مقدمه · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari، حدیث 4178

روایت‌شده توسط Al-Miswar ibn Makhrama and Marwan ibn al-Hakam. متن عربی همراه با ترجمه و توضیح اختصاصی.

Sahih (معتبر)کتاب: مقدمه
صحيح البخاري
چه کسی روایت کرد؟

به روایت Al-Miswar ibn Makhrama and Marwan ibn al-Hakam

Sahih (معتبر)

صحيح البخاري در مجموع معتبر دانسته می‌شود.

روایت

متن عربی

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، قَالَ سَمِعْتُ الزُّهْرِيَّ، حِينَ حَدَّثَ هَذَا الْحَدِيثَ،، حَفِظْتُ بَعْضَهُ، وَثَبَّتَنِي مَعْمَرٌ عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنِ الْمِسْوَرِ بْنِ مَخْرَمَةَ، وَمَرْوَانَ بْنِ الْحَكَمِ، يَزِيدُ أَحَدُهُمَا عَلَى صَاحِبِهِ قَالاَ خَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَامَ الْحُدَيْبِيَةِ فِي بِضْعَ عَشْرَةَ مِائَةً مِنْ أَصْحَابِهِ، فَلَمَّا أَتَى ذَا الْحُلَيْفَةِ قَلَّدَ الْهَدْىَ، وَأَشْعَرَهُ، وَأَحْرَمَ مِنْهَا بِعُمْرَةٍ، وَبَعَثَ عَيْنًا لَهُ مِنْ خُزَاعَةَ، وَسَارَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم حَتَّى كَانَ بِغَدِيرِ الأَشْطَاطِ، أَتَاهُ عَيْنُهُ قَالَ إِنَّ قُرَيْشًا جَمَعُوا لَكَ جُمُوعًا، وَقَدْ جَمَعُوا لَكَ الأَحَابِيشَ، وَهُمْ مُقَاتِلُوكَ وَصَادُّوكَ عَنِ الْبَيْتِ وَمَانِعُوكَ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ أَشِيرُوا أَيُّهَا النَّاسُ عَلَىَّ، أَتَرَوْنَ أَنْ أَمِيلَ إِلَى عِيَالِهِمْ وَذَرَارِيِّ هَؤُلاَءِ الَّذِينَ يُرِيدُونَ أَنْ يَصُدُّونَا عَنِ الْبَيْتِ، فَإِنْ يَأْتُونَا كَانَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ قَدْ قَطَعَ عَيْنًا مِنَ الْمُشْرِكِينَ، وَإِلاَّ تَرَكْنَاهُمْ مَحْرُوبِينَ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو بَكْرٍ يَا رَسُولَ اللَّهِ، خَرَجْتَ عَامِدًا لِهَذَا الْبَيْتِ، لاَ تُرِيدُ قَتْلَ أَحَدٍ وَلاَ حَرْبَ أَحَدٍ، فَتَوَجَّهْ لَهُ، فَمَنْ صَدَّنَا عَنْهُ قَاتَلْنَاهُ‏.‏ قَالَ ‏"‏ امْضُوا عَلَى اسْمِ اللَّهِ ‏"‏‏.‏

ترجمه

عبدالله بن محمد به ما حدیث نقل کرد، سفیان به ما حدیث نقل کرد و گفت: من از زهری شنیدم که این حدیث را روایت می‌کرد؛ بخشی از آن را حفظ کردم و معمر از طریق عروه بن زبیر آن را برایم تثبیت نمود، که او از مسور بن مخرمه و مروان بن حکم روایت کرده است. یکی از آن دو بر روایت دیگری افزوده است. هر دو گفته‌اند: پیامبر ﷺ در سال حدیبیه همراه با بیش از هزار تن از یارانش حرکت کردند. چون به ذوالحلیفه رسیدند، گردن حیوان قربانی را طوق نهادند، کوهان آن را علامت‌گذاری کردند و از همان‌جا برای عمره احرام بستند. ایشان جاسوسی از قبیله خزاعه فرستادند. پیامبر ﷺ پیش رفتند تا اینکه به غدیر الاشطاط رسیدند. آنگاه جاسوسشان آمد و گفت:

