Kitêba Rojiyê · Jami at-Tirmidhi

Jami at-Tirmidhi, hedîsa 715

Anas ibn Malik al-Ka'bi rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.

Sahih (pêbawer)Pirtûk: Kitêba Rojiyê
جامع الترمذي
Kê ew vegot?

Ji Anas ibn Malik al-Ka'bi hatiye rîwayetkirin

Sahih (pêbawer)

Rîwayet

Nivîsa erebî

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، وَيُوسُفُ بْنُ عِيسَى، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، حَدَّثَنَا أَبُو هِلاَلٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ سَوَادَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، رَجُلٌ مِنْ بَنِي عَبْدِ اللَّهِ بْنِ كَعْبٍ قَالَ أَغَارَتْ عَلَيْنَا خَيْلُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَوَجَدْتُهُ يَتَغَدَّى فَقَالَ ‏"‏ ادْنُ فَكُلْ ‏"‏ ‏.‏ فَقُلْتُ إِنِّي صَائِمٌ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ ادْنُ أُحَدِّثْكَ عَنِ الصَّوْمِ أَوِ الصِّيَامِ إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى وَضَعَ عَنِ الْمُسَافِرِ الصَّوْمَ وَشَطْرَ الصَّلاَةِ وَعَنِ الْحَامِلِ أَوِ الْمُرْضِعِ الصَّوْمَ أَوِ الصِّيَامَ ‏"‏ ‏.‏ وَاللَّهِ لَقَدْ قَالَهُمَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم كِلْتَيْهِمَا أَوْ إِحْدَاهُمَا فَيَا لَهْفَ نَفْسِي أَنْ لاَ أَكُونَ طَعِمْتُ مِنْ طَعَامِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي أُمَيَّةَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ الْكَعْبِيِّ حَدِيثٌ حَسَنٌ وَلاَ نَعْرِفُ لأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ هَذَا عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم غَيْرَ هَذَا الْحَدِيثِ الْوَاحِدِ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ الْحَامِلُ وَالْمُرْضِعُ تُفْطِرَانِ وَتَقْضِيَانِ وَتُطْعِمَانِ ‏.‏ وَبِهِ يَقُولُ سُفْيَانُ وَمَالِكٌ وَالشَّافِعِيُّ وَأَحْمَدُ ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُهُمْ تُفْطِرَانِ وَتُطْعِمَانِ وَلاَ قَضَاءَ عَلَيْهِمَا وَإِنْ شَاءَتَا قَضَتَا وَلاَ إِطْعَامَ عَلَيْهِمَا ‏.‏ وَبِهِ يَقُولُ إِسْحَاقُ ‏.‏

Werger

Ebû Kureyb û Yûsuf bîn Îsa ji me re gotin: Wekîʿ ji me re got; Ebû Hîlal ji me re got; ji ʿEbdullah bîn Sewade, ji Enes bîn Malîk - zilamekî ji Benî ʿEbdullah bîn Keʿb - wisa got:

"Siwarên Resûlullah ﷺ hatin ser me, ez jî çûm ba Resûlullah ﷺ û min dît ku ew taştê dixwe. Wî got: 'Nêzîk be û bixwe.' Min got: 'Ez rojî girtime.' Wî got: 'Nêzîk be, ez ê ji te re li ser rojiyê biaxivim. Bêguman Allah Teala ji rêwî re rojî û nîvê nimêjê rakiriye, û ji jina ducanî an jî ya zarok didit re jî rojî rakiriye.' Bi Allah sond! Pêxember ﷺ her duyan an jî yek ji wan got. Heyf li canê min ku min ji xwarina Pêxember ﷺ nexwar!" Di vê babê de hadîsek ji Ebû Umeyye jî heye. Ebû Îsa dibêje: Hadîsa Enes bîn Malîk el-Keʿbî hadîseke hesen e û em ji vî Enes bîn Malîk ji Pêxember ﷺ tenê vê hadîsê dizanin. Li cem zanyaran amel li gorî vê ye. Hin zanyar dibêjin: Jinên ducanî û yên zarok didin rojiyê dişkênin, paşê qeza dikin û fidye (xwarin) didin. Ev dîtina Sufyan, Malîk, Şafiî û Ehmed e. Hinên din dibêjin: Ew rojiyê dişkênin û fidye didin, lê qeza li ser wan tune; eger bixwazin dikarin qeza bikin û hingê fidye li ser wan tune. Ev jî dîtina Îshaq e.

Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.

Peyama bingehîn

Rêwiyan, jinên ducanî û yên ku zarokan bi şîrê xwe dixwarînin ji rojinê tên efûkirin.

Wateya peyvên dijwar
Nîvê nimêjê

Ev tê wateya kurtkirina nimêjên ferz ên çar rek'etî ji çar rek'etan bo du rek'etan dema rêwîtiyê.

Qezakirina rojiyê

Paşê rojîgirtina rojên ku di meha Remezanê de hatine derxistin.

Fidye

Xwarin dayîna kesên hewce wekî telafiya olî; berpirsiyariya rastîn li gorî mezheba ku tê şopandin û rewşê diguhere.

Zanyar ji vê çi derdixin

Ev veguhastin efûkirina ji bo rêwîtiyê piştrast dike û her wiha efûkirinekê ji bo jinên ducanî û yên ku zarokan bi şîrê xwe dixwarînin vedibêje. Derbarê berpirsiyariyên wan piştî rawestandina rojiyê de nerazîbûnên klasîk hene: li vir Sufyan, Malik, al-Shafi'î û Ahmed wekî alîgirên wê nêrînê tên destnîşankirin ku ew divê rojên winda qez bikin û fidye bidin. Ishaq li vir nêrîna ku fidye bes e, bêyî berpirsiyariya qezakirina rojiyan, nîşan dide, her çend ew dikarin hilbijêrin ku rojiyan qez bikin. Hedîs bi xwe hûrguliyên sepandinê ji bo jinên ducanî û yên ku zarokan bi şîrê xwe dixwarînin zelal nake; ji ber vê yekê ji bo sepandina wê li gorî mezheba xwe bi alimekî pêbawer re şêwir bikin.

Dersên ji bo îro
  1. Rêwî dikare ji hêsaniya olî sûd werbigire û paşê rojên rojiyê yên winda qez bike.
  2. Jineke ducanî an şîrdide ku ji bo xwe an zarokê xwe ditirse, divê bi alimekî pispor re li ser sepandina rast a efûkirinê biaxive.
  3. Heke tu rojî nî, xwarina ku pêşkêşî te dibe bi dilxweşî qebûl bike; sahabî xemgîn bû ku ji xwarina Pêxember ﷺ nexwaribû.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her roj hedîsek, bi zimanê te

Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.