Sahih al-Bukhari, hedîsa 1366
Umar ibn al-Khattab rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Umar ibn al-Khattab hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ بُكَيْرٍ، حَدَّثَنِي اللَّيْثُ، عَنْ عُقَيْلٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنْ عُمَرَ بْنِ الْخَطَّابِ ـ رضى الله عنهم ـ أَنَّهُ قَالَ لَمَّا مَاتَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ أُبَىٍّ ابْنُ سَلُولَ دُعِيَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لِيُصَلِّيَ عَلَيْهِ، فَلَمَّا قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَثَبْتُ إِلَيْهِ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ، أَتُصَلِّي عَلَى ابْنِ أُبَىٍّ وَقَدْ قَالَ يَوْمَ كَذَا وَكَذَا كَذَا وَكَذَا ـ أُعَدِّدُ عَلَيْهِ قَوْلَهُ ـ فَتَبَسَّمَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ " أَخِّرْ عَنِّي يَا عُمَرُ ". فَلَمَّا أَكْثَرْتُ عَلَيْهِ قَالَ " إِنِّي خُيِّرْتُ فَاخْتَرْتُ، لَوْ أَعْلَمُ أَنِّي إِنْ زِدْتُ عَلَى السَّبْعِينَ فَغُفِرَ لَهُ لَزِدْتُ عَلَيْهَا ". قَالَ فَصَلَّى عَلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ انْصَرَفَ، فَلَمْ يَمْكُثْ إِلاَّ يَسِيرًا حَتَّى نَزَلَتِ الآيَتَانِ مِنْ {بَرَاءَةٌ} {وَلاَ تُصَلِّ عَلَى أَحَدٍ مِنْهُمْ مَاتَ أَبَدًا} إِلَى {وَهُمْ فَاسِقُونَ} قَالَ فَعَجِبْتُ بَعْدُ مِنْ جُرْأَتِي عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَئِذٍ، وَاللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ.
Yehya kurê Bukeyr ji me re ragihand; Leys ji Uqeyle, ew jî ji Ibn Şîhab, ew jî ji Ubeydullah kurê Ebdullah, ew jî ji Ibn Ebbas, ew jî ji Umer kurê Xettab (razî be Allah lê) ragihandin ku wî got: Dema ku Ebdullah kurê Ubey kurê Selûl mir, ji bo nimêja cenazeyê wî bang li Resûlullah ﷺ hat kirin. Gava Resûlullah ﷺ ji bo nimêjê rabû ser piyan, ez zû rabûm û çûm ba wî û min got:
"Ey Resûlê Allah! Ma tu ji bo kurê Ubey nimêj dikî, halbu ku wî filan rojê wiha û wiha gotibû?" Min hemû gotinên wî yên xirab jimartin. Resûlullah ﷺ bişirî û got: "Ey Umer! Ji min dûr bisekine." Gava min pir axivî, wî got: "Min hat hilbijartin û min jî hilbijart. Heke min bizanibûya ku heke ez ji heftê caran zêdetir efûyê bixwazim ew ê were bexşandin, bêguman min dê ji wê jî zêdetir bikira." Paşê Resûlullah ﷺ nimêja cenazeyê wî kir û vegeriya. Piştî demeke kurt du ayetên ji Sûretu Bera' hatin nazilkirin: "Û tu caran ji bo yekî ji wan ê ku bimire nimêj neke..." heta "...ew fasîq in." Piştre min ecêbmayî ma ji wê cesareta xwe ya li hember Resûlullah ﷺ di wê rojê de. Allah û Resûlê Wî baştir dizanin.
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Pêxember ﷺ berî ku wehiyê vê yekê qedexe bike, ji bo Ibn Ubejj nimêj kir.
Dema Abdullah ibn Ubejj ibn Selûl mir, ji Pêxember ﷺ xwestin ku nimêja cenazeyê ji bo wî bike. Umer bal kişand ser gotin û tevgera wî ya berê. Pêxember ﷺ got ku mafê hilbijartinê jê re hatiye dayîn, nimêj kir û demeke kin piştî wê ayetên 9:84 hatin xwarê; wan nimêjkirina ji bo munafiqên mirî qedexe kir.
Nimêjeke hevpar ji bo mislimekî mirî, bê rûkun û secde.
Kesek ku li derve baweriyê nîşan dide, lê di hundirê xwe de wê red dike.
Sûreya nehê ya Qur’anê; ayetên ku behsa wan tê kirin 9:84 ne.
Şirovekarên klasîk, di nav wan de Ibn Hecer, nimêja Pêxember ﷺ berî hatina wehya qedexeyê datînin. Ayeta 9:84 eşkere dike ku ji bo kesê ku bêbaweriya wî ya domdar û munafiqbûna wî hatiye piştrastkirin, daxwaza lêborînê nayê kirin. Zanyar vê yekê ji dadwerîkirina mirovan li ser bingeha gumanan cuda dibînin: tenê Allah rewşa hundirîn dizane û qaîde li ser bingeha zanîna pêbawer tê sepandin.
- Di biryarên olî de rêberiya wehiyê bişopîne, heta ku ew piştî bûyerekê ya berê rêzikê zelal bike.
- Li ser mijarên giran bi rêz biaxive: Umer bi tundî axivî, lê paşê qebûl kir ku li hember Pêxember ﷺ zêde wêrek bûbû.
- Dema Allah li ser rewşa hundirîn a kesekî zanîna zelal nedaye, ji gotinên biryardar dûr bisekine.
Ev rivayet her wiha mijarekê têkildarî mirinê vedibêje û alîkarî dike ku qaîdeyên giştî yên muameleya bi miriyan re di çarçoveya beşa “Cenaze” de bên fêmkirin.
Sahih al-Bukhari · #1368 (Sahih)Ev rivayet bi bûyerên serdema destpêkê ya civaka misilman re têkildar e û ji bo têkiliyên di navbera Pêxember ﷺ û sehabeyên wî de çarçoveyekê peyda dike.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.