Pêşgotin · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hedîsa 1287

Aisha rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.

Sahih (pêbawer)Pirtûk: Pêşgotin
صحيح البخاري
Kê ew vegot?

Ji Aisha hatiye rîwayetkirin

Sahih (pêbawer)

Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.

Rîwayet

Nivîsa erebî

حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، قَالَ تُوُفِّيَتِ ابْنَةٌ لِعُثْمَانَ ـ رضى الله عنه ـ بِمَكَّةَ وَجِئْنَا لِنَشْهَدَهَا، وَحَضَرَهَا ابْنُ عُمَرَ وَابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهم ـ وَإِنِّي لَجَالِسٌ بَيْنَهُمَا ـ أَوْ قَالَ جَلَسْتُ إِلَى أَحَدِهِمَا‏.‏ ثُمَّ جَاءَ الآخَرُ، فَجَلَسَ إِلَى جَنْبِي فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ لِعَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ أَلاَ تَنْهَى عَنِ الْبُكَاءِ، فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ ‏"‏‏.‏ فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَدْ كَانَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ بَعْضَ ذَلِكَ، ثُمَّ حَدَّثَ قَالَ صَدَرْتُ مَعَ عُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ مِنْ مَكَّةَ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالْبَيْدَاءِ، إِذَا هُوَ بِرَكْبٍ تَحْتَ ظِلِّ سَمُرَةٍ فَقَالَ اذْهَبْ، فَانْظُرْ مَنْ هَؤُلاَءِ الرَّكْبُ قَالَ فَنَظَرْتُ فَإِذَا صُهَيْبٌ، فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ ادْعُهُ لِي‏.‏ فَرَجَعْتُ إِلَى صُهَيْبٍ فَقُلْتُ ارْتَحِلْ فَالْحَقْ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ‏.‏ فَلَمَّا أُصِيبَ عُمَرُ دَخَلَ صُهَيْبٌ يَبْكِي يَقُولُ وَاأَخَاهُ، وَاصَاحِبَاهُ‏.‏ فَقَالَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ يَا صُهَيْبُ أَتَبْكِي عَلَىَّ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ بِبَعْضِ بُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ ‏"‏‏.‏ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما فَلَمَّا مَاتَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ ذَكَرْتُ ذَلِكَ لِعَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ فَقَالَتْ رَحِمَ اللَّهُ عُمَرَ، وَاللَّهِ مَا حَدَّثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِنَّ اللَّهَ لَيُعَذِّبُ الْمُؤْمِنَ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ‏.‏ وَلَكِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ إِنَّ اللَّهَ لَيَزِيدُ الْكَافِرَ عَذَابًا بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ ‏"‏‏.‏ وَقَالَتْ حَسْبُكُمُ الْقُرْآنُ ‏{‏وَلاَ تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى‏}‏‏.‏ قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ عِنْدَ ذَلِكَ وَاللَّهُ هُوَ أَضْحَكَ وَأَبْكَى‏.‏ قَالَ ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ وَاللَّهِ مَا قَالَ ابْنُ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ شَيْئًا‏.‏

Werger

Ebdullah kurê Ubeydullah kurê Ebî Muleyke ragihand: Keçeke ji keçên Usman (Xwedê jê razî be) li Mekeyê wefat kir. Em çûn da ku di merasîma cenazeyê wê de amade bin. Îbn Umer û Îbn Ebbas (Xwedê jê razî be) jî li wir bûn. Ez di navbera wan de rûniştim (an jî got: Ez li kêleka yekî ji wan rûniştim, paşê yê din hat û li kêleka min rûnişt). Wê demê Ebdullah kurê Umer (Xwedê jê herduyan razî be) ji Emr kurê Usman re got:

