Sahih Muslim, hadisi na 411
An rawaito daga Anas ibn Malik. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.
Daga Muslim har zuwa ga Annabi ﷺ
- 1Shayban ibn Farrukhya ruwaito wa Muslimشَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ
- 2Hammad ibn Salamaحَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ
- 3Thabit al‑Bunaniثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ
- 4Anas ibn Malikأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ
- 5Manzon Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Jerin yana yadda ya zo a rubutun Larabci na wannan riwayar. An sauya sunayen daga Larabci zuwa rubutun Latin. Ana ɗaukar Sahih Muslim gaba ɗaya a matsayin ingantacce.
Riwayar
حَدَّثَنَا شَيْبَانُ بْنُ فَرُّوخَ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، حَدَّثَنَا ثَابِتٌ الْبُنَانِيُّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أُتِيتُ بِالْبُرَاقِ - وَهُوَ دَابَّةٌ أَبْيَضُ طَوِيلٌ فَوْقَ الْحِمَارِ وَدُونَ الْبَغْلِ يَضَعُ حَافِرَهُ عِنْدَ مُنْتَهَى طَرْفِهِ - قَالَ فَرَكِبْتُهُ حَتَّى أَتَيْتُ بَيْتَ الْمَقْدِسِ - قَالَ - فَرَبَطْتُهُ بِالْحَلْقَةِ الَّتِي يَرْبِطُ بِهِ الأَنْبِيَاءُ - قَالَ - ثُمَّ دَخَلْتُ الْمَسْجِدَ فَصَلَّيْتُ فِيهِ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ خَرَجْتُ فَجَاءَنِي جِبْرِيلُ - عَلَيْهِ السَّلاَمُ - بِإِنَاءٍ مِنْ خَمْرٍ وَإِنَاءٍ مِنْ لَبَنٍ فَاخْتَرْتُ اللَّبَنَ فَقَالَ جِبْرِيلُ صلى الله عليه وسلم اخْتَرْتَ الْفِطْرَةَ . ثُمَّ عَرَجَ بِنَا إِلَى السَّمَاءِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ فَقِيلَ مَنْ أَنْتَ قَالَ جِبْرِيلُ . قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ . قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ . فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِآدَمَ فَرَحَّبَ بِي وَدَعَا لِي بِخَيْرٍ . ثُمَّ عَرَجَ بِنَا إِلَى السَّمَاءِ الثَّانِيَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ . فَقِيلَ مَنْ أَنْتَ قَالَ جِبْرِيلُ . قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ . قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ . فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِابْنَىِ الْخَالَةِ عِيسَى ابْنِ مَرْيَمَ وَيَحْيَى بْنِ زَكَرِيَّاءَ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَيْهِمَا فَرَحَّبَا وَدَعَوَا لِي بِخَيْرٍ . ثُمَّ عَرَجَ بِي إِلَى السَّمَاءِ الثَّالِثَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ . فَقِيلَ مَنْ أَنْتَ قَالَ جِبْرِيلُ . قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم . قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ . فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِيُوسُفَ صلى الله عليه وسلم إِذَا هُوَ قَدْ أُعْطِيَ شَطْرَ الْحُسْنِ فَرَحَّبَ وَدَعَا لِي بِخَيْرٍ . ثُمَّ عَرَجَ بِنَا إِلَى السَّمَاءِ الرَّابِعَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ - عَلَيْهِ السَّلاَمُ - قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ . قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ . قَالَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ . فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِإِدْرِيسَ فَرَحَّبَ وَدَعَا لِي بِخَيْرٍ قَالَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ { وَرَفَعْنَاهُ مَكَانًا عَلِيًّا} ثُمَّ عَرَجَ بِنَا إِلَى السَّمَاءِ الْخَامِسَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ . قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ . قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ . قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ . فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِهَارُونَ صلى الله عليه وسلم فَرَحَّبَ وَدَعَا لِي بِخَيْرٍ . ثُمَّ عَرَجَ بِنَا إِلَى السَّمَاءِ السَّادِسَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ عَلَيْهِ السَّلاَمُ . قِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ . قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ . قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ . فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِمُوسَى صلى الله عليه وسلم فَرَحَّبَ وَدَعَا لِي بِخَيْرٍ . ثُمَّ عَرَجَ بِنَا إِلَى السَّمَاءِ السَّابِعَةِ فَاسْتَفْتَحَ جِبْرِيلُ فَقِيلَ مَنْ هَذَا قَالَ جِبْرِيلُ . قِيلَ وَمَنْ مَعَكَ قَالَ مُحَمَّدٌ صلى الله عليه وسلم . قِيلَ وَقَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ قَالَ قَدْ بُعِثَ إِلَيْهِ . فَفُتِحَ لَنَا فَإِذَا أَنَا بِإِبْرَاهِيمَ صلى الله عليه وسلم مُسْنِدًا ظَهْرَهُ إِلَى الْبَيْتِ الْمَعْمُورِ وَإِذَا هُوَ يَدْخُلُهُ كُلَّ يَوْمٍ سَبْعُونَ أَلْفَ مَلَكٍ لاَ يَعُودُونَ إِلَيْهِ ثُمَّ ذَهَبَ بِي إِلَى السِّدْرَةِ الْمُنْتَهَى وَإِذَا وَرَقُهَا كَآذَانِ الْفِيَلَةِ وَإِذَا ثَمَرُهَا كَالْقِلاَلِ - قَالَ - فَلَمَّا غَشِيَهَا مِنْ أَمْرِ اللَّهِ مَا غَشِيَ تَغَيَّرَتْ فَمَا أَحَدٌ مِنْ خَلْقِ اللَّهِ يَسْتَطِيعُ أَنْ يَنْعَتَهَا مِنْ حُسْنِهَا . فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَىَّ مَا أَوْحَى فَفَرَضَ عَلَىَّ خَمْسِينَ صَلاَةً فِي كُلِّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ فَنَزَلْتُ إِلَى مُوسَى صلى الله عليه وسلم فَقَالَ مَا فَرَضَ رَبُّكَ عَلَى أُمَّتِكَ قُلْتُ خَمْسِينَ صَلاَةً . قَالَ ارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ فَإِنَّ أُمَّتَكَ لاَ يُطِيقُونَ ذَلِكَ فَإِنِّي قَدْ بَلَوْتُ بَنِي إِسْرَائِيلَ وَخَبَرْتُهُمْ . قَالَ فَرَجَعْتُ إِلَى رَبِّي فَقُلْتُ يَا رَبِّ خَفِّفْ عَلَى أُمَّتِي . فَحَطَّ عَنِّي خَمْسًا فَرَجَعْتُ إِلَى مُوسَى فَقُلْتُ حَطَّ عَنِّي خَمْسًا . قَالَ إِنَّ أُمَّتَكَ لاَ يُطِيقُونَ ذَلِكَ فَارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ . - قَالَ - فَلَمْ أَزَلْ أَرْجِعُ بَيْنَ رَبِّي تَبَارَكَ وَتَعَالَى وَبَيْنَ مُوسَى - عَلَيْهِ السَّلاَمُ - حَتَّى قَالَ يَا مُحَمَّدُ إِنَّهُنَّ خَمْسُ صَلَوَاتٍ كُلَّ يَوْمٍ وَلَيْلَةٍ لِكُلِّ صَلاَةٍ عَشْرٌ فَذَلِكَ خَمْسُونَ صَلاَةً . وَمَنْ هَمَّ بِحَسَنَةٍ فَلَمْ يَعْمَلْهَا كُتِبَتْ لَهُ حَسَنَةً فَإِنْ عَمِلَهَا كُتِبَتْ لَهُ عَشْرًا وَمَنْ هَمَّ بِسَيِّئَةٍ فَلَمْ يَعْمَلْهَا لَمْ تُكْتَبْ شَيْئًا فَإِنْ عَمِلَهَا كُتِبَتْ سَيِّئَةً وَاحِدَةً - قَالَ - فَنَزَلْتُ حَتَّى انْتَهَيْتُ إِلَى مُوسَى صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ ارْجِعْ إِلَى رَبِّكَ فَاسْأَلْهُ التَّخْفِيفَ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقُلْتُ قَدْ رَجَعْتُ إِلَى رَبِّي حَتَّى اسْتَحْيَيْتُ مِنْهُ " .
