Sahih al-Bukhari, hedîsa 1288
Aisha bint Abi Bakr rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Aisha bint Abi Bakr hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا عَبْدَانُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ جُرَيْجٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، قَالَ تُوُفِّيَتِ ابْنَةٌ لِعُثْمَانَ ـ رضى الله عنه ـ بِمَكَّةَ وَجِئْنَا لِنَشْهَدَهَا، وَحَضَرَهَا ابْنُ عُمَرَ وَابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهم ـ وَإِنِّي لَجَالِسٌ بَيْنَهُمَا ـ أَوْ قَالَ جَلَسْتُ إِلَى أَحَدِهِمَا. ثُمَّ جَاءَ الآخَرُ، فَجَلَسَ إِلَى جَنْبِي فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ لِعَمْرِو بْنِ عُثْمَانَ أَلاَ تَنْهَى عَنِ الْبُكَاءِ، فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ الْمَيِّتَ لَيُعَذَّبُ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ ". فَقَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَدْ كَانَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ يَقُولُ بَعْضَ ذَلِكَ، ثُمَّ حَدَّثَ قَالَ صَدَرْتُ مَعَ عُمَرَ ـ رضى الله عنه ـ مِنْ مَكَّةَ حَتَّى إِذَا كُنَّا بِالْبَيْدَاءِ، إِذَا هُوَ بِرَكْبٍ تَحْتَ ظِلِّ سَمُرَةٍ فَقَالَ اذْهَبْ، فَانْظُرْ مَنْ هَؤُلاَءِ الرَّكْبُ قَالَ فَنَظَرْتُ فَإِذَا صُهَيْبٌ، فَأَخْبَرْتُهُ فَقَالَ ادْعُهُ لِي. فَرَجَعْتُ إِلَى صُهَيْبٍ فَقُلْتُ ارْتَحِلْ فَالْحَقْ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ. فَلَمَّا أُصِيبَ عُمَرُ دَخَلَ صُهَيْبٌ يَبْكِي يَقُولُ وَاأَخَاهُ، وَاصَاحِبَاهُ. فَقَالَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ يَا صُهَيْبُ أَتَبْكِي عَلَىَّ وَقَدْ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ الْمَيِّتَ يُعَذَّبُ بِبَعْضِ بُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ ". قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما فَلَمَّا مَاتَ عُمَرُ ـ رضى الله عنه ـ ذَكَرْتُ ذَلِكَ لِعَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ فَقَالَتْ رَحِمَ اللَّهُ عُمَرَ، وَاللَّهِ مَا حَدَّثَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِنَّ اللَّهَ لَيُعَذِّبُ الْمُؤْمِنَ بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ. وَلَكِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِنَّ اللَّهَ لَيَزِيدُ الْكَافِرَ عَذَابًا بِبُكَاءِ أَهْلِهِ عَلَيْهِ ". وَقَالَتْ حَسْبُكُمُ الْقُرْآنُ {وَلاَ تَزِرُ وَازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرَى}. قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ عِنْدَ ذَلِكَ وَاللَّهُ هُوَ أَضْحَكَ وَأَبْكَى. قَالَ ابْنُ أَبِي مُلَيْكَةَ وَاللَّهِ مَا قَالَ ابْنُ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ شَيْئًا.
