Sahih al-Bukhari, xadiiska 4962
Waxaa weriyey Abu Huraira. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo al‑Bukhari dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Isma'il ibn Abdullahwuxuu u sheegay al‑Bukhariإِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
- 2Malikمَالِكٌ
- 3Zayd ibn Aslamزَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ
- 4Abu Salih as‑Sammanأَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ
- 5Abu Hurayraأَبِي هُرَيْرَةَ
- 6Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka. Sahih al-Bukhari guud ahaan waxaa loo tixgeliyaa mid lagu kalsoonaan karo.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الْخَيْلُ لِثَلاَثَةٍ، لِرَجُلٍ أَجْرٌ، وَلِرَجُلٍ سِتْرٌ، وَعَلَى رَجُلٍ وِزْرٌ، فَأَمَّا الَّذِي لَهُ أَجْرٌ فَرَجُلٌ رَبَطَهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَأَطَالَ لَهَا فِي مَرْجٍ أَوْ رَوْضَةٍ، فَمَا أَصَابَتْ فِي طِيَلِهَا ذَلِكَ فِي الْمَرْجِ وَالرَّوْضَةِ، كَانَ لَهُ حَسَنَاتٍ، وَلَوْ أَنَّهَا قَطَعَتْ طِيَلَهَا فَاسْتَنَّتْ شَرَفًا أَوْ شَرَفَيْنِ كَانَتْ آثَارُهَا وَأَرْوَاثُهَا حَسَنَاتٍ لَهُ، وَلَوْ أَنَّهَا مَرَّتْ بِنَهَرٍ فَشَرِبَتْ مِنْهُ وَلَمْ يُرِدْ أَنْ يَسْقِيَ بِهِ كَانَ ذَلِكَ حَسَنَاتٍ لَهُ فَهْىَ لِذَلِكَ الرَّجُلِ أَجْرٌ، وَرَجُلٌ رَبَطَهَا تَغَنِّيًا وَتَعَفُّفًا وَلَمْ يَنْسَ حَقَّ اللَّهِ فِي رِقَابِهَا وَلاَ ظُهُورِهَا فَهْىَ لَهُ سِتْرٌ، وَرَجُلٌ رَبَطَهَا فَخْرًا وَرِئَاءً وَنِوَاءً فَهْىَ عَلَى ذَلِكَ وِزْرٌ. فَسُئِلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْحُمُرِ. قَالَ " مَا أَنْزَلَ اللَّهُ عَلَىَّ فِيهَا إِلاَّ هَذِهِ الآيَةَ الْفَاذَّةَ الْجَامِعَةَ {فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ خَيْرًا يَرَهُ * وَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ}
Abuu Hurayrah (rc) wuxuu yiri: Rasuulka Alle ﷺ wuxuu yiri,
"Fardaha waxaa loo xiraa saddex ujeedo midkood: nin wuxuu u xirtaa si uu ajar u helo, ninna wuxuu u xirtaa inay asturto (noloshiisa), nin kalena wuxuu u xirtaa dembi. Kan ajarka leh waa ninka fardahiisa u xira Jidka Alle, dabadeedna ku dheereeya daaqsinta beerta ama cawska; wixii ay ka cunto ama ka cabto daaqaas ama beertaas waxay u noqonaysaa xasanaad. Xitaa haddii ay goosato xarigga oo ay booddo buur ama laba buurood, raadkeeda iyo saxaradeedu waxay u noqonayaan xasanaad. Haddii ay mariso webi oo ay ka cabto iyadoo aanu mulkiiluhu u qasad gelin inuu ka waraabiyo, taasi waxay u noqonaysaa xasanaad. Sidaas darteed, fardahaasi waa ajar ninkaas. Ninka u xirta fardaha si uu nolol ugu raadsado oo uu dadka kale uga kaaftoomo, isagoon hilmaamin xaqa Alle ee ku waajibay xagga luqunta iyo dhabarka (sadaqada iyo jihaadka), fardahaasi waa asturid isaga. Laakiin ninka u xirta faan, is-muuji, iyo col-abuuris, fardahaasi waa dembi (wizr) isaga." Markaas ayaa Rasuulka Alle ﷺ la weydiiyay dameeraha. Wuxuu yiri, "Alle iguma soo dejin wax ku saabsan marka laga reebo aayaddan kooban ee jaamicadda ah: {Qofkii sameeya wanaag miisaankiisu yahay zarro (wax aad u yar) wuu arki doonaa, qofkii sameeya shar miisaankiisu yahay zarrona wuu arki doonaa}."
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Ujeeddadu waxay go’aamisaa in haysashada farasku keento ajar, ilaalin ama dembi.
In loo adeegsado ujeeddo Alle raalli ka yahay, sida u adeegidda iyo ilaalinta bulshada.
Wax qofka ka dhowra dembi iyo baahi marka uu guto waajibaadkiisa Alle.
Sadaqada waajibka ah ee lagu leeyahay hanti gaar ah, iyadoo shuruudo jiraan.
Culimadii hore waxay qoraalkan ka fahmeen in ajarku ku xiran yahay niyadda daacadda ah iyo in wax loo adeegsado khayrka: xataa daaqidda iyo cabbidda farasku ajar bay noqon karaan. Hantidaas lafteedu waxay noqon kartaa ilaalin marka qofku ku kasbado nolol maalmeedkiisa oo guto xuquuqda Alle; hase yeeshee dembi bay keeni kartaa haddii uu u adeegsado is-tus, kibir ama colaad. Aayadda ugu dambaysa ee ka hadlaysa camalka ugu yar ee wanaagsan iyo kan xun waxay xoojinaysaa in aan waxba ka qarsoomayn xisaabta Alle. Qoraalku zakada ayuu tusaale ahaan u xusayaa xuquuq waajib ah; keligiis ma aha sharaxaad dhammaystiran oo ku saabsan xeerarka zakada faraska.
- Markaad qiimaynayso hanti ama shaqo, eeg ujeeddada aad ugu adeegsanayso iyo inaad dhowrayso xuquuqda Alle.
- Waxyaabaha aad haysato ugu adeegso ujeeddooyin waxtar leh oo daacad ah, kana fogow is-tus, kibir iyo colaad.
- Camallada yaryar si dhab ah u qaado: xataa isticmaalka caadiga ah ee hantidu ajar buu keeni karaa haddii niyaddu wanaagsan tahay.
Werintani waxay si la mid ah u kala saaraysaa fardaha kuwa ajarka keena, kuwa ilaaliya iyo kuwa culayska noqda, sidaasna waxay caddaynaysaa udub-dhexaadka qoraalkan.
40 Hadith van an-Nawawi · #1 (Sahih)Xadiiska niyaduhu wuxuu kaa caawinayaa fahamka sababta ujeeddada faraska loo haysto ay u go’aamiso natiijada akhlaaqeed.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.