مقدمه · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4180

روایت‌شده توسط Al-Miswar bin Makhrama. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: مقدمه
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Al-Miswar bin Makhrama

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنِي إِسْحَاقُ، أَخْبَرَنَا يَعْقُوبُ، حَدَّثَنِي ابْنُ أَخِي ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عَمِّهِ، أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ بْنُ الزُّبَيْرِ، أَنَّهُ سَمِعَ مَرْوَانَ بْنَ الْحَكَمِ، وَالْمِسْوَرَ بْنَ مَخْرَمَةَ، يُخْبِرَانِ خَبَرًا مِنْ خَبَرِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي عُمْرَةِ الْحُدَيْبِيَةِ فَكَانَ فِيمَا أَخْبَرَنِي عُرْوَةُ عَنْهُمَا أَنَّهُ لَمَّا كَاتَبَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم سُهَيْلَ بْنَ عَمْرٍو، يَوْمَ الْحُدَيْبِيَةِ عَلَى قَضِيَّةِ الْمُدَّةِ، وَكَانَ فِيمَا اشْتَرَطَ سُهَيْلُ بْنُ عَمْرٍو أَنَّهُ قَالَ لاَ يَأْتِيكَ مِنَّا أَحَدٌ وَإِنْ كَانَ عَلَى دِينِكَ إِلاَّ رَدَدْتَهُ إِلَيْنَا، وَخَلَّيْتَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُ‏.‏ وَأَبَى سُهَيْلٌ أَنْ يُقَاضِيَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلاَّ عَلَى ذَلِكَ، فَكَرِهَ الْمُؤْمِنُونَ ذَلِكَ وَامَّعَضُوا، فَتَكَلَّمُوا فِيهِ، فَلَمَّا أَبَى سُهَيْلٌ أَنْ يُقَاضِيَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلاَّ عَلَى ذَلِكَ، كَاتَبَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَرَدَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَبَا جَنْدَلِ بْنَ سُهَيْلٍ يَوْمَئِذٍ إِلَى أَبِيهِ سُهَيْلِ بْنِ عَمْرٍو، وَلَمْ يَأْتِ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَحَدٌ مِنَ الرِّجَالِ إِلاَّ رَدَّهُ فِي تِلْكَ الْمُدَّةِ، وَإِنْ كَانَ مُسْلِمًا، وَجَاءَتِ الْمُؤْمِنَاتُ مُهَاجِرَاتٍ، فَكَانَتْ أُمُّ كُلْثُومٍ بِنْتُ عُقْبَةَ بْنِ مُعَيْطٍ مِمَّنْ خَرَجَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَهْىَ عَاتِقٌ، فَجَاءَ أَهْلُهَا يَسْأَلُونَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَرْجِعَهَا إِلَيْهِمْ، حَتَّى أَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى فِي الْمُؤْمِنَاتِ مَا أَنْزَلَ‏.‏

ترجمه

اسحاق برایم حدیث کرد، یعقوب به ما خبر داد، برادرزادهٔ ابن شهاب از عمویش برایم روایت کرد، و عروة بن زبیر به من اطلاع داد که مروان بن حکم و مسور بن مخرمه را شنیده است که خبری از اخبار رسول الله ﷺ در عمرهٔ حدیبیه را نقل می‌کردند. آنچه عروة از آن دو برایم روایت کرد این بود که چون رسول الله ﷺ در روز حدیبیه با سهیل بن عمرو بر سر مدت معین صلح‌نامه نوشتند، یکی از شروطی که سهیل بن عمرو گذاشت این بود که گفت:

«هیچ‌کس از ما نزد تو نیاید، حتی اگر بر دین تو باشد، مگر اینکه او را به ما بازگردانی و میان ما و او حائل نشوی.» سهیل جز بر این شرط حاضر به مصالحه با رسول الله ﷺ نشد. مؤمنان از این شرط ناخشنود شدند و به تنگ آمدند و دربارهٔ آن سخن گفتند؛ اما چون سهیل جز بر همین شرط حاضر به صلح با رسول الله ﷺ نشد، رسول الله ﷺ با او قرارداد بست. آنگاه رسول الله ﷺ ابوجندل پسر سهیل را در همان روز به پدرش سهیل بن عمرو بازگرداند و در آن مدت هیچ مردی نزد ایشان نیامد مگر اینکه او را بازگرداند، هرچند مسلمان بود. سپس زنان مؤمن مهاجر آمدند و ام‌کلثوم دختر عقبه بن ابی‌معیط از جمله کسانی بود که به سوی رسول الله ﷺ هجرت کرد و در آن زمان بالغ بود. پس خاندانش آمدند و از رسول الله ﷺ خواستند که او را به ایشان بازگرداند، تا اینکه خداوند متعال دربارهٔ زنان مؤمن آنچه را نازل فرمود، نازل کرد.

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

در حدیبیه، پیامبر ﷺ با وجود شروط دشوار به پیمان وفادار ماند.

پیشینه و سبب بیان

این روایت ماجرا را در جریان عمرهٔ حدیبیه قرار می‌دهد. هنگامی که زنان مؤمن به مدینه هجرت کردند و خانواده‌هایشان خواستار بازگرداندن آنان شدند، خداوند احکامی دربارهٔ زنان مؤمن نازل کرد.

توضیح واژه‌های دشوار
حدیبیه

محلی در نزدیکی مکه که پیامبر ﷺ و مکیان در آن آتش‌بس و پیمانی بستند.

پیمان

توافقی الزام‌آور میان طرف‌ها که شروط مشخصی دارد.

مهاجران

مؤمنانی که برای پیوستن به جامعهٔ مسلمانان در مدینه، محل سکونت خود را ترک کردند.

برداشت‌های عالمان

عالمان کلاسیک از این روایت چنین برداشت کرده‌اند که باید به توافق معتبر پایبند ماند، حتی اگر اجرای یکی از شروط دشوار باشد. حکم مربوط به مردان بدون تمایز دربارهٔ زنان مؤمن اجرا نشد؛ وحی قرآنی برای آنان مقررات جداگانه‌ای آورد. این روایت همچنین نشان می‌دهد که رهبری گاه مستلزم شکیبایی و تحمل ناامیدی موقت در راه مصلحتی بزرگ‌تر است.

درس‌هایی برای امروز
  1. به توافق‌ها پایبند بمانید، حتی اگر اجرای آن‌ها از نظر عاطفی دشوار باشد.
  2. تصمیم را تنها بر پایهٔ دشواری فوری آن نسنجید و پیامدهای گسترده‌ترش را نیز در نظر بگیرید.
  3. در یک اختلاف پیچیده، ابتدا بررسی کنید چه قواعد و استثناهایی دربارهٔ افراد درگیر صدق می‌کند.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.