«قریش لشکری انبوه علیه شما گرد آورده‌اند و قبایل احابیش را نیز بسیج کرده‌اند؛ آنان قصد جنگ با شما دارند و مانع ورودتان به بیت‌الله خواهند شد.» پیامبر ﷺ فرمودند: «ای مردم! مرا رأی دهید. آیا صلاح می‌دانید که بر خانواده و فرزندان کسانی که می‌خواهند ما را از بیت‌الله بازدارند، حمله ببریم؟ اگر آنان به سوی ما بیایند، خداوند عزوجل دیده‌بان مشرکان را نابود کرده است؛ وگرنه آنان را در حالت خواری رها خواهیم کرد.» ابوبکر عرض کرد: «یا رسول‌الله! شما به قصد زیارت این خانه خارج شده‌اید، نه به نیت کشتن یا جنگیدن با کسی. پس به سوی آن حرکت کنید؛ هر کس ما را از آن باز دارد، با او خواهیم جنگید.» پیامبر ﷺ فرمودند: «به نام خدا پیش بروید.»

ترجمه و توضیح توسط Khutba World، ترجمه‌شده از عربی.

پیام اصلی

النبی ﷺ مشورہ طلب کرتے تھے اور کعبہ کی طرف سفر جاری رکھنے کا فیصلہ کیا۔

پیشینه و سبب بیان

حدیبیہ کے سال، نبی ﷺ اپنے صحابہ کے ساتھ عمرے کے لیے روانہ ہوئے۔ قریش نے انہیں کعبہ تک پہنچنے سے روکنے کے لیے لشکر جمع کیے۔

توضیح واژه‌های دشوار
احرام

وہ مقدس حالت جس میں حاجی یا معتمر حج یا عمرے کے مناسک شروع کرتا ہے۔

ہدی

وہ قربانی کا جانور جو حج یا عمرے کے سفر میں ساتھ لے جایا جاتا ہے۔

احابیش

قریش کے حلیفوں کا ایک گروہ جو ان کے ساتھ شامل ہوا۔

برداشت‌های عالمان

قدیم علما اس روایت سے استدلال کرتے ہیں کہ رہنما مشورہ لیتا ہے، خواہ اسے خود وحی کے ذریعے رہنمائی حاصل ہو۔ ابوبکرؓ کے مشورے میں سفر کے مقصد پر قائم رہنے اور لڑائی سے بچنے پر زور تھا، الا یہ کہ مخالف فریق راستہ روک دے۔ اس کے بعد نبی ﷺ حج و عمرے کے مقصد کے ساتھ آگے بڑھے۔ لہٰذا یہ روایت باہمی مشورے، ثابت قدمی اور تشدد کو رکاوٹ دور کرنے تک محدود رکھنے کی تائید کرتی ہے؛ بذاتِ خود یہ شہریوں یا خاندانوں پر حملے کی غیر محدود اجازت نہیں دیتی۔

درس‌هایی برای امروز
  1. اہم فیصلوں میں قابلِ اعتماد لوگوں سے مشورہ کریں اور ان کے دلائل توجہ سے سنیں۔
  2. کشیدگی کے وقت جائز مقصد پر قائم رہیں اور جب تک پُرامن راستہ موجود ہو، تشدد اختیار نہ کریں۔
  3. اہم سفروں کی اچھی تیاری کریں، جیسا کہ رہنما بھیجنے اور قربانی کے جانور ساتھ لے جانے سے ظاہر ہوتا ہے۔
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

هر روز یک حدیث، به زبان خودت

اپلیکیشن هر روز یک حدیث همراه با توضیح به تو ارائه می‌دهد؛ حتی به‌صورت ویجت روی تلفنت. استفاده از آن رایگان است.