Sahih Muslim, hadisi na 463
An rawaito daga Abdullah ibn Mas'ud. Rubutun Larabci tare da fassararmu da bayani.
Daga Muslim har zuwa ga Annabi ﷺ
- 1Abu Bakr ibn Abu Shaybaya ruwaito wa Muslimأَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ
- 2Affan ibn Muslimعَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ
- 3Hammad ibn Salamaحَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ
- 4Thabitثَابِتٌ
- 5Anasأَنَسٍ
- 6Ibn Mas'udابْنِ مَسْعُودٍ
- 7Manzon Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Jerin yana yadda ya zo a rubutun Larabci na wannan riwayar. An sauya sunayen daga Larabci zuwa rubutun Latin. Ana ɗaukar Sahih Muslim gaba ɗaya a matsayin ingantacce.
Riwayar
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا عَفَّانُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، حَدَّثَنَا ثَابِتٌ، عَنْ أَنَسٍ، عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " آخِرُ مَنْ يَدْخُلُ الْجَنَّةَ رَجُلٌ فَهُوَ يَمْشِي مَرَّةً وَيَكْبُو مَرَّةً وَتَسْفَعُهُ النَّارُ مَرَّةً فَإِذَا مَا جَاوَزَهَا الْتَفَتَ إِلَيْهَا فَقَالَ تَبَارَكَ الَّذِي نَجَّانِي مِنْكِ لَقَدْ أَعْطَانِيَ اللَّهُ شَيْئًا مَا أَعْطَاهُ أَحَدًا مِنَ الأَوَّلِينَ وَالآخِرِينَ . فَتُرْفَعُ لَهُ شَجَرَةٌ فَيَقُولُ أَىْ رَبِّ أَدْنِنِي مِنْ هَذِهِ الشَّجَرَةِ فَلأَسْتَظِلَّ بِظِلِّهَا وَأَشْرَبَ مِنْ مَائِهَا . فَيَقُولُ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ يَا ابْنَ آدَمَ لَعَلِّي إِنْ أَعْطَيْتُكَهَا سَأَلْتَنِي غَيْرَهَا . فَيَقُولُ لاَ يَا رَبِّ . وَيُعَاهِدُهُ أَنْ لاَ يَسْأَلَهُ غَيْرَهَا وَرَبُّهُ يَعْذِرُهُ لأَنَّهُ يَرَى مَا لاَ صَبْرَ لَهُ عَلَيْهِ فَيُدْنِيهِ مِنْهَا فَيَسْتَظِلُّ بِظِلِّهَا وَيَشْرَبُ مِنْ مَائِهَا ثُمَّ تُرْفَعُ لَهُ شَجَرَةٌ هِيَ أَحْسَنُ مِنَ الأُولَى فَيَقُولُ أَىْ رَبِّ أَدْنِنِي مِنْ هَذِهِ لأَشْرَبَ مِنْ مَائِهَا وَأَسْتَظِلَّ بِظِلِّهَا لاَ أَسْأَلُكَ غَيْرَهَا . فَيَقُولُ يَا ابْنَ آدَمَ أَلَمْ تُعَاهِدْنِي أَنْ لاَ تَسْأَلَنِي غَيْرَهَا فَيَقُولُ لَعَلِّي إِنْ أَدْنَيْتُكَ مِنْهَا تَسْأَلُنِي غَيْرَهَا . فَيُعَاهِدُهُ أَنْ لاَ يَسْأَلَهُ غَيْرَهَا وَرَبُّهُ يَعْذِرُهُ لأَنَّهُ يَرَى مَا لاَ صَبْرَ لَهُ عَلَيْهِ فَيُدْنِيهِ مِنْهَا فَيَسْتَظِلُّ بِظِلِّهَا وَيَشْرَبُ مِنْ مَائِهَا . ثُمَّ تُرْفَعُ لَهُ شَجَرَةٌ عِنْدَ بَابِ الْجَنَّةِ هِيَ أَحْسَنُ مِنَ الأُولَيَيْنِ . فَيَقُولُ أَىْ رَبِّ أَدْنِنِي مِنْ هَذِهِ لأَسْتَظِلَّ بِظِلِّهَا وَأَشْرَبَ مِنْ مَائِهَا لاَ أَسْأَلُكَ غَيْرَهَا . فَيَقُولُ يَا ابْنَ آدَمَ أَلَمْ تُعَاهِدْنِي أَنْ لاَ تَسْأَلَنِي غَيْرَهَا قَالَ بَلَى يَا رَبِّ هَذِهِ لاَ أَسْأَلُكَ غَيْرَهَا . وَرَبُّهُ يَعْذِرُهُ لأَنَّهُ يَرَى مَا لاَ صَبْرَ لَهُ عَلَيْهَا فَيُدْنِيهِ مِنْهَا فَإِذَا