An ruwaito daga Anas bin Malik cewa Manzon Allah ﷺ ya ce:
"An zo mini da Buraq - wani dabba ne mai fari, dogo, ya fi jaki girma amma bai kai alfadarai ba, yana sanya k'afarsa a inda idonsa zai iya gani. Sai na hau shi har na isa Bayt al-Maqdis. Na ɗaure shi a zoben da Annabawa suke ɗaura dabbusu. Sannan na shiga Masallaci na yi salla raka'a biyu a ciki, bayan na fito sai Jibrilu - Alayhis Salam - ya zo mini da kwano na giya da kwano na madara. Na zaɓi madarar, sai Jibrilu ya ce: 'Ka zaɓi Fitrah (halitta ta asali).' Sannan ya haura da mu zuwa sama, sai Jibrilu ya nemi a buɗe masa, aka ce: 'Wane ne kai?' Ya ce: 'Jibrilu.' Aka ce: 'Wane ne tare da kai?' Ya ce: 'Muhammadu.' Aka ce: 'Shin an aika shi?' Ya ce: 'Ee, an aika shi.' Sai aka buɗe mana, ga ni da Adamu, ya karɓe ni da maraba ya yi min addu'a da alheri. Sannan ya haura da mu zuwa sama ta biyu, sai Jibrilu Alayhis Salam ya nemi a buɗe masa. Aka ce: 'Wane ne kai?' Ya ce: 'Jibrilu.' Aka ce: 'Wane ne tare da kai?' Ya ce: 'Muhammadu.' Aka ce: 'Shin an aika shi?' Ya ce: 'Ee, an aika shi.' Sai aka buɗe mana, ga ni da 'ya'yan uwa mata biyu: Isa bin Maryama da Yahya bin Zakariyya, salawatun Allahi a kansu, sun karɓe ni da maraba sun yi min addu'a da alheri. Sannan ya haura da ni zuwa sama ta uku, sai Jibrilu ya nemi a buɗe masa. Aka ce: 'Wane ne kai?' Ya ce: 'Jibrilu.' Aka ce: 'Wane ne tare da kai?' Ya ce: 'Muhammadu ﷺ.' Aka ce: 'Shin an aika shi?' Ya ce: 'Ee, an aika shi.' Sai aka buɗe mana, ga ni da Yusufu ﷺ, lalle an ba shi rabin kyau. Ya karɓe ni da maraba ya yi min addu'a da alheri. Sannan ya haura da mu zuwa sama ta huɗu, sai Jibrilu Alayhis Salam ya nemi a buɗe masa. Aka ce: 'Wane ne wannan?' Ya ce: 'Jibrilu.' Aka ce: 'Wane ne tare da kai?' Ya ce: 'Muhammadu.' Aka ce: 'Shin an aika shi?' Ya ce: 'Ee, an aika shi.' Sai aka buɗe mana, ga ni da Idrisu, ya karɓe ni da maraba ya yi min addu'a da alheri. Allah Azza wa Jalla ya ce: {Kuma mun ɗaga shi zuwa wuri mai daraja}. Sannan ya haura da mu zuwa sama ta biyar, sai Jibrilu ya nemi a buɗe masa. Aka ce: 'Wane ne wannan?' Ya ce: 'Jibrilu.' Aka ce: 'Wane ne tare da kai?' Ya ce: 'Muhammadu.' Aka ce: 'Shin an aika shi?' Ya ce: 'Ee, an aika shi.' Sai aka buɗe mana, ga ni da Haruna ﷺ, ya karɓe ni da maraba ya yi min addu'a da alheri. Sannan ya haura da mu zuwa sama ta shida, sai Jibrilu Alayhis Salam ya nemi a buɗe masa. Aka ce: 'Wane ne wannan?' Ya ce: 'Jibrilu.' Aka ce: 'Wane ne tare da kai?' Ya ce: 'Muhammadu.' Aka ce: 'Shin an aika shi?' Ya ce: 'Ee, an aika shi.' Sai aka buɗe mana, ga ni da Musa ﷺ, ya karɓe ni da maraba ya yi min addu'a da alheri. Sannan ya haura da mu zuwa sama ta bakwai, sai Jibrilu ya nemi a buɗe masa. Aka ce: 'Wane ne wannan?' Ya ce: 'Jibrilu.' Aka ce: 'Wane ne tare da kai?' Ya ce: 'Muhammadu ﷺ.' Aka ce: 'Shin an aika shi?' Ya ce: 'Ee, an aika shi.' Sai aka buɗe mana, ga ni da Ibrahimu ﷺ yana jingina bayansa ga Bayt al-Ma'mur, kuma melaiku dubu saba'in suna