْكُنُ لِذَلِكَ جَأْشُهُ وَتَقِرُّ نَفْسُهُ فَيَرْجِعُ، فَإِذَا طَالَتْ عَلَيْهِ فَتْرَةُ الْوَحْىِ غَدَا لِمِثْلِ ذَلِكَ، فَإِذَا أَوْفَى بِذِرْوَةِ جَبَلٍ تَبَدَّى لَهُ جِبْرِيلُ فَقَالَ لَهُ مِثْلَ ذَلِكَ‏.‏ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ‏{‏فَالِقُ الإِصْبَاحِ‏}‏ ضَوْءُ الشَّمْسِ بِالنَّهَارِ، وَضَوْءُ الْقَمَرِ بِاللَّيْلِ‏.‏

Fassara

Aisha (Allah ya yarda da ita) ta ce: Farkon wahayi zuwa ga Manzon Allah (ﷺ) ya fara ne ta hanyar mafifi na gaskiya a lokacin barci. Ba ya ganin mafarki sai ya zo kamar hasken alfijir. Yakan je kogon Hira don ya yi ibada shi kaɗai tsawon dare-da-gobe masu yawa, yana ɗaukar abinci don wannan tafiyar. Sannan ya komo wurin Khadija don ta shirya masa irin wannan abincin don wani lokacin, har sai Gaskiya ta same shi a cikin kogon Hira. Mala'ika ya zo gare shi ya ce:

"Karanta!" Annabin (ﷺ) ya ce: "Ni ba mai karatu ba ne." Mala'ikan ya riƙe shi ya danne shi sosai har ya gaji, sannan ya sake shi ya ce: "Karanta!" Ya ce: "Ni ba mai karatu ba ne." Ya sake riƙe shi a karo na biyu ya danne shi har ya gaji, sannan ya sake shi ya ce: "Karanta!" Ya ce: "Ni ba mai karatu ba ne." Ya riƙe shi a karo na uku ya danne shi, sannan ya sake shi ya ce: "Karanta da sunan Ubangijinka wanda ya halitta." Har ya kai {...abin da bai sani ba}. Manzon Allah (ﷺ) ya dawo yana rawar jiki saboda tsoro, har ya shiga wurin Khadija ya ce: "Rufe ni! Rufe ni!" Suka rufe shi har tsoron ya wuce. Ya ce: "Ya Khadija, menene ya same ni?" Ya ba ta labarin duka ya ce: "Na ji tsoron rayuwata." Khadija ta ce: "A'a! Yi bishara! Wallahi Allah ba zai taɓa wulakanta ka ba, domin kana haɗa dangi, kana gaskiya magana, kana ɗaukar nauyin talaka, kana baƙuncin baƙo, kuma kana taimakawa wajen gaskiya." Sannan Khadija ta tafi da shi wurin Waraqa bin Naufal bin Asad bin Abdul Uzza bin Qusai—wanda shine ɗan'uwan mahaifin Khadija. Ya zama Nasara a zamanin Jahiliyya, kuma yana rubuta Littafin Larabci da Injili da Larabci gwargwadon yadda Allah ya so. Tsohon mutum ne makaho. Khadija ta ce masa: "Ya ɗan'uwa, saurari ɗan'uwan ki." Waraqa ya ce: "Ya ɗan'uwa, me ka gani?" Annabin (ﷺ) ya bayyana masa abin da ya gani. Waraqa ya ce: "Wannan shi ne Namus (Mala'ika Jibril) da aka saukar wa Musa. Da ace ina saurayi ne in rayu har lokacin da mutanenka za su fitar da kai." Manzon Allah (ﷺ) ya ce: "Za su fitar da ni?" Waraqa ya ce: "Ee, babu wani mutum da ya zo da irin abin da ka zo da shi sai an zalunce shi. Idan na rayu har ranarka, zan taimake ka taimako mai ƙarfi." Amma bayan 'yan kwanaki Waraqa ya mutu, kuma wahayin ya tsaya na ɗan lokaci. Annabin (ﷺ) ya yi baƙin ciki sosai har ya yi ƙoƙarin jefa kansa daga kololuwar manyan duwatsu sau da yawa. Duk lokacin da ya hau kololuwar dutse don jefa kansa, Jibril ya bayyana masa ya ce: "Ya Muhammad! Kai ne Manzon Allah na gaskiya." Sai zuciyarsa ta kwanta ya nutsu, ya dawo gida. Idan lokacin tsayawar wahayi ya yi tsawo, ya sake yin hakan, amma idan ya kai kololuwar dutse, Jibril ya bayyana masa ya ce masa irin hakan. Ibn Abbas ya ce: {Mai fasa alfijir} shine hasken rana da rana da hasken wata da dare.

Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.

Babban saƙo

Wahayin farko ya fara da mafarkai na gaskiya da zuwan Jibrilu.

Asali da dalili

Ruwayar da kanta tana bayyana wahayin farko a kogon Hira, goyon bayan Khadija da ziyarar Waraqa ibn Nawfal.

Bayani kan kalmomi masu wuya
Mafarkai na gaskiya

Mafarkai da suke tabbata kamar yadda aka gan su; su ne matakin farko na wahayi.

Hira

Kogo kusa da Makka inda Annabi ﷺ yake kebewa domin ibada.

Namus

Mala'ikan da ya isar da wahayi; Waraqa ya gane shi a matsayin mala'ikan da aka aika zuwa ga Musa.

Abin da malamai suka fahimta daga gare shi

Malaman gargajiya sun fahimci daga wannan cewa mafarkai na gaskiya sun zama farkon wahayin annabci, amma ba su maye gurbin wahayi ta hannun Jibrilu ba. Kalmomin Khadija suna nuna cewa kyawawan halaye da yi wa mutane hidima manyan alamomin falala ne. Waraqa ya gane zuwan wahayi kuma ya yi hasashen cewa Annabi ﷺ zai fuskanci hamayya. Malamai kuma suna jaddada cewa an gabatar da ɓangaren da ya shafi ɗan lokaci na dakatarwar wahayi da kalmomin “bisa ga abin da ya zo mana”; suna nazarin wannan lafazi a hankali, kuma suna bambanta shi da abubuwan da Aisha ta rawaito kai tsaye.

Darussa na yau
  1. Ka tallafa wa wanda wata babbar ƙwarewa ta girgiza: ka saurare shi da kyau kuma ka taimaka masa ya samu shiriya mai dacewa.
  2. Ka aiwatar da kyawawan halaye ta hanyar kiyaye zumunci, faɗin gaskiya, da taimaka wa baƙi da masu buƙata.
  3. Ka nemi ilimi wurin amintattun mutane, kuma ka ƙara tambaya idan saƙo ko ƙwarewa mai muhimmanci na buƙatar bayani.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Hadisi kowace rana, a harshenka

Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.