أَدْنَاهُ مِنْهَا فَيَسْمَعُ أَصْوَاتَ أَهْلِ الْجَنَّةِ فَيَقُولُ أَىْ رَبِّ أَدْخِلْنِيهَا . فَيَقُولُ يَا ابْنَ آدَمَ مَا يَصْرِينِي مِنْكَ أَيُرْضِيكَ أَنْ أُعْطِيَكَ الدُّنْيَا وَمِثْلَهَا مَعَهَا قَالَ يَا رَبِّ أَتَسْتَهْزِئُ مِنِّي وَأَنْتَ رَبُّ الْعَالَمِينَ " . فَضَحِكَ ابْنُ مَسْعُودٍ فَقَالَ أَلاَ تَسْأَلُونِّي مِمَّ أَضْحَكُ فَقَالُوا مِمَّ تَضْحَكُ قَالَ هَكَذَا ضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . فَقَالُوا مِمَّ تَضْحَكُ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " مِنْ ضِحْكِ رَبِّ الْعَالَمِينَ حِينَ قَالَ أَتَسْتَهْزِئُ مِنِّي وَأَنْتَ رَبُّ الْعَالَمِينَ فَيَقُولُ إِنِّي لاَ أَسْتَهْزِئُ مِنْكَ وَلَكِنِّي عَلَى مَا أَشَاءُ قَادِرٌ " .
Abu Bakr bin Abi Shaybah ya ba mu labari, Affan bin Muslim ya ba mu labari, Hammad bin Salamah ya ba mu labari, Thabit ya ba mu labari daga Anas, daga Ibn Mas'ud, cewa Manzon Allah ﷺ ya ce:
"Mutumin ƙarshe da zai shiga Aljanna shine mutumin da zai yi tafiya sau ɗaya, ya faɗi sau ɗaya, kuma Wuta ta ƙone shi sau ɗaya. Idan ya wuce ta, sai ya juya ya kalle ta yana cewa: 'Yana da albarka Wanda ya cece ni daga gare ki! Lallai Allah ya ba ni abin da bai taɓa ba wa kowa daga cikin na farko da na ƙarshe ba.' Sai a tayar masa da itace, sai ya ce: 'Ya Rabba na, kusantar da ni ga wannan itacen don in sami inuwarsa in sha ruwansa.' Allah Azza wa Jalla zai ce: 'Ya ɗan Adam, idan na ba ka wannan, kana iya tambayar ni wani abu daban.' Zai ce: 'A'a, Ya Rabba na,' kuma zai yi alkawarin cewa ba zai sake tambayar wani abu ba. Kuma Ubangijinsa zai yi masa uzuri saboda ganin abin da ba zai iya haƙura da shi ba, sai Ya kusantar da shi gare shi, sai ya sami inuwarsa ya sha ruwansa. Sannan a tayar masa da wani itace mafi kyau na farkon, sai ya ce: 'Ya Rabba na, kusantar da ni ga wannan don in sha ruwansa in sami inuwarsa; ba zan sake tambayar ka wani abu ba.' Allah zai ce: 'Ya ɗan Adam, shin ba ka yi mini alkawarin cewa ba za ka sake tambayar ni wani abu ba?' Zai ce: 'Idan ka kusantar da ni gare shi, kana iya tambayar ni wani abu daban.' Sai ya sake yin alkawarin cewa ba zai sake tambayar wani abu ba, kuma Ubangijinsa zai yi masa uzuri saboda ganin abin da ba zai iya haƙura da shi ba, sai Ya kusantar da shi gare shi, sai ya sami inuwarsa ya sha ruwansa. Sannan a tayar masa da wani itace a ƙofar Aljanna mafi kyau na biyun farko. Zai ce: 'Ya Rabba na, kusantar da ni ga wannan don in sami inuwarsa in sha ruwansa; ba zan sake tambayar ka wani abu ba.' Allah zai ce: 'Ya ɗan Adam, shin ba ka yi mini alkawarin cewa ba za ka sake tambayar ni wani abu ba?' Zai ce: 'Ee, Ya Rabba na, amma wannan ba