Telaq · Sunan Abi Dawud

Sunan Abi Dawud, hedîsa 2256

Abdullah ibn Abbas rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.

Da'if (lawaz)Pirtûk: Telaq
سنن أبي داود
Kê ew vegot?

Ji Abu Dawud heta Ibn Abbas

Da'if (lawaz)
  1. 1Al‑Hasan ibn Aliji Abu Dawud re vegotالْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ
  2. 2Yazid ibn Harunيَزِيدُ بْنُ هَارُونَ
  3. 3Abbad ibn Mansurعَبَّادُ بْنُ مَنْصُورٍ
  4. 4Ikrimaعِكْرِمَةَ
  5. 5Ibn Abbasابْنِ عَبَّاسٍ

Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin.

Rîwayet

Nivîsa erebî

حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، حَدَّثَنَا عَبَّادُ بْنُ مَنْصُورٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ جَاءَ هِلاَلُ بْنُ أُمَيَّةَ وَهُوَ أَحَدُ الثَّلاَثَةِ الَّذِينَ تَابَ اللَّهُ عَلَيْهِمْ فَجَاءَ مِنْ أَرْضِهِ عَشِيًّا فَوَجَدَ عِنْدَ أَهْلِهِ رَجُلاً فَرَأَى بِعَيْنَيْهِ وَسَمِعَ بِأُذُنَيْهِ فَلَمْ يَهِجْهُ حَتَّى أَصْبَحَ ثُمَّ غَدَا عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي جِئْتُ أَهْلِي عِشَاءً فَوَجَدْتُ عِنْدَهُمْ رَجُلاً فَرَأَيْتُ بِعَيْنِي وَسَمِعْتُ بِأُذُنِي فَكَرِهَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَا جَاءَ بِهِ وَاشْتَدَّ عَلَيْهِ فَنَزَلَتْ ‏{‏ وَالَّذِينَ يَرْمُونَ أَزْوَاجَهُمْ وَلَمْ يَكُنْ لَهُمْ شُهَدَاءُ إِلاَّ أَنْفُسُهُمْ فَشَهَادَةُ أَحَدِهِمْ ‏}‏ الآيَتَيْنِ كِلْتَيْهِمَا فَسُرِّيَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ أَبْشِرْ يَا هِلاَلُ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ لَكَ فَرَجًا وَمَخْرَجًا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ هِلاَلٌ قَدْ كُنْتُ أَرْجُو ذَلِكَ مِنْ رَبِّي ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَرْسِلُوا إِلَيْهَا ‏"‏ ‏.‏ فَجَاءَتْ فَتَلاَ عَلَيْهِمَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَذَكَّرَهُمَا وَأَخْبَرَهُمَا أَنَّ عَذَابَ الآخِرَةِ أَشَدُّ مِنْ عَذَابِ الدُّنْيَا فَقَالَ هِلاَلٌ وَاللَّهِ لَقَدْ صَدَقْتُ عَلَيْهَا فَقَالَتْ قَدْ كَذَبَ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لاَعِنُوا بَيْنَهُمَا ‏"‏ ‏.