Sahih al-Bukhari, hadisi na 7191
An rawaito daga Zaid ibn Thabit. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.
An ruwaito daga Zaid ibn Thabit
Ana ɗaukar Sahih al-Bukhari gaba ɗaya a matsayin ingantacce.
Riwayar
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ أَبُو ثَابِتٍ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ السَّبَّاقِ، عَنْ زَيْدِ بْنِ ثَابِتٍ، قَالَ بَعَثَ إِلَىَّ أَبُو بَكْرٍ لِمَقْتَلِ أَهْلِ الْيَمَامَةِ وَعِنْدَهُ عُمَرُ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ إِنَّ عُمَرَ أَتَانِي فَقَالَ إِنَّ الْقَتْلَ قَدِ اسْتَحَرَّ يَوْمَ الْيَمَامَةِ بِقُرَّاءِ الْقُرْآنِ، وَإِنِّي أَخْشَى أَنْ يَسْتَحِرَّ الْقَتْلُ بِقُرَّاءِ الْقُرْآنِ فِي الْمَوَاطِنِ كُلِّهَا، فَيَذْهَبَ قُرْآنٌ كَثِيرٌ، وَإِنِّي أَرَى أَنْ تَأْمُرَ بِجَمْعِ الْقُرْآنِ. قُلْتُ كَيْفَ أَفْعَلُ شَيْئًا لَمْ يَفْعَلْهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ عُمَرُ هُوَ وَاللَّهِ خَيْرٌ. فَلَمْ يَزَلْ عُمَرُ يُرَاجِعُنِي فِي ذَلِكَ حَتَّى شَرَحَ اللَّهُ صَدْرِي لِلَّذِي شَرَحَ لَهُ صَدْرَ عُمَرَ، وَرَأَيْتُ فِي ذَلِكَ الَّذِي رَأَى عُمَرُ. قَالَ زَيْدٌ قَالَ أَبُو بَكْرٍ وَإِنَّكَ رَجُلٌ شَابٌّ عَاقِلٌ لاَ نَتَّهِمُكَ، قَدْ كُنْتَ تَكْتُبُ الْوَحْىَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَتَتَبَّعِ الْقُرْآنَ فَاجْمَعْهُ. قَالَ زَيْدٌ فَوَاللَّهِ لَوْ كَلَّفَنِي نَقْلَ جَبَلٍ مِنَ الْجِبَالِ مَا كَانَ بِأَثْقَلَ عَلَىَّ مِمَّا كَلَّفَنِي مِنْ جَمْعِ الْقُرْآنِ. قُلْتُ كَيْفَ تَفْعَلاَنِ شَيْئًا لَمْ يَفْعَلْهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ أَبُو بَكْرٍ هُوَ وَاللَّهِ خَيْرٌ. فَلَمْ يَزَلْ يَحُثُّ مُرَاجَعَتِي حَتَّى شَرَحَ اللَّهُ صَدْرِي لِلَّذِي شَرَحَ اللَّهُ لَهُ صَدْرَ أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ، وَرَأَيْتُ فِي ذَلِكَ الَّذِي رَأَيَا، فَتَتَبَّعْتُ الْقُرْآنَ أَجْمَعُهُ مِنَ الْعُسُبِ وَالرِّقَاعِ وَاللِّخَافِ وَصُدُورِ الرِّجَالِ، فَوَجَدْتُ آخِرَ سُورَةِ التَّوْبَةِ {لَقَدْ جَاءَكُمْ رَسُولٌ مِنْ أَنْفُسِكُمْ} إِلَى آخِرِهَا مَعَ خُزَيْمَةَ أَوْ أَبِي خُزَيْمَةَ فَأَلْحَقْتُهَا فِي سُورَتِهَا، وَكَانَتِ الصُّحُفُ عِنْدَ أَبِي بَكْرٍ حَيَاتَهُ حَتَّى تَوَفَّاهُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ، ثُمَّ عِنْدَ عُمَرَ حَيَاتَهُ حَتَّى تَوَفَّاهُ اللَّهُ، ثُمَّ عِنْدَ حَفْصَةَ بِنْتِ عُمَرَ. قَالَ مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ اللِّخَافُ يَعْنِي الْخَزَفَ.