shigarsa kowace rana ba sa sake komawa gare shi. Sannan ya tafi da ni zuwa Sidrat al-Muntaha, ganin ganyenta kamar kunnuwan giwaye ne, 'ya'yanta kuma kamar manyan tukwane. Ya ce: Lokacin da umarnin Allah ya rufe ta, ta canza sosai ta yadda babu wanda zai iya bayyana kyawunta daga cikin halittar Allah. Sai Allah ya wahayi zuwa gare ni abin da Ya wahaya, Ya farilla mini salla hamsin a kowace rana da dare. Sai na sauko zuwa ga Musa ﷺ, ya ce: 'Menene Ubangijinka ya farilla wa al'ummarka?' Na ce: 'Salla hamsin.' Ya ce: 'Komawa ga Ubangijinka ka roƙe Shi ragewa, domin al'ummarka ba za su iya ɗaukar wannan ba, saboda na gwada Banu Isra'ila na san halinsu.' Ya ce: Sai na koma ga Ubangijina na ce: 'Ya Rabbi, sauƙaƙa wa al'ummata.' Sai Ya rage mini biyar. Na koma ga Musa na ce: 'Ya rage mini biyar.' Ya ce: 'Lalle al'ummarka ba za su iya ɗaukar wannan ba, sai ka koma ga Ubangijinka ka roƙe Shi ragewa.' Ya ce: Ban daina komawa tsakanin Ubangijina Tabaraka wa Ta'ala da Musa Alayhis Salam ba, har Ya ce: 'Ya Muhammadu, lalle su salla biyar ne a kowace rana da dare, kowane salla yana da lada goma, don haka suka zama salla hamsin. Kuma duk wanda ya yi niyyar aikata alheri bai yi ba, za a rubuta masa alheri ɗaya; idan ya yi shi, za a rubuta masa goma. Kuma duk wanda ya yi niyyar aikata mugunta bai yi ba, ba za a rubuta masa komai ba; idan ya yi shi, za a rubuta masa mugunta ɗaya kacal.' Ya ce: Sai na sauko har na isa ga Musa ﷺ na ba shi labari, ya ce: 'Komawa ga Ubangijinka ka roƙe Shi ragewa.' Sai Manzon Allah ﷺ ya ce: 'Na ce: Na riga na koma ga Ubangijina har na ji kunya a gabansa.'"
Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.
A ladan Allah, sallolin farilla biyar na kowace rana suna da ladan salloli hamsin.
Dabbar hawa da Annabi ﷺ ya yi amfani da ita wajen tafiya zuwa Kudus.
Tsarkakkiyar halitta ta asali wadda Allah Ya halicci mutum da ita.
Itacen Lotos na Ƙarshen Iyaka, wanda aka ambata a tafiyar sama.
Malaman addini suna fahimtar daga wannan ruwaya cewa sallolin farilla biyar na kowace rana suna da matsayi na musamman: an wajabta su a lokacin Tafiyar Dare, alhali ladansu ya yi daidai da na salloli hamsin. Haɗuwa da annabawan da suka gabata tana nuna saƙonsu guda da kuma darajar da Allah Ya bai wa Muhammad ﷺ. Ruwayar tana kuma koyar da cewa ana ba da lada ga kyakkyawar niyya, kuma ba a rubuta niyyar mugunta da ba a aikata ba a matsayin zunubi. Mazhabobin fikihu sun amince cewa salloli biyar wajibi ne a kan kowane Musulmi baligi da ya cika sharuɗɗan.
- Ki/ka kiyaye sallolin farilla biyar na kowace rana ta hanyar tsara lokutansu da saita tunatarwa a cikin ranarka.
- Idan kika/ka yi niyyar aikata alheri, ki/ka mayar da niyyar zuwa aiki kuma ki/ka dogara ga yalwar ladan Allah.
- Ki/ka bar sha’awar aikata kuskure ta wuce ba tare da aikatawa ba; idan kika/ka yi kuskure, ki/ka tuba ki/ka koma ga Allah.
Hadisi kowace rana, a harshenka
Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.