‏ فَقِيلَ لِهِلاَلٍ اشْهَدْ ‏.‏ فَشَهِدَ أَرْبَعَ شَهَادَاتٍ بِاللَّهِ إِنَّهُ لَمِنَ الصَّادِقِينَ فَلَمَّا كَانَتِ الْخَامِسَةُ قِيلَ لَهُ يَا هِلاَلُ اتَّقِ اللَّهَ فَإِنَّ عَذَابَ الدُّنْيَا أَهْوَنُ مِنْ عَذَابِ الآخِرَةِ وَإِنَّ هَذِهِ الْمُوجِبَةُ الَّتِي تُوجِبُ عَلَيْكَ الْعَذَابَ ‏.‏ فَقَالَ وَاللَّهِ لاَ يُعَذِّبُنِي اللَّهُ عَلَيْهَا كَمَا لَمْ يَجْلِدْنِي عَلَيْهَا ‏.‏ فَشَهِدَ الْخَامِسَةَ أَنَّ لَعْنَةَ اللَّهِ عَلَيْهِ إِنْ كَانَ مِنَ الْكَاذِبِينَ ثُمَّ قِيلَ لَهَا اشْهَدِي ‏.‏ فَشَهِدَتْ أَرْبَعَ شَهَادَاتٍ بِاللَّهِ إِنَّهُ لَمِنَ الْكَاذِبِينَ فَلَمَّا كَانَتِ الْخَامِسَةُ قِيلَ لَهَا اتَّقِي اللَّهَ فَإِنَّ عَذَابَ الدُّنْيَا أَهْوَنُ مِنْ عَذَابِ الآخِرَةِ وَإِنَّ هَذِهِ الْمُوجِبَةُ الَّتِي تُوجِبُ عَلَيْكِ الْعَذَابَ ‏.‏ فَتَلَكَّأَتْ سَاعَةً ثُمَّ قَالَتْ وَاللَّهِ لاَ أَفْضَحُ قَوْمِي فَشَهِدَتِ الْخَامِسَةَ أَنَّ غَضَبَ اللَّهِ عَلَيْهَا إِنْ كَانَ مِنَ الصَّادِقِينَ فَفَرَّقَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَيْنَهُمَا وَقَضَى أَنْ لاَ يُدْعَى وَلَدُهَا لأَبٍ وَلاَ تُرْمَى وَلاَ يُرْمَى وَلَدُهَا وَمَنْ رَمَاهَا أَوْ رَمَى وَلَدَهَا فَعَلَيْهِ الْحَدُّ وَقَضَى أَنْ لاَ بَيْتَ لَهَا عَلَيْهِ وَلاَ قُوتَ مِنْ أَجْلِ أَنَّهُمَا يَتَفَرَّقَانِ مِنْ غَيْرِ طَلاَقٍ وَلاَ مُتَوَفَّى عَنْهَا وَقَالَ ‏"‏ إِنْ جَاءَتْ بِهِ أُصَيْهِبَ أُرَيْصِحَ أُثَيْبِجَ حَمْشَ السَّاقَيْنِ فَهُوَ لِهِلاَلٍ وَإِنْ جَاءَتْ بِهِ أَوْرَقَ جَعْدًا جُمَالِيًّا خَدَلَّجَ السَّاقَيْنِ سَابِغَ الأَلْيَتَيْنِ فَهُوَ لِلَّذِي رُمِيَتْ بِهِ فَجَاءَتْ بِهِ أَوْرَقَ جَعْدًا جُمَالِيًّا خَدَلَّجَ السَّاقَيْنِ سَابِغَ الأَلْيَتَيْنِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ لَوْلاَ الأَيْمَانُ لَكَانَ لِي وَلَهَا شَأْنٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ عِكْرِمَةُ فَكَانَ بَعْدَ ذَلِكَ أَمِيرًا عَلَى مُضَرَ وَمَا يُدْعَى لأَبٍ ‏.‏

