Cutubyada Fitnooyinka · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi, xadiiska 2158

Waxaa weriyey Uthman ibn Affan. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.

Sahih (lagu kalsoon yahay)Buugga: Cutubyada Fitnooyinka
جامع الترمذي
Yaa weriyey?

Laga soo bilaabo at‑Tirmidhi dib ilaa Nabiga ﷺ

Sahih (lagu kalsoon yahay)
  1. 1Ahmad ibn Abda ad‑Dabbiwuxuu u sheegay at‑Tirmidhiأَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ
  2. 2Hammad ibn Zaydحَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ
  3. 3Yahya ibn Sa'idيَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ
  4. 4Abu Umama ibn Sahl ibn Hunayfأَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ
  5. 5Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ

Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka.

Riwaayadda

Qoraalka Carabiga

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ الضَّبِّيُّ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي أُمَامَةَ بْنِ سَهْلِ بْنِ حُنَيْفٍ، أَنَّ عُثْمَانَ بْنَ عَفَّانَ، أَشْرَفَ يَوْمَ الدَّارِ فَقَالَ أَنْشُدُكُمُ اللَّهَ أَتَعْلَمُونَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏ "‏ لاَ يَحِلُّ دَمُ امْرِئٍ مُسْلِمٍ إِلاَّ بِإِحْدَى ثَلاَثٍ زِنًا بَعْدَ إِحْصَانٍ أَوِ ارْتِدَادٍ بَعْدَ إِسْلاَمٍ أَوْ قَتْلِ نَفْسٍ بِغَيْرِ حَقٍّ فَقُتِلَ بِهِ ‏"‏ ‏.‏ فَوَاللَّهِ مَا زَنَيْتُ فِي جَاهِلِيَّةٍ وَلاَ فِي إِسْلاَمٍ وَلاَ ارْتَدَدْتُ مُنْذُ بَايَعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلاَ قَتَلْتُ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ فَبِمَ تَقْتُلُونَنِي قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ وَعَائِشَةَ وَابْنِ عَبَّاسٍ ‏.‏ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ ‏.‏ وَرَوَاهُ حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ فَرَفَعَهُ ‏.‏ وَرَوَى يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الْقَطَّانُ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ هَذَا الْحَدِيثَ فَأَوْقَفُوهُ وَلَمْ يَرْفَعُوهُ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ عُثْمَانَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مَرْفُوعًا ‏

Tarjumaad

Waxaa nooga warramay Axmed bin Cabdah Ad-Dabbi, waxaa nooga warramay Xammaad bin Zeyd, oo ka weriyay Yaxye bin Saciid, oo ka weriyay Abuu Umaamah bin Sahl bin Xuneyf, in Cusmaan bin Caffaan uu maalintii go'doominta dadka kor ka eegay oo yiri:

"Waxaan idinku dhaariyey Allah! Ma og tihiin in Rasûlullah ﷺ yiri: 'Dhiigga qofka Muslimka ah xalaal ma aha illaa saddex midkood: Sinada kadib guur (ihsan), ama riddo kadib Islaamnimo, ama dil naf xaqa darro ah, markaasna lagu dilo.'" Wallaahi! Weligey ma sinnaysan xilligii Jaahiliyadda iyo xilligii Islaamka toona, mana ridoobin tan iyo markii aan la baycadeeyey Rasûlullah ﷺ, mana dilin naf uu Allah xarrimay. Marka maxaad ii dileysaan? Abuu Ciise wuxuu yiri: Baabkan waxaa ku jira xadiisyo kale oo laga weriyey Ibnu Mascuud, Ca'isha, iyo Ibnu Cabbaas. Xadiiskanna waa Xasan. Waxaa sidoo kale weriyey Xammaad bin Salamah oo ka weriyey Yaxye bin Saciid isagoo rafciyey. Laakiin Yaxye bin Saciid Al-Qaddaan iyo kuwo kale ayaa ka weriyey Yaxye bin Saciid xadiiskan iyagoo joojiyey (mauquf) oo aan rafcin. Xadiiskan waxaa sidoo kale laga weriyey wajiyo kale oo kala duwan oo ka yimid Cusmaan oo ka soo xiganaya Nabiga ﷺ isagoo marfuc ah.

Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.

Fariinta Muhiimka ah

Cusmaan wuxuu adkaynayaa in nolosha qofka Muslimka ah aan la qaadi karin aan ahayn sababo sharci ah.

Asalka iyo sababta

Cusmaan wuxuu hadlay intii gurigiisa la go'doomiyey, markaas oo uu dadka xusuusiyey inuusan jebin midkoodna sababaha la sheegay.

Erayada adag oo la sharxay
Ixsaan

Xaaladda guurka ee looga jeedo macnaha shareecada halkan, marka laga hadlayo xadgudubka galmo ee la sheegay.

Marfuuc

Werin loo nisbeeyo Nabiga ﷺ.

Fitnooyin

Imtixaanno culus iyo qalalaase ay runta, caddaaladda iyo daacadnimada dadka isku tijaabiyaan.

Waxa culimadu ka fahmeen

Culimada waxay ka fahmaan in nolosha qofka Muslimka ahi tahay mid la dhowro, isla markaana ka-reebitaannada ciqaabta dembiyeed aan loo dayn shakhsiyaad ama kooxo. Kiisaska la sheegay waxay hoos yimaadaan shareecada Islaamka, waxayna u baahan yihiin garsoor awood u leh, shuruudo la xaqiijiyey iyo caddayn; is-gacanqaad sharci-darro ah iyo rabshadaha xilliyada qalalaasuhu cudurdaar ma aha. Werintani waxay sidoo kale adkaynaysaa in eedayn keliya aanay ku filnayn in qof noloshiisa la waxyeelleeyo.

Casharrada maanta
  1. Ha soo jeedin eedayn rabshadeed adigoon caddayn haysan; khilaafkana u daa garsoor awood u leh inuu qiimeeyo.
  2. Diid is-gacanqaadka sharci-darrada ah, dhowrna nolosha dadka, gaar ahaan marka qalalaasuhu bulshada kala qaybiyo.
  3. Ficilkaaga ku miisaan caddaalad, kuna dhegganow is-xakamaynta marka dareenku kacsan yahay.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada

Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.