Muhammad bin Ubaidillah Abu Thabit ya ba mu labari, Ibrahim bin Sa'd ya ba mu labari, daga Ibn Shihab, daga Ubaid bin As-Sabbaq, daga Zaid bin Thabit, ya ce: Abu Bakr ya aiko ni lokacin kashe-kashen mutanen Yamama, yayin da Umar yake tare da shi. Abu Bakr ya ce: 'Umar ya zo mini ya ce: Lallai kashe-kashe ya yi tsanani ranar Yamama ga masu karatun Kurani, kuma ina jin tsoron cewa kashe-kashen zai ci gaba da yin tsanani ga masu karatun Kurani a duk fagen daga, sai babban bangare na Kurani ya bace. Ina ganin ya kamata ka umarci a tattara Kurani.' Na ce: 'Ta yaya zan yi abin da Rasûlullah ﷺ bai yi ba?' Umar ya ce: 'Wallahi, wannan abu ne mai kyau.' Umar ya ci gaba da tattauna hakan da ni har sai Allah ya buɗe min kirjina ga abin da Ya buɗe wa Umar kirjinsa, na kuma ga a cikin hakan abin da Umar ya gani. Zaid ya ce: Abu Bakr ya ce: 'Lallai kai saurayi ne mai hankali, ba ma tuhuma, kuma kana rubuta wahayi ga Rasûlullah ﷺ, don haka bincika Kurani ka tattara ta.' Zaid ya ce: 'Wallahi, da ya umurce ni in matsar da dutse daga wurin zuwa wuri, bai fi nauyi a gare ni ba fiye da umurnin tattara Kurani.' Na ce: 'Ta yaya kuke yi abin da Rasûlullah ﷺ bai yi ba?' Abu Bakr ya ce: 'Wallahi, wannan abu ne mai kyau.' Ya ci gaba da matsa min har sai Allah ya buɗe min kirjina ga abin da Allah ya buɗe wa Abu Bakr da Umar kirjinansu, na kuma ga a cikin hakan abin da suka gani. Sai na binciki Kurani ina tattara ta daga ganyen dabino, fatu, tukwane, da zukatan maza. Na samu karshen Surah At-Taubah {LACAD JAA'AKUM RASULUN MIN ANFUSIKUM} har karshenta tare da Khuzaima ko Abi Khuzaima, sai na haɗa ta a cikin surarta. Suhufunan sun kasance a wajen Abu Bakr a rayuwarsa har Allah ya rashe shi, sannan a wajen Umar a rayuwarsa har Allah ya rashe shi, sannan a wajen Hafsa 'yar Umar.' Muhammad bin Ubaidillah ya ce: Likhaf yana nufin tukwane.
Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.
Abu Bakr ya sa a tattara Alƙur’ani a hankali bisa shawarar Umar.
Bayan da aka kashe mahaddata Alƙur’ani da yawa a yaƙin Al-Yamama, Umar ya ba da shawarar a tattara Alƙur’ani. Abu Bakr ya ɗora wa Zaid ibn Thabit alhakin tattara ayoyin da kuma tantance su.
Musulman da suka haddace Alƙur’ani kuma suke karanta shi.
Saƙon da Allah ya sanar da Annabi ﷺ.
Takardun da aka tattara kuma aka rubuta Alƙur’ani a kansu a wannan tattarawa ta farko.
Malamai suna fahimtar daga wannan cewa ana iya amincewa da sabuwar hanya ta gudanarwa mai amfani idan tana kare wahayi kuma ba ta saɓa wa wata ƙa’idar addini ba. Tattara Alƙur’ani ba ƙari ba ne a cikinsa; haɗa ayoyin da aka riga aka saukar ne, tare da tantance su ta amfani da rubuce-rubuce da haddacewa. Riwayar kuma tana nuna muhimmancin shawara: Umar ya kawo shawarar, Abu Bakr ya amince da ita bayan nazari, Zaid kuma ya aiwatar da ita cikin kulawa. Mazhabobin Ahlus-Sunna huɗu sun yarda bisa ƙa’ida cewa malamai masu cancanta suna tantance sabbin al’amura ta ijtihadi; wannan tarihi yana misalta wannan ƙa’ida, amma shi kaɗai ba ya kafa wata doka ta musamman game da tattara Alƙur’ani.
- Kare ilimi mai daraja ta hanyar rubuta shi a hankali da tantance shi da ingantattun tushe.
- Ka nemi shawarar mutane masu ilimi kuma amintattu kafin ka yanke babban hukunci.
- Ka ɗauki aiki mai amfani da muhimmanci, ko da yana da wuya, kuma ka aiwatar da shi da ƙwarewa.
Wannan riwaya da ke cikin littafin nan tana nuna yadda ake aiwatar da hukunci cikin kulawa da adalci; hakan ya dace da alhaki da kulawar da aka nuna a tattarawar da aka bayyana.
Sahih al-Bukhari · #7141 (Sahih)Tana jaddada muhimmancin yin adalci yayin yanke hukunci, wanda ya yi daidai da tsantsan shawarar Abu Bakr, Umar da Zaid.
Hadisi kowace rana, a harshenka
Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.