Werger

Îbn Ebbas got:

"Hîlal bîn Umeyye yek ji wan sê kesan bû ku Ellah tobe ya wan qebûl kir. Şevekê ew ji erdê xwe vegeriya û li cem jina xwe mêrek dît; bi çavên xwe dît û bi guhên xwe bihîst. Lê heta sibehê dest neda ser wî. Siberojê ew çe ba Resûlê Ellah ﷺ û got: 'Ya Resûlê Ellah! Min şev hat cem jina xwe û min li cem wê mêrek dît. Min bi çavê xwe dît û bi guhê xwe bihîst.' Resûlê Ellah ﷺ ji tiştê ku wî anîbû aciz bû û ev yek giran hat ser wî. Hingê ev du ayet nazil bûn: 'Û ew ên ku hevjînên xwe tawanbar dikin û ji bilî xwe şahidên wan tune ne...' Gava wahy xelas bû, rûyê Resûlê Ellah ﷺ ronahî bû û wî got: 'Mizgîniya te be ey Hîlal! Ellah Teala ji te re derfetek û rêyek vekiriye.' Hîlal got: 'Min ev yek ji Rebbê xwe hêvî dikir.' Resûlê Ellah ﷺ got: 'Wê bang bikin.' Ew hat. Resûlê Ellah ﷺ ayet ji wan re xwendin, şîret li wan kir û ji wan re got ku ezabê axretê ji ezabê dinyayê girantir e. Hîlal got: 'Bi Ellah sond! Min li ser wê rast gotiye.' Wê got: 'Wî derew gotiye.' Resûlê Ellah ﷺ got: 'Bila her du lanetê li hev bikin (Lî'an).' Ji Hîlal re hate gotin: 'Şahidiyê bide.' Wî çar caran bi navê Ellah şahidî da ku ew ji rastgo yan e. Dema cara pêncemîn hat, ji wî re hate gotin: 'Ey Hîlal! Ji Ellah bitirse, çimkî ezabê dinyayê ji ezabê axretê siviktir e û ev şahidiya dawî ye ku ezabê ferz dike.' Wî got: 'Bi Ellah sond! Ellah dê ji ber vê yekê ezabê nede min, wekî ku ji ber vê yekê qamçî li min nexistiye.' Paşê wî cara pêncemîn şahidî da ku laneta Ellah li ser wî be eger ew ji derewgo yan be. Paşê ji wê re hate gotin: 'Tu jî şahidiyê bide.' Wê çar caran bi navê Ellah şahidî da ku ew ji derewgo yan e. Dema cara pêncemîn hat, ji wê re hate gotin: 'Ji Ellah bitirse, çimkî ezabê dinyayê ji ezabê axretê siviktir e û ev şahidiya dawî ye ku ezabê ferz dike.' Wê hinekî teredud kir û paşê got: 'Bi Ellah sond! Ez dê gelê xwe rezîl nekim.' Û wê cara pêncemîn şahidî da ku xezeba Ellah li ser wê be eger ew ji rastgo yan be. Resûlê Ellah ﷺ ew ji hev veqetandin û hukm kir ku zarokê wê bi navê bavê xwe neyê gazîkirin, û ne ew û ne jî zarokê wê nayên tawanbarkirin. Kî wan tawanbar bike, divê cezayê Hedd lê were sepandin. Her wiha hukm kir ku ji ber ku bêyî telaq an mirinê ji hev hatine veqetandin, mafê wê yê mal û nefeqeyê li ser wî tune ye. Wî got: 'Eger ew zarokekî por-sor, zik-fireh û ling-tenik bîne, ew yê Hîlal e. Lê eger ew zarokekî por-reş, por-lûl, ling-stûr û qalç-stûr bîne, ew yê wî kesî ye ku tawanbar hatiye kirin.' Wê zarokekî por-reş, por-lûl, ling-stûr û qalç-stûr anî. Resûlê Ellah ﷺ got: 'Heke sond nebûna, dê karê min û wê cuda bûya.' Îkrime got: 'Piştre ew bû mîrê eşîra Mudar, lê ew bi navê bavê xwe nedihat gazîkirin.'

Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.

Peyama bingehîn

Liʿān prosedurekê peyda dike dema mêr jina xwe bê şahid tawanbar dike.

Paşxane û sedem

Nivîs dozên Hilal ibn Umayya vedibêje: wî ji Pêxember ﷺ re got ku jina xwe bi zilamekî din re dîtiye. Piştî vê yekê ayetên li ser liʿānê hatin nazilkirin.

Wateya peyvên dijwar
Liʿān

Pêvajoyeke fermî ya sondên dualî ye, dema ku mêr jina xwe bi zînayê tawanbar dike û şahidên wî tune ne.

Şehadeta pêncemîn

Sonda biryarder: mêr eger derewan bike, laneta Allahê li xwe dixwaze; jin jî eger mêr rast dibêje, xezeba Allahê li xwe dixwaze.

Hadd

Cezayeke ku di hiqûqa îslamî de hatiye diyarkirin û tenê dema şertên hişk bên bicihanîn, ji hêla dadwerekî desthilatdar ve tê sepandin.

Zanyar ji vê çi derdixin

Fuqehayên klasîk ji Quranê û vegotinên bihêz ên li ser liʿānê derdixin ku ev pêvajo dihêle mêr bêyî çar şahidan tawanbarekê di dozê de pêşkêş bike. Piştî sondan jin û mêr ji hev tên veqetandin; hûrguliyên derbarê debara aborî, cihê rûniştinê û nesebê de di nav mezhebên hiqûqî de cuda ne û bi rewşa delîlan û rêgezên hiqûqî ve girêdayî ne. Ev vegotina lawaz bi tenê bingeha wan biryaran nîne. Sepandina rast a hiqûqê karê dadwerekî desthilatdar e û nirxandineke bi baldarî dixwaze.

Dersên ji bo îro
  1. Li ser bingeha gumanan an bê bingeha hiqûqî ya pêwîst kesî bi zînayê tawanbar neke.
  2. Di pevçûnên giran ên zewacê de li şûna ku tu bi xwe ceza bidî an bi eşkere kesekî tawanbar bikî, ji pispor û kesên desthilatdar alîkariyê bixwaze.
  3. Zarokan ji bo pevçûn an tawanbarîyên mezinan wekî sûcdar nemezîne.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her roj hedîsek, bi zimanê te

Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.