Ebdullah bîn Ubeydullah bîn Ebî Muleyke (rehmetullahî eleh) wiha gotiye: Keçeke Usman (rezayê Xwedê lê be) li Mekeyê wefat kir. Em ji bo beşdarbûna cenazeyê wê çûn. Îbn Umer û Îbn Ebbas (rezayê Xwedê lê bin) jî li wir amade bûn. Ez di navbera wan de rûniştim (an jî got: Ez li kêleka yekî ji wan rûniştim). Paşê yê din hat û li kêleka min rûnişt. Hingê Ebdullah bîn Umer (rezayê Xwedê lê bin) ji Emr bîn Usman re got:
"Ma tu qedexe nakî ku bigirîn? Çimkî Resûlullah ﷺ ferman kiriye: 'Mirî bi girîna malbata xwe tê ezabkirin.'" Îbn Ebbas (rezayê Xwedê lê bin) got: "Umer (rezayê Xwedê lê be) jî carinan wiha digot." Paşê wiha domand û bûyerek vegot: "Ez bi Umer (rezayê Xwedê lê be) re ji Mekeyê derketim heta em gihîştin Beydayê. Li wir wî komeke rêwiyan dît ku di bin siya dareke Semureyê de bêhn vedidan. Wî ji min re got: 'Here binêre ka ev rêwî kî ne.' Ez çûm û dîtm ku Suheyb jî di nav wan de ye. Min ev yek ji Umer re got, wî jî got: 'Wî gazî cem min bike.' Ez vegeriyam cem Suheyb û got: 'Rêwîtiya xwe bidomîne û xwe bigihîne Emîrê Mu'mînan.' Paşê dema ku Umer (rezayê Xwedê lê be) bi kêrê hat birîndarkirin, Suheyb bi girî ket hundir û digot: 'Ey birayê min! Ey hevalê min!' Li ser vê yekê Umer jê re got: 'Ey Suheyb! Tu ji bo min digirî, halbu ku Resûlullah ﷺ ferman kiriye: Mirî bi hinek girîna malbata xwe tê ezabkirin?'" Îbn Ebbas (rezayê Xwedê lê bin) zêde kir: "Dema Umer (rezayê Xwedê lê be) wefat kir, min ev mijar ji Aişeyê (rezayê Xwedê lê be) re vegot. Wê got: 'Xwedê li Umer rehm bike! Sond bi Xwedê, Resûlullah ﷺ negotiye ku mu'mîn bi girîna malbata xwe tê ezabkirin. Lê belê Resûlullah ﷺ ferman kiriye: Xwedê ezaba kafir bi girîna malbata wî zêdetir dike.' Her wiha got: 'Qur'an ji we re bes e: {Ti kes gunehê kesekî din hilnagire} (35:18).'" Îbn Ebbas (rezayê Xwedê lê bin) piştî vê yekê got: "Tenê Xwedê ye ku mirov pê dikene û digirî." Îbn Ebî Muleyke dibêje: "Sond bi Xwedê! Piştî vê yekê Îbn Umer (rezayê Xwedê lê bin) tiştek negot."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Kesê mirî ji ber xemgîniya destûrdayî ya xizmên xwe sûcdar nabe.
Di vegotinê de tê gotin ku keça Osman li Mekkeyê mir. Di merasîma cenazeyê wê de, Ibn Omer li ser girîna xizmên mirî axivî; paşê Ibn Abbas zelalkirina A’îşeyê vegot.
Cihek li ser riya di navbera Mekke û Medîneyê de.
Cureyek dar e ku rêwiyên di çîrokê de li bin wê bêhnvedan kirin.
Prensîbek Qur’anî: her mirov ji kirinên xwe berpirsiyar e.
Zanyarên klasîk vê vegotinê bi nivîsên din ên derbarê şînê de şîrove dikin. Girîna asayî û nîşandana xemgîniyê destûrdayî ye; şîna qedexekirî, wekî hawar û girîna bi dengê bilind û gotinên li dijî qezaya Allah, tiştekî din e. Şîroveya A’îşeyê zelal dike ku bawermend ji ber xemgîniya malbata xwe nayê cezakirin. Zanyar li ser cûrbecûr gotin û çarçoveyên vegotinan nîqaş kirine; her wiha çar mezhebên hiqûqî yên sunnî di navbera girîna xwezayî û şîna qedexekirî de cudahî dikin.
- Bi hebûna xwe û gotinên aram piştgirî bide kesê şîndar, bêyî ku girîna xwezayî şermezar bikî.
- Ji şîn û gotinên ku qezaya Allah red dikin dûr bikeve.
- Nivîsên derbarê şînê de bi qaîdeya Qur’anê re binirxîne: kesekî guneha kesekî din hilnagire.
Ev vegotina têkildar jî gotina li ser girîna xizmên mirî vedibêje û dike ku çarçoveya nîqaşê baştir bê fêmkirin.
Sahih al-Bukhari · #1289 (Sahih)Ev vegotin bi şîroveya A’îşeyê ya derbarê gotinên li ser girî û cezakirinê ve girêdayî ye.
Sahih al-Bukhari · #1290 (Sahih)Ev hedîsê tekez dike ku xemgînî û hêsir ji ber mirina kesekî bi xwe ne qedexe ne.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.