zan sake tambayar ka wani abu ba.' Kuma Ubangijinsa zai yi masa uzuri saboda ganin abin da ba zai iya haƙura da shi ba, sai Ya kusantar da shi gare shi. Idan ya kusantar da shi, sai ya ji muryoyin masu Aljanna, sai ya ce: 'Ya Rabba na, shigar da ni ciki!' Allah zai ce: 'Ya ɗan Adam, me zai gamsar da kai daga gare ni? Shin zai faranta maka rani in ba ka duniya da misalinta tare da ita?' Zai ce: 'Ya Rabba na, shin kana yi min izgili alhali kai Ubangijin halittu ne?'" Ibn Mas'ud ya yi dariya sannan ya ce: "Me ya sa ba ku tambaye ni abin da nake dariya ba?" Sai suka ce: "Me ya sa kake dariya?" Ya ce: "Haka Manzon Allah ﷺ ya yi dariya." Sai suka ce: "Me ya sa kake dariya, Ya Manzon Allah?" Ya ce: "Sababa da dariyar Ubangijin halittu lokacin da wancan mutumin ya ce: 'Shin kana yi min izgili alhali kai Ubangijin halittu ne?' Allah zai ce: 'Ba na yi maka izgili ba, amma Ni Mai Iko ne akan duk abin da na so.'"
Khutba World ce ta fassara da bayyana shi, daga Larabci.
Allah Ya shigar da mutum na ƙarshe Aljanna, Ya kuma yi masa baiwa mai yawa.
Mumini wanda zai shiga Aljanna a ƙarshe, bayan an kuɓutar da shi daga Wuta.
Allah yana mu’amala da shi cikin rahama, kuma ba Ya ɗora masa laifi saboda maimaita buƙatunsa.
Allah, Mahaliccin kuma Mai kula da komai.
Malaman farko sun jaddada cewa wannan riwaya tana nuna girman rahamar Allah da karamcinsa: a ƙarshe mutumin zai sami abin da ya fi ƙarfin tunaninsa, duk da cewa shi ne na ƙarshe da zai shiga Aljanna. Wannan bayanin yana tabbatar da abin da Allah Ya faɗa game da Kansa, ba tare da kamanta Shi da halittu ko fayyace yadda abin yake ba. An jingina dariya ga Allah kamar yadda riwayar ta zo, ba tare da karkatar da ma’ana ko bayyana yadda take ba. Hadisin kuma yana koyar da cewa ni’imomin Aljanna sun fi sha’awar mutum girma.
- Kada ka fid da rai idan ka gaza; ka koma ga Allah kuma ka yi fatan rahamarSa.
- Ka roƙi Allah Aljanna, ka kuma dogara cewa ladanSa ya fi abin da za ka iya zato girma.
- Ka yi magana game da siffofin Allah cikin girmamawa, kuma ka tsaya ga abin da wahayi ingantacce ya ambata.
Wannan sahihiyar riwaya ma tana bayanin mutum na ƙarshe da zai shiga Aljanna, tare da ƙarin bayani kan buƙatunsa da falalar Allah.
Sahih Muslim · #462 (Sahih)Tana magana kan wannan yanayi ɗaya kuma tana tabbatar da saƙon bege ga rahamar Allah da lada mai yawa.
Sahih Muslim · #464 (Sahih)Wannan sahihiyar riwaya tana cikin jerin ruwayoyi game da mutum na ƙarshe da zai shiga Aljanna.
Hadisi kowace rana, a harshenka
Manhajar tana ba ka hadisi tare da bayani kowace rana, har ma a matsayin widget a wayarka. Ana amfani da ita kyauta.