Sahih al-Bukhari, xadiiska 4179
Waxaa weriyey Al-Miswar ibn Makhrama and Marwan ibn al-Hakam. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Waxaa weriyey Al-Miswar ibn Makhrama and Marwan ibn al-Hakam
Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ سَمِعْتُ الزُّهْرِيَّ، حِينَ حَدَّثَ هَذَا الْحَدِيثَ،، حَفِظْتُ بَعْضَهُ، وَثَبَّتَنِي مَعْمَرٌ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ، وَمَرْوَانَ بْنِ الْحَكَمِ، يَزِيدُ أَحَدُهُمَا عَلَى صَاحِبِهِ قَالاَ خَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَامَ الْحُدَيْبِيَةِ فِي بِضْعَ عَشْرَةَ مِائَةً مِنْ أَصْحَابِهِ، فَلَمَّا أَتَى ذَا الْحُلَيْفَةِ قَلَّدَ الْهَدْىَ، وَأَشْعَرَهُ، وَأَحْرَمَ مِنْهَا بِعُمْرَةٍ، وَبَعَثَ عَيْنًا لَهُ مِنْ خُزَاعَةَ، وَسَارَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم حَتَّى كَانَ بِغَدِيرِ الأَشْطَاطِ، أَتَاهُ عَيْنُهُ قَالَ إِنَّ قُرَيْشًا جَمَعُوا لَكَ جُمُوعًا، وَقَدْ جَمَعُوا لَكَ الأَحَابِيشَ، وَهُمْ مُقَاتِلُوكَ وَصَادُّوكَ عَنِ الْبَيْتِ وَمَانِعُوكَ. فَقَالَ " أَشِيرُوا أَيُّهَا النَّاسُ عَلَىَّ، أَتَرَوْنَ أَنْ أَمِيلَ إِلَى عِيَالِهِمْ وَذَرَارِيِّ هَؤُلاَءِ الَّذِينَ يُرِيدُونَ أَنْ يَصُدُّونَا عَنِ الْبَيْتِ، فَإِنْ يَأْتُونَا كَانَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ قَطَعَ عَيْنًا مِنَ الْمُشْرِكِينَ، وَإِلاَّ تَرَكْنَاهُمْ مَحْرُوبِينَ ". قَالَ أَبُو بَكْرٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ، خَرَجْتَ عَامِدًا لِهَذَا الْبَيْتِ، لاَ تُرِيدُ قَتْلَ أَحَدٍ وَلاَ حَرْبَ أَحَدٍ، فَتَوَجَّهْ لَهُ، فَمَنْ صَدَّنَا عَنْهُ قَاتَلْنَاهُ. قَالَ " امْضُوا عَلَى اسْمِ اللَّهِ ".
Waxaa wariyey Al-Miswar bin Makhrama iyo Marwan bin Al-Hakam (midkood baa dheeraad ku daray warka): Nebigu ﷺ wuxuu baxay sannadkii Xudaybiya isaga oo ay weheliyaan in ka badan kun iyo dhowr boqol oo Saxaabadiisa ah. Markii uu gaadhay Dul-Xulayfa, wuxuu xarig ku xidhay xayawaankii qurbanka (Hadi), calaamad buu saaray, wuxuuna galay xaaladda Ixraamka ee Cumrada. Wuxuu diray basaas ka tirsan qabiilka Khuzaaca. Nebigu ﷺ wuu sii socday ilaa uu ka gaadhay Ghadir-al-Ashtat. Halkaas waxaa ugu yimid basaaskiisii oo yidhi:
"Quraysh waxay kuu soo ururiyeen ciidan badan, waxayna kuu soo kaxeysteen Axaaabiishta, wayna kula dagaalami doonaan oo waxay kaa hor istaagi doonaan Baytka." Nebigu ﷺ wuxuu yidhi: "Dadow, ii taliya. Ma u aragtaan inaan weeraro ehelada iyo carruurta dadkan raba inay naga hor istaagaan Baytka? Hadday inoo yimaadaan, Allah Cazza wa Jalla wuxuu jaray indho ka mid ah Mushrikiinta, haddii kalena waxaan u daynaynaa iyagoo jabay oo hoogay." Abu Bakr baa yidhi: "Rasuulallah! Waxaad u baxday adigoo niyaysan inaad booqato Gurigan, mana rabtid inaad cid disho ama la dagaasho. U jeedso xaggiisa, ciddii naga hor istaagtana waan la dagaalaynaa." Nebigu ﷺ wuxuu yidhi: "Ku socda Magaca Allah."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Nabigu ﷺ wuxuu la tashaday dadka, wuxuuna doortay waddo nabadeed oo uu ku tago Kacbada.
Dhacdadu waxay dhacday intii lagu jiray safarkii Al-Xudaybiya. Nabigu ﷺ iyo asxaabtiisu waxay doonayeen inay booqdaan Kacbada, balse waxay ogaadeen in Quraysh doonayeen inay ka hor istaagaan gelitaanka.
Xaaladda cibaadada ee xaajigu galo ka hor cumrada ama xajka.
Xoolo allabari ahaan loogu qaaday Xaramka, laguna aqoonsan karay calaamado loo yeelay.
Qof horay u socda si uu xog uga soo ururiyo xaaladda.
Culimadu waxay dhacdadan ka fahmeen in hoggaamiyuhu dadka kala tashado go’aannada muhiimka ah, xataa marka isaga ay saaran tahay mas’uuliyadda. Taladii Abuu Bakr waxay adkaysay ujeeddada nabadeed ee safarka: Muslimiintu waxay doonayeen inay booqdaan Kacbada, dagaalna waxay geli lahaayeen oo keliya haddii loo diido gelitaanka. Culimadu sidoo kale waxay ka fahmeen in niyadda iyo ficilku is waafaqaan: Nabigu ﷺ safarka ayuu sii watay isagoo Alle talo saaranaya, isaga oo aan lumin aragtida ujeeddadii ahayd xaj nabadeed.
- La tasho dadka ay arrintu khusayso ka hor intaadan qaadan go’aan weyn.
- Ujeeddadaada caddee, hana dooran dagaal haddii waddo nabadeed furan tahay.
- Go’aan adag ku dhaqaaq, balse ku adkayso niyaddaada, Alle-na talo saar.
Xadiiskan saxiixa ah ee la xiriira wuxuu sidoo kale ka warramayaa safarkii Al-Xudaybiya, wuxuuna faahfaahinayaa duruufihii la-tashiga iyo sii socoshada safarka.
Sahih al-Bukhari · #4180 (Sahih)Xadiiskani wuxuu sii wadaa dhacdooyinkii wadaxaajoodka, wuxuuna muujinayaa sida ujeeddadii nabadeed u hirgashay.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.