Sahih al-Bukhari, hedîsa 1286
Aisha rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Aisha hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، قَالَ تُوُفِّيَتِ ابْنَةٌ لِعُثْمَانَ ـ رضى الله عنه ـ بِمَكَّةَ وَجِئْنَا لِنَشْهَدَهَا، وَحَضَرَهَا ابْنُ عُمَرَ وَابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهم ـ وَإِنِّي لَجَالِسٌ بَيْنَهُمَا ـ أَوْ قَالَ جَلَسْتُ إِلَى أَحَدِهِمَا. ثُمَّ جَاءَ الآخَرُ، فَجَلَسَ إِلَى جَنْبِي فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ لِعَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ أَلاَ تَنْهَى عَنِ الْبُكَاءِ، فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ ". فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَدْ كَانَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ بَعْضَ ذَلِكَ، ثُمَّ حَدَّثَ قَالَ صَدَرْتُ مَعَ عُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ مِنْ مَكَّةَ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالْبَيْدَاءِ، إِذَا هُوَ بِرَكْبٍ تَحْتَ ظِلِّ سَمُرَةٍ فَقَالَ اذْهَبْ، فَانْظُرْ مَنْ هَؤُلاَءِ الرَّكْبُ قَالَ فَنَظَرْتُ فَإِذَا صُهَيْبٌ، فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ ادْعُهُ لِي. فَرَجَعْتُ إِلَى صُهَيْبٍ فَقُلْتُ ارْتَحِلْ فَالْحَقْ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ. فَلَمَّا أُصِيبَ عُمَرُ دَخَلَ صُهَيْبٌ يَبْكِي يَقُولُ وَاأَخَاهُ، وَاصَاحِبَاهُ. فَقَالَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ يَا صُهَيْبُ أَتَبْكِي عَلَىَّ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ بِبَعْضِ بُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ ". قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما فَلَمَّا مَاتَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ ذَكَرْتُ ذَلِكَ لِعَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ فَقَالَتْ رَحِمَ اللَّهُ عُمَرَ، وَاللَّهِ مَا حَدَّثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِنَّ اللَّهَ لَيُعَذِّبُ الْمُؤْمِنَ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ. وَلَكِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ اللَّهَ لَيَزِيدُ الْكَافِرَ عَذَابًا بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ ". وَقَالَتْ حَسْبُكُمُ الْقُرْآنُ {وَلاَ تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى}. قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ عِنْدَ ذَلِكَ وَاللَّهُ هُوَ أَضْحَكَ وَأَبْكَى. قَالَ ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ وَاللَّهِ مَا قَالَ ابْنُ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ شَيْئًا.
Ebdullah kurê Ubeydullah kurê Ebî Muleyke ragihand: Keçeke Usman (Xwedê jê razî be) li Mekeyê wefat kir û em ji bo beşdarbûna cenazeyê wê çûn. Îbn Umer û Îbn Ebbas (Xwedê jê razî be) jî amade bûn. Ez di navbera wan de rûniştim (an jî got: Ez li kêleka yekî ji wan rûniştim). Paşê yê din hat û li kêleka min rûnişt. Ebdullah kurê Umer (Xwedê jê razî be) ji Emr kurê Usman re got:
"Ma tu qedexe nakî ku bigirîn? Çimkî Resûlullah ﷺ gotiye: 'Meyît bi giriyê malbata xwe tê ezabkirin.'" Îbn Ebbas (Xwedê jê razî be) got: "Umer (Xwedê jê razî be) jî carinan wiha digot." Paşê wî vê bûyerê vegot: "Ez bi Umer (Xwedê jê razî be) re ji Mekeyê derketim heta ku em gihîştin Beydayê. Li wir wî komeke rêwiyan li bin siya dareke Semureyê dît û got: 'Here binêre ev rêwî kî ne.' Ez çûm û min dît ku Suheyb jî di nav wan de ye. Min ev yek ji Umer re got û wî got: 'Wî gazî cem min bike.' Ez vegeriyam cem Suheyb û got: 'Rabe here cem Emîrê Mu'mînan.' Dema ku Umer (Xwedê jê razî be) birîndar bû, Suheyb bi girî ket hundir û digot: 'Ey birayê min! Ey hevalê min!' Umer (Xwedê jê razî be) jê re got: 'Ey Suheyb! Tu ji bo min digirî, lêbelê Resûlullah ﷺ gotiye: "Meyît bi hinek giriyê malbata xwe tê ezabkirin"?'" Îbn Ebbas (Xwedê jê razî be) zêde kir: "Dema Umer (Xwedê jê razî be) wefat kir, min ev mijar ji Aişeyê (Xwedê jê razî be) re vegot. Wê got: 'Xwedê rehmetê li Umer bike. Bi Xwedê sond, Resûlullah ﷺ negotiye ku mu'mîn bi giriyê malbata xwe tê ezabkirin. Lêbelê Resûlullah ﷺ gotiye: "Xwedê ezaba kafir bi giriyê malbata wî zêdetir dike."' Her wiha got: 'Qur'an ji we re bes e, çimkî Xwedê gotiye: "Tu canê barhilgir barê canekî din hilnagire" (35:18).'" Îbn Ebbas (Xwedê jê razî be) di wê demê de got: "Tenê Xwedê ye ku mirov pê dikene û digirî." Îbn Ebî Muleyke got: "Bi Xwedê sond, piştî vê yekê Îbn Umer (Xwedê jê razî be) tiştek negot."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Hêsirîna ji bo şînê destûr e; nivîsbera encama bawermend û nebawermend ji hev cuda dike.
Rivayet mirina keça Osman li Mekkeyê vedibêje û axaftina di dema cenazeyê wê de diyar dike. Herwiha, Ibn Abbas dibêje ku Omer Suheyb şermezar kir dema ku ew li wî digirî.
Cihê ku Omer û Ibn Abbas di rêwîtiya xwe de rêwiyan lê dîtin.
Darek ku rêwî li bin wê bêhnvedan kirin.
Prensîbek Qur’anî: her mirov ji kirinên xwe berpirsiyar e.
Zanayan ji bo fêmkirina rivayetê ravekirina A’îşeyê digirin ber çavan: xemgîniya asayî û hêsir bawermend ji ber kirinên kesên din sûcdar nake. Şîna qedexekirî, wek hawar û nerazîbûna li hember qederê Allah, tiştekî din e û ji aliyê zanayan ve tê şermezarkirin. Mezhebên hiqûqî jî hêsirên bêdeng û xemgîniyê ji van adetên qedexekirî yên şînê cuda dikin; hûrguliyên hukmî diguhere.
- Kesê di şînê de teselî bike û hêsirên asayî şermezar neke.
- Ji hawar û gotinên ku qederê Allah red dikin dûr bikeve.
- Rivayetan bi baldarî bixwîne û şiroveyên Sahabeyên pispor bi hev re binirxîne.
Ev rivayet jî li ser gotinên derbarê girîna kesên nêzî mirî de ye û dike ku mijar di çarçoveyek firehtir de were nirxandin.
Sahih al-Bukhari · #1285 (Sahih)Ew eşkere dike ku xemgînî û hêsir bi windakirinê re tên û ji bo cudakirina şîna xwezayî ji hawara qedexekirî çarçoveyê peyda dike.
Sahih al-Bukhari · #1287 (Sahih)Ev rivayet nîqaşa li ser şînê û şirovekirina gotinên derbarê girînê de didomîne.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.