Sahih al-Bukhari, hedîsa 1305
Aisha rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Aisha hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ حَوْشَبٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَهَّابِ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ أَخْبَرَتْنِي عَمْرَةُ، قَالَتْ سَمِعْتُ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ تَقُولُ لَمَّا جَاءَ قَتْلُ زَيْدِ بْنِ حَارِثَةَ وَجَعْفَرٍ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَوَاحَةَ، جَلَسَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يُعْرَفُ فِيهِ الْحُزْنُ، وَأَنَا أَطَّلِعُ مِنْ شَقِّ الْبَابِ، فَأَتَاهُ رَجُلٌ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ نِسَاءَ جَعْفَرٍ وَذَكَرَ بُكَاءَهُنَّ فَأَمَرَهُ بِأَنْ يَنْهَاهُنَّ، فَذَهَبَ الرَّجُلُ ثُمَّ أَتَى فَقَالَ قَدْ نَهَيْتُهُنَّ، وَذَكَرَ أَنَّهُنَّ لَمْ يُطِعْنَهُ، فَأَمَرَهُ الثَّانِيَةَ أَنْ يَنْهَاهُنَّ، فَذَهَبَ، ثُمَّ أَتَى، فَقَالَ وَاللَّهِ لَقَدْ غَلَبْنَنِي أَوْ غَلَبْنَنَا الشَّكُّ مِنْ مُحَمَّدِ بْنِ حَوْشَبٍ ـ فَزَعَمَتْ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " فَاحْثُ فِي أَفْوَاهِهِنَّ التُّرَابَ ". فَقُلْتُ أَرْغَمَ اللَّهُ أَنْفَكَ، فَوَاللَّهِ مَا أَنْتَ بِفَاعِلٍ وَمَا تَرَكْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنَ الْعَنَاءِ.
Mihemed kurê Ebdullah kurê Hewşeb ji me re got: Ebdulwehab ji me re got: Yehya kurê Seîd ji me re got: Emre ji min re ragihand û got: Min ji Ayişeyê - Xwedê jê razî be - bihîst ku digot:
"Dema ku nûçeya şehadeta Zeîd kurê Harise, Cefer û Ebdullah kurê Rewahe hat, Pêxember ﷺ rûniştibû û xemgîniya wî diyar bû, û ez ji qulika derî li wî dinerîm. Mêrekî hat û got: 'Ey Resûlê Allah! Jinên Cefer...' û behsa giriyê wan kir. Pêxember ﷺ ferman da wî ku wan ji girînê qedexe bike. Ew mêr çû û paşê vegeriya û got: 'Min ew qedexe kirin', lê belê behs kir ku wan guh nedan wî. Pêxember ﷺ cara duyemîn jî ferman da ku wan qedexe bike. Ew dîsa çû û vegeriya û got: 'Bi Allah sond! Wan ez têk birim' (an jî 'me têk birin' - di vegotina Mihemed kurê Hewşeb de guman heye). Ayişe - Xwedê jê razî be - got: Pêxember ﷺ ferman da: 'Di devê wan de axê bikin.' Min ji wî mêrî re got: 'Bila Allah pozê te di axê de bike! Bi Allah sond! Tu yê vê yekê nekî û te Resûlê Allah ﷺ ji vê zehmetiyê rizgar nekir.'"
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Pêxember ﷺ xemgîniya xwe nîşan da, lê hawar û girîna bi dengê bilind red kir.
Nûçeya mirina Zeyd ibn Harise, Ca'fer û Abdullah ibn Rewaha gihîşt Pêxember ﷺ. Rewş û axaftinên paşê yên bi jinên Ca'fer re di heman rivayetê de hatine vegotin.
Şîn bi qîrîn an gotinên ku xemgîniyê zêde dikin.
Gotineke bihêz e ku nerazîbûna ji hawar û girîna domdar nîşan dide.
Zanyar ji vê yekê derdixin ku xemgînî û hêsir ji bo miriyan destûr in, lê hawar û girîna bi dengê bilind tê redkirin û qedexekirin. Gotinên derbarê axê di devan de wekî şermezarkirineke bihêz tên fêmkirin, ne wekî fermanek ji bo zirarê gihandina laşî ya jinan. Hedîs her wiha nîşan dide ku divê bi kesên şînê re bi hikmet û bê tundiya bêhewce biaxivin.
- Bihêle kesê di şînê de xemgîniya xwe bijî û bigirî, lê hawar û qîrînan an xwe birîndarkirinê teşwîq neke.
- Bi kesên xemgîn re bi aramî û dilovanî biaxive; peyvên ku êşa wan zêde nakin hilbijêre.
- Xemgîniya xwe nîşan bide, bêyî ku bi gotin an kiryar biryara Allah red bikî.
Ev rivayeta Umm Atiyye jî li ser awayên şînê ye û alîkar e ku cûdahiya di navbera hêsirên asayî û hawar û girîna qedexekirî de were fêmkirin.
Sahih al-Bukhari · #1303 (Sahih)Ev rivayeta sahih çarçoveyeke nêzîk derbarê şînê û berteka li hember windakirina kesekî hezkirî pêşkêş dike.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.