Tafsirka Nabiga ﷺ ee Qur'aanka · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, xadiiska 4665

Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Tafsirka Nabiga ﷺ ee Qur'aanka
صحيح البخاري
Yaa weriyey?

Waxaa weriyey Abdullah ibn Abbas

Sahih (lagu kalsoon yahay)

Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ، حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، قَالَ ابْنُ جُرَيْجٍ قَالَ ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ وَكَانَ بَيْنَهُمَا شَىْءٌ فَغَدَوْتُ عَلَى ابْنِ عَبَّاسٍ فَقُلْتُ أَتُرِيدُ أَنْ تُقَاتِلَ ابْنَ الزُّبَيْرِ، فَتُحِلُّ حَرَمَ اللَّهِ‏.‏ فَقَالَ مَعَاذَ اللَّهِ، إِنَّ اللَّهَ كَتَبَ ابْنَ الزُّبَيْرِ وَبَنِي أُمَيَّةَ مُحِلِّينَ، وَإِنِّي وَاللَّهِ لاَ أُحِلُّهُ أَبَدًا‏.‏ قَالَ قَالَ النَّاسُ بَايِعْ لاِبْنِ الزُّبَيْرِ‏.‏ فَقُلْتُ وَأَيْنَ بِهَذَا الأَمْرِ عَنْهُ أَمَّا أَبُوهُ فَحَوَارِيُّ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، يُرِيدُ الزُّبَيْرَ، وَأَمَّا جَدُّهُ فَصَاحِبُ الْغَارِ، يُرِيدُ أَبَا بَكْرٍ، وَأُمُّهُ فَذَاتُ النِّطَاقِ، يُرِيدُ أَسْمَاءَ، وَأَمَّا خَالَتُهُ فَأُمُّ الْمُؤْمِنِينَ، يُرِيدُ عَائِشَةَ، وَأَمَّا عَمَّتُهُ فَزَوْجُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، يُرِيدُ خَدِيجَةَ، وَأَمَّا عَمَّةُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَجَدَّتُهُ، يُرِيدُ صَفِيَّةَ، ثُمَّ عَفِيفٌ فِي الإِسْلاَمِ، قَارِئٌ لِلْقُرْآنِ‏.‏ وَاللَّهِ إِنْ وَصَلُونِي وَصَلُونِي مِنْ قَرِيبٍ، وَإِنْ رَبُّونِي رَبَّنِي أَكْفَاءٌ كِرَامٌ، فَآثَرَ التُّوَيْتَاتِ وَالأُسَامَاتِ وَالْحُمَيْدَاتِ، يُرِيدُ أَبْطُنًا مِنْ بَنِي أَسَدٍ بَنِي تُوَيْتٍ وَبَنِي أُسَامَةَ وَبَنِي أَسَدٍ، إِنَّ ابْنَ أَبِي الْعَاصِ بَرَزَ يَمْشِي الْقُدَمِيَّةَ، يَعْنِي عَبْدَ الْمَلِكِ بْنَ مَرْوَانَ، وَإِنَّهُ لَوَّى ذَنَبَهُ، يَعْنِي ابْنَ الزُّبَيْرِ‏.‏

Tarjumaad

Waxaa weriyey Ibn Abi Mulaika: Waxaa dhexmaray khilaaf iyaga dhexdooda ah (Ibn Abbas iyo Ibn Az-Zubair), markaas baan subaxdii u tegey Ibn Abbas oo ku idhi,

"Ma waxaad doonaysaa inaad la dagaallanto Ibn Az-Zubair oo aad xalaalayso wixii Allah xaaraantinimeeyey (dagaalka Makka)?" Ibn Abbas baa yidhi, "Alla ha naga fogeeyo! Allah wuxuu qoray in Ibn Az-Zubair iyo Bani Umayya ay xalaalaystaan dagaalka Makka, laakiin wallaahi anigu weligey ma xalaalaysanayo." Ibn Abbas wuxuu intaa ku daray: "Dadku waxay igu yidhaahdeen u dhaarta Ibn Az-Zubair. Waxaan idhi, 'Isagu xaq buu u leeyahay hoggaanka, waayo aabbihii Az-Zubair wuxuu ahaa gargaarihii Nebiga ﷺ; awowgiis hooyo Abu Bakr wuxuu ahaa saaxiibkii Nebiga ee godka; hooyadii Asma' waxay ahayd Dhaatu-Nidaaq; eeddadii Ca'isha waxay ahayd Hooyada Mu'miniinta; eeddadii aabe Khadiija waxay ahayd xaaskii Nebiga ﷺ; habaryartii Nebiga ﷺ Safiyyana waxay ahayd ayeeydiis. Isagu waa mid cibaado badan oo daahir ah oo Qur'aanka si fiican u yaqaan. Wallaahi! Inkastoo ay yihiin qaraabadeyda ii dhow, haddii ay madax ii noqdaanna way u qalmaan oo waxay ka soo jeedaan qoys sharaf leh.'"

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Ibn Abbas wuu diiday in lagu xadgudbo xurmada Maka iyadoo halkaas lagu dagaallamayo.

Erayada adag oo la sharxay
Xaram

Dhulka barakaysan ee Maka, kaas oo leh ilaalin gaar ah.

Dhaat an-Nitaaq

Magac-u-yaal ay lahayd Asmaa bint Abii Bakr, kuna xidhan kaalintii ay ka qaadatay caawinta xilligii hijrada.

Baycadda daacadda

Ballan adag oo taageero iyo adeecid loogu muujiyo hoggaamiye.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada hore waxay hadallada Ibn Abbas ka fahmeen in Xaramka Maka aan laga dhigi karin goob dagaal, isla markaana loollanka siyaasadeed aanu sabab u ahayn in la dhinac maro xurmadiisa. Werintu sidoo kale waxay xustaa qiimaynta Ibn Abbas ee nasabka iyo cibaadada Ibn az-Zubayr, balse nasabku kaligiis caddayn uma aha hoggaamin. Culimadu hadalladan waxay ku fasiraan duruufihii taariikhiga ahaa, waxayna ka soocaan xukun guud oo ku saabsan baycad siyaasadeed ama dagaal kasta.

Casharrada maanta
  1. Ha u oggolaan khilaafaadka siyaasadeed inay kugu riixaan inaad halis geliso goob barakaysan ama dad aan waxba galabsan.
  2. Hoggaamiyeyaasha ha ku qiimayn nasabka oo keliya, balse sidoo kale ku qiimee iimaankooda, aqoontooda iyo camalkooda.
  3. Ka hadal diidmada caadiyeynta rabshadaha, xataa marka dadka kugu xeeran ay u arkaan wax bannaan.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.