Sahih al-Bukhari, hedîