Gabatarwa · Sahih Muslim

Sahih Muslim, hadisi na 2149

An rawaito daga Abdullah ibn Umar. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.

Sahih (ingantacce)Littafi: Gabatarwa
صحيح مسلم
Wa ya ruwaito?

An ruwaito daga Abdullah ibn Umar

Sahih (ingantacce)

Ana ɗaukar Sahih Muslim gaba ɗaya a matsayin ingantacce.

Riwayar

Rubutun Larabci

حَدَّثَنَا دَاوُدُ بْنُ رُشَيْدٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ، حَدَّثَنَا أَيُّوبُ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ، أَبِي مُلَيْكَةَ قَالَ كُنْتُ جَالِسًا إِلَى جَنْبِ ابْنِ عُمَرَ وَنَحْنُ نَنْتَظِرُ جَنَازَةَ أُمِّ أَبَانٍ بِنْتِ عُثْمَانَ وَعِنْدَهُ عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ فَجَاءَ ابْنُ عَبَّاسٍ يَقُودُهُ قَائِدٌ فَأُرَاهُ أَخْبَرَهُ بِمَكَانِ ابْنِ عُمَرَ، فَجَاءَ حَتَّى جَلَسَ إِلَى جَنْبِي فَكُنْتُ بَيْنَهُمَا فَإِذَا صَوْتٌ مِنَ الدَّارِ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ - كَأَنَّهُ يَعْرِضُ عَلَى عَمْرٍو أَنْ يَقُومَ فَيَنْهَاهُمْ - سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَأَرْسَلَهَا عَبْدُ اللَّهِ مُرْسَلَةً ‏.‏ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ كُنَّا مَعَ أَمِيرِ الْمُؤْمِنِينَ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالْبَيْدَاءِ إِذَا هُوَ بِرَجُلٍ نَازِلٍ فِي شَجَرَةٍ فَقَالَ لِيَ اذْهَبْ فَاعْلَمْ لِي مَنْ ذَاكَ الرَّجُلُ ‏.‏ فَذَهَبْتُ فَإِذَا هُوَ صُهَيْبٌ ‏.‏ فَرَجَعْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ إِنَّكَ أَمَرْتَنِي أَنْ أَعْلَمَ لَكَ مَنْ ذَاكَ وَإِنَّهُ صُهَيْبٌ ‏.‏ قَالَ مُرْهُ فَلْيَلْحَقْ بِنَا ‏.‏ فَقُلْتُ إِنَّ مَعَهُ أَهْلَهُ ‏.‏ قَالَ وَإِنْ كَانَ مَعَهُ أَهْلُهُ - وَرُبَّمَا قَالَ أَيُّوبُ مُرْهُ فَلْيَلْحَقْ بِنَا - فَلَمَّا قَدِمْنَا لَمْ يَلْبَثْ أَمِيرُ الْمُؤْمِنِينَ أَنْ أُصِيبَ فَجَاءَ صُهَيْبٌ يَقُولُ وَاأَخَاهْ وَاصَاحِبَاهْ ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ أَلَمْ تَعْلَمْ أَوْ لَمْ تَسْمَعْ - قَالَ أَيُّوبُ أَوْ قَالَ أَوَلَمْ تَعْلَمْ أَوَلَمْ تَسْمَعْ - أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبَعْضِ بُكَاءِ أَهْلِهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَأَمَّا عَبْدُ اللَّهِ فَأَرْسَلَهَا مُرْسَلَةً وَأَمَّا عُمَرُ فَقَالَ بِبَعْضٍ ‏.‏ فَقُمْتُ فَدَخَلْتُ عَلَى عَائِشَةَ فَحَدَّثْتُهَا بِمَا، قَالَ ابْنُ عُمَرَ فَقَالَتْ لاَ وَاللَّهِ مَا قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَطُّ ‏"‏ إِنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَحَدٍ ‏"‏ ‏.‏ وَلَكِنَّهُ قَالَ ‏"‏ إِنَّ الْكَافِرَ يَزِيدُهُ اللَّهُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَذَابًا وَإِنَّ اللَّهَ لَهُوَ أَضْحَكَ وَأَبْكَى وَلاَ تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَيُّوبُ قَالَ ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ حَدَّثَنِي الْقَاسِمُ بْنُ مُحَمَّدٍ قَالَ لَمَّا بَلَغَ عَائِشَةَ قَوْلُ عُمَرَ وَابْنِ عُمَرَ قَالَتْ إِنَّكُمْ لَتُحَدِّثُونِّي عَنْ غَيْرِ كَاذِبَيْنِ وَلاَ مُكَذَّبَيْنِ وَلَكِنَّ السَّمْعَ يُخْطِئُ ‏.‏

Fassara

Daud bin Rushayd ya ba mu labari, Ismail bin Ulayya ya ba mu labari, Ayyub ya ba mu labari, daga Abdullah bin Abu Mulaika wanda ya ce: Ina zaune a gefen Ibn Umar yayin da muke jiran gawar Umm Aban 'yar Uthman, kuma Amr bin Uthman yana tare da mu. Sai Ibn Abbas ya zo ana jagoransa, kuma ina tsammanin an sanar da shi wurin da Ibn Umar yake. Ya zo har ya zaune a gefena, ni kuma ina tsakaninsu biyu. Sai aka ji hayaniyar kuka daga cikin gida. Ibn Umar ya ce—kamar yana nuna wa Amr ya tashi ya hana su—'Na ji Manzon Allah ﷺ yana cewa: Ana azabtar da matacce saboda kukan iyalinsa.' Abdullah ya bayyana wannan a matsayin hukunci na gaba ɗaya. Ibn Abbas ya ce: Lokacin da muke tare da Amir al-Mu'minin Umar bin al-Khattab, mun isa Bayda', sai muka ga wani mutum ya sauko a ƙarƙashin bishiya. Ya ce mini: 'Je ka gano min wanene wannan mutumin.' Na je sai na ga Suhaib ne. Na koma gare shi na ce: 'Ka umurce ni in gano wanene wancan, kuma shi Suhaib ne.' Ya ce: 'Ka ce masa ya biyo mu.' Na ce: 'Yana da iyalinsa tare da shi.' Ya ce: 'Ko da yana da iyalinsa tare da shi'—wani lokacin Ayyub ya ce 'Ka ce masa ya biyo mu.' Da mun dawo, bai yi jinkiri ba sai aka raunata Amir al-Mu'minin. Suhaib ya zo yana kuka yana cewa: 'Ya kanina! Ya abokina!' Umar ya ce: 'Ba ka sani ba ko ba ka ji cewa Manzon Allah ﷺ ya ce: Ana azabtar da matacce saboda wasu daga cikin kukan iyalinsa?' Abdullah ya sanya shi zama na gaba ɗaya, yayin da Umar ya faɗe shi don wasu lokuta na musamman. Sai na tashi na shiga wajen Aisha na mata labarin abin da Ibn Umar ya ce. Ta ce: 'A'a, wallahi! Manzon Allah ﷺ bai taɓa cewa ana azabtar da matacce saboda kukan kowa ba.' Sai dai ya ce: 'Allah yana ƙara wa kafiri azaba saboda kukan iyalinsa. Kuma Allah Shi ne Mai sa dariya da kuka, kuma babu mai ɗaukar nauyi da zai ɗauki nauyin wani.' Ayyub ya ce Ibn Abu Mulaika ya ce: Al-Qasim bin Muhammad ya ba ni labari cewa lokacin da maganar Umar da Ibn Umar ta isa wajen Aisha, ta ce: 'Kuna ba ni labari daga wurin mutanen da ba maƙaryata ba kuma ba a zarginsu da ƙarya ba, amma ji na iya yin kuskure.'

Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.

Babban saƙo

Hadisai game da makoki suna buƙatar bayani a hankali da kwatanta madogara.

Asali da dalili

Riwayar ta bayyana cewa Ibn Umar da Ibn Abbas suna wajen jana’izar Umm Aban lokacin da suka ji kukan makoki daga gida. Ibn Abbas ya kuma tuna yadda Umar ya yi wa Suhayb magana bayan Suhayb ya kira Umar yana kuka.

Bayani kan kalmomi masu wuya
kukan makoki

Makoki da babbar murya cikin baƙin ciki, kamar ihun kuka.

babu mai ɗaukar nauyin wani

Kowane mutum yana da alhakin ayyukansa.

mursal

Wata hanyar ruwaito hadisi da ba a ambaci wani mahaɗi a cikin silsilar isnadi ba; a nan matnin ya bayyana yadda Ibn Umar ya ruwaito maganar a dunkule.

Abin da malamai suka fahimta daga gare shi

Malaman addini suna kwatanta lafuzza daban-daban. A’isha ta bayyana cewa ana magana ne game da kafiri wanda azabarsa ke ƙaruwa saboda kukan makokin iyalinsa; ta kuma yi hujja da ƙa’idar cewa babu wanda zai ɗauki nauyin wani. Saboda haka, malamai suna bambanta kukan makoki da ihun baƙin ciki da aka hana, da zubar da hawaye na yau da kullum da baƙin ciki. Bayanin hadisin yana buƙatar a kula da mahallin da ainihin lafuzza, ba tare da ɗora wa iyalan mamaci alhakin zunuban wani ba.

Darussa na yau
  1. Ka ta’azantar da iyalan mamaci da kyawawan kalamai da kasancewa tare da su, ba tare da ƙarfafa kukan makoki ko ihun kuka ba.
  2. Kada ka yanke hukunci na gama-gari daga lafazi guda: ka kwatanta riwayoyin kuma ka kula da bayanin Sahabbai.
  3. Ka roƙi gafara ga mamaci, kuma ka guji zargin da ke ɗora wa iyalansa laifin ayyukan wani.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Hadisi kowace rana, a harshenka

Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.