Sahih al-Bukhari، حدیث 1834
روایتشده توسط Abdullah ibn Abbas. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.
از البخاري تا پیامبر ﷺ
- 1عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَآن را به البخاري روایت کرد
- 2جَرِيرٌ
- 3مَنْصُورٍ
- 4مُجَاهِدٍ
- 5طَاوُسٍ
- 6ابْنِ عَبَّاسٍ
- 7رسول خدا ﷺ
ترتیب مطابق متن عربی این روایت است. صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته میشود.
روایت
حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا جَرِيرٌ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ مُجَاهِدٍ، عَنْ طَاوُسٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَوْمَ افْتَتَحَ مَكَّةَ " لاَ هِجْرَةَ وَلَكِنْ جِهَادٌ وَنِيَّةٌ، وَإِذَا اسْتُنْفِرْتُمْ فَانْفِرُوا، فَإِنَّ هَذَا بَلَدٌ حَرَّمَ اللَّهُ يَوْمَ خَلَقَ السَّمَوَاتِ وَالأَرْضَ، وَهُوَ حَرَامٌ بِحُرْمَةِ اللَّهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ، وَإِنَّهُ لَمْ يَحِلَّ الْقِتَالُ فِيهِ لأَحَدٍ قَبْلِي، وَلَمْ يَحِلَّ لِي إِلاَّ سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ، فَهُوَ حَرَامٌ بِحُرْمَةِ اللَّهِ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ، لاَ يُعْضَدُ شَوْكُهُ، وَلاَ يُنَفَّرُ صَيْدُهُ، وَلاَ يَلْتَقِطُ لُقَطَتَهُ إِلاَّ مَنْ عَرَّفَهَا، وَلاَ يُخْتَلَى خَلاَهَا ". قَالَ الْعَبَّاسُ يَا رَسُولَ اللَّهِ. إِلاَّ الإِذْخِرَ، فَإِنَّهُ لِقَيْنِهِمْ وَلِبُيُوتِهِمْ. قَالَ قَالَ " إِلاَّ الإِذْخِرَ ".
عثمان بن ابیشیبه برای ما حدیث کرد، جریر برای ما حدیث کرد، از منصور، از مجاهد، از طاووس، از ابن عباس رضی الله عنهما که گفت: پیامبر ﷺ در روز فتح مکه فرمودند:
«دیگر هجرتی نیست، بلکه جهاد و نیت است؛ و هرگاه به جهاد فراخوانده شدید، حرکت کنید. همانا خداوند این سرزمین را از روزی که آسمانها و زمین را آفرید، حرام گردانیده است و تا روز قیامت به حرمت الهی حرام باقی خواهد ماند. جنگ در آن برای هیچکس پیش از من حلال نبود و برای من نیز تنها ساعتی از یک روز حلال شد. پس این شهر تا روز قیامت به حرمت خداوند حرام است. خارهای آن نباید چیده شود، شکارش نباید رم داده شود و یافتههای آن (لقطه) را کسی برندارد مگر آنکه اعلام کند، و علفهای آن نباید چیده شود.» عباس گفت: «ای رسول خدا ﷺ! به جز گیاه اذخر، زیرا برای آهنگران و خانههایشان استفاده میشود.» ایشان فرمودند: «به جز اذخر.»
ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمهشده از عربی.
مکه همچنان حرم است و طبیعت و حیات وحش آن باید محفوظ بماند.
پیامبر ﷺ این سخنان را در روز فتح مکه بیان کردند. عباس درخواست کرد برای گیاه اِذخِر استثنایی در نظر گرفته شود، زیرا آهنگران و مردم برای کارهای خانه به آن نیاز داشتند؛ پیامبر ﷺ با این درخواست موافقت کردند.
پس از فتح مکه، مؤمنان دیگر ناچار نبودند برای حفظ ایمانشان مکه را ترک کنند؛ جهاد و نیت خالص همچنان به قوت خود باقی بود.
مالی پیداشده که صاحبش ناشناخته است؛ در مکه میتوان آن را برداشت، به شرط آنکه هدف، اعلام پیدا شدنش باشد.
نوعی گیاه خوشبو که پیامبر ﷺ به درخواست دیگران دربارهٔ آن استثنا قائل شدند.
عالمان کلاسیک از این حدیث چنین برداشت کردهاند که حرمت مکه پایدار است و کشتن یا رمدادن حیوانات وحشی و بریدن گیاهان طبیعی آن ممنوع است؛ استثنای یادشده دربارهٔ اِذخِر است. احکام مال پیداشده از دارایی بازدیدکنندگان حمایت میکند: باید پیدا شدن آن اعلام شود و نباید آن را ملک خود دانست. سخن دربارهٔ جهاد و نیت روشن میکند که پایان یافتن هجرت از مکه پس از فتح، به معنای از میان رفتن تلاش در راه خدا یا پاسخگویی به فراخوانی معتبر نیست. عالمان دربارهٔ کاربرد دقیق فقهی این احکام در مذاهب فقهی بحث کردهاند.
- با شکار نکردن حیوانات و آسیبنزدن به گیاهان، حرمت مکه را پاس بدارید.
- پیدا شدن مال را اعلام کنید و به صاحبش فرصت دهید آن را پس بگیرد.
- هنگام فراخوان به تلاش، دقیقاً بررسی کنید چه چیزی خواسته شده است و با نیتی خالص عمل کنید.
هر روز یک حدیث، به زبان خودت
اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه میدهد؛ حتی بهصورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.