Jami at-Tirmidhi, xadiiska 861
Waxaa weriyey Abdullah ibn Umar. Qoraal Carabi ah oo wata tarjumaad iyo sharaxaad noo gaar ah.
Laga soo bilaabo at‑Tirmidhi dib ilaa Nabiga ﷺ
- 1Qutaybawuxuu u sheegay at‑Tirmidhiقُتَيْبَةُ
- 2Hammad ibn Zaydحَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ
- 3Az‑Zubayr ibn Arabiالزُّبَيْرِ بْنِ عَرَبِيٍّ
- 4Rasuulka Alle ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Siday u kala horreeyaan qoraalka Carabiga ee riwaayaddan. Magacyada waxaa laga soo rogay Carabiga loona qoray farta Laatiinka.
Riwaayadda
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنِ الزُّبَيْرِ بْنِ عَرَبِيٍّ، أَنَّ رَجُلاً، سَأَلَ ابْنَ عُمَرَ عَنِ اسْتِلاَمِ الْحَجَرِ، فَقَالَ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَسْتَلِمُهُ وَيُقَبِّلُهُ . فَقَالَ الرَّجُلُ أَرَأَيْتَ إِنْ غُلِبْتُ عَلَيْهِ أَرَأَيْتَ إِنْ زُوحِمْتُ فَقَالَ ابْنُ عُمَرَ اجْعَلْ أَرَأَيْتَ بِالْيَمَنِ رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم يَسْتَلِمُهُ وَيُقَبِّلُهُ . قَالَ وَهَذَا هُوَ الزُّبَيْرُ بْنُ عَرَبِيٍّ رَوَى عَنْهُ حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ وَالزُّبَيْرُ بْنُ عَرَبِيٍّ كُوفِيٌّ يُكْنَى أَبَا سَلَمَةَ سَمِعَ مِنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ وَغَيْرِ وَاحِدٍ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم رَوَى عَنْهُ سُفْيَانُ الثَّوْرِيُّ وَغَيْرُ وَاحِدٍ مِنَ الأَئِمَّةِ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ ابْنِ عُمَرَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَقَدْ رُوِيَ عَنْهُ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ يَسْتَحِبُّونَ تَقْبِيلَ الْحَجَرِ فَإِنْ لَمْ يُمْكِنْهُ وَلَمْ يَصِلْ إِلَيْهِ اسْتَلَمَهُ بِيَدِهِ وَقَبَّلَ يَدَهُ وَإِنْ لَمْ يَصِلْ إِلَيْهِ اسْتَقْبَلَهُ إِذَا حَاذَى بِهِ وَكَبَّرَ . وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ .
Waxaa nooga warramay Qutaybah, waxaa nooga warramay Xammaad bin Sayd, oo ka weriyey Az-Zubayr bin Carabi, in nin uu weydiiyey Ibnu Cumar taabashada Xajarka (Dhagaxa Madow), markaasuu yiri:
"Waxaan arkay Nabiga ﷺ oo taabanaya una dhunkanaya." Ninkii baa yiri: "Maxaad u aragtaa haddii la igu adkaado ama la i riixriixo?" Ibnu Cumar baa ku yiri: "Ka daa 'maxaad u aragtaa' Yaman. Waxaan arkay Nabiga ﷺ oo taabanaya una dhunkanaya." Waana kan Az-Zubayr bin Carabi oo Xammaad bin Sayd ka weriyey, waana reer Kuufa, lagu naanays jiray Abuu Salama, wuxuu ka maqlay Anas bin Maalik iyo Saxaabo kale oo badan. Waxaa ka weriyey Sufyaan Ath-Thawri iyo A'immo kale. Abuu Ciise wuxuu yiri: Xadiiska Ibnu Cumar waa Xasan Saxiix, waxaana laga weriyey wajiyo kala duwan. Culimaduna waxay ku dhaqmaan tan, waxayna jeclaystaan dhunkashada Dhagaxa; haddii uusan awoodin ama uusan gaari karin, gacantiisa buu ku salaamayaa dabadeedna gacanta ayuu dhunkanayaa; haddii uusan gaari karinna, wuu soo eegayaa markuu barbar dhigo wuuna Takbiirsanayaa. Taasina waa qawlka Shaaficiyada.
Tarjumaad iyo sharaxaad ay samaysay Khutba World, oo laga tarjumay Carabiga.
Ibn Umar wuxuu ku adkaystay dhaqankii Nabiga ﷺ ee taabashada Dhagaxa Madow.
Dhagaxa ku yaal gees ka mid ah Kacbada oo xujaydu salaamaan inta lagu jiro dawaafka.
In Dhagaxa gacanta lagu taabto iyadoo qayb ka ah dawaafka.
In la yiraahdo ‘Allaahu akbar’ — Allaah ayaa ugu weyn.
At-Tirmidhi wuxuu xusay in culimadu ku taliyaan dhunkashada Dhagaxa marka ay suurtagal tahay iyada oo aan dhib jirin. Qofkii aan gaari karin, gacanta ayuu ku taabtaa dabadeedna gacantaas ayuu dhunkadaa; haddii taasna u suurtageli weydo, marka uu ag marayo Dhagaxa ayuu u jeestaa oo takbiir ayuu yiraahdaa. Ash-Shaafici wuxuu taageeray kala horrayntan. Ibn Umar wuxuu adkaynayaa in dhaqanka sugan ee Nabiga ﷺ uu yahay hagaha, iyo in xaajigu aanu dadka dhex jiirin si uu u fuliyo.
- Cibaadada ku raac dhaqanka sugan ee Nabiga ﷺ, xitaa haddii qofku doorbido inuu ka doodo xaalado mala-awaal ah.
- Ha ku dhex riixin dadka si aad u gaarto Dhagaxa Madow; raac habka la faray ee ammaan ah oo kuu suurtageli kara.
- Inta aad dawaafka ku jirto tixgeli xujayda kale, kana fogow in ficil lagu taliyey uu waxyeelleeyo.
Werintan saxiixa ahi waxay sharraxaysaa sida Cumar ibn al-Khaddaab u dhunkaday Dhagaxa Madow, isagoo raacaya dhaqankii Nabiga ﷺ.
Sahih al-Bukhari · #83 (Sahih)Werintan saxiixa ahi waxay ka hadlaysaa sida loola dhaqmo cibaadooyinka xajka, waxayna taageeraysaa raacista tilmaamaha Nabiga ﷺ.
Maalin kasta xadiis, kuna qoran luqaddaada
Abku wuxuu maalin kasta ku siinayaa xadiis wata sharaxaad, sidoo kalena ah wijit taleefankaaga ku jira. Waa bilaash.