"Ma tu ji giriyê re nabêjî raweste? Çimkî Resûlullah ﷺ ferman kiriye: 'Mirî bi sedema giriya malbata xwe ya li ser wî tê ezabkirin.'" Îbn Ebbas (Xwedê jê herduyan razî be) got: "Umer (Xwedê jê razî be) jî carinan wiha digot." Paşê wî wiha berdewam kir: "Ez bi Umer re ji Mekeyê derketim heta em gihîştin Beydayê. Li wir wî komeke rêwiyan di bin siya dareke Semureyê de dît. Wî ji min re got: 'Here binêre ev rêwî kî ne.' Ez çûm û dîtm ku Suheyb jî di nav wan de ye. Min ev yek ji Umer re got û wî got: 'Wî bîne cem min.' Ez vegeriyam cem Suheyb û got: 'Rabe û xwe bigihîne Emîrê Mu'minan.' Dema ku Umer hat birîndarkirin, Suheyb bi girî ket hundir û digot: 'Ey birayê min! Ey hevalê min!' Li ser vê yekê Umer (Xwedê jê razî be) jê re got: 'Ey Suheyb! Ma tu li ser min digirî, lê belê Resûlullah ﷺ ferman kiriye: Mirî bi hinek ji giriya malbata xwe tê ezabkirin?'" Îbn Ebbas (Xwedê jê herduyan razî be) zêde kir: "Dema Umer (Xwedê jê razî be) wefat kir, min ev mijar ji Aişeyê re vegot. Wê got: 'Xwedê rehma xwe li Umer bike. Bi Xwedê sond! Resûlullah ﷺ neferman kiriye ku mu'min bi giriya malbata xwe tê ezabkirin. Lê belê wisa ferman kiriye: Xwedê ezaba kafir bi sedema giriya malbata wî ya li ser wî zêde dike.' Aişeyê her wiha got: 'Qur'an ji we re bes e: {Ti kes barê gunehê kesekî din hilnagire} (35:18).'" Îbn Ebbas (Xwedê jê herduyan razî be) di wê kêliyê de got: "Tenê Xwedê mirov pê dikene û pê digirî." Îbn Ebî Muleyke got: "Bi Xwedê sond! Piştî vê yekê Îbn Umer (Xwedê jê herduyan razî be) tiştek negot."

Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.

Peyama bingehîn

Rivayet behsa girîn ji bo miriyekî û şirovekirina wê dike.

Paşxane û sedem

Rivayet behsa veşartina keça Osman li Mekkeyê dike û cudahiya şirovekirina Ibn Umar û Ayişeyê derbarê girîn ji bo miriyekî vedibêje.

Wateya peyvên dijwar
al-Baidā’

Cihek li ser riya di navbera Mekke û Medîneyê de.

dara samura

Dareke ku rêwiyên di çîrokê de bin wê de bêhnvedan kirin.

tu canek barê canekî din hilnagire

Prensîbek Qur’anî: her mirov ji kirinên xwe berpirsiyar e.

Zanyar ji vê çi derdixin

Zanayan ev rivayet bi rastkirina Ayişeyê û ayetên Qur’anê yên derbarê berpirsiyariya kesane de digel hev dinirxînin. Ew cudahiya di navbera hêsir û xemgîniya asayî û şêwazên qedexekirî yên şînê, wekî hawar û gazîkirinê, de dikin. Kesê mirî ji bo guneheke ku kesekî din kiriye berpirsiyar nayê hesibandin; hişyariyê bi kafir re an jî bi şîna ku kesê mirî di dema jiyana xwe de bixwe ferman dabû an teşwîq kiribû ve girêdayî şirove kirine. Mezhebên fiqha Sunî hêsirên xwezayî destûr didin û hawarê qedexe dikin.

Dersên ji bo îro
  1. Bi dilovanî teselliyê bidin kesên xemgîn û hêsirên xwezayî destûr bidin, lê ji hawar û gazîkirinê dûr bisekinin.
  2. Rivayetan bidin ber hev û dema ku di nihêrîna yekem de xuya dike metn li hev nakin, şiroveyên pisporan bixwazin.
  3. Guneha kesekî din barê kesekî din nekin; her mirov ji kirinên xwe berpirsiyar e.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her roj hedîsek, bi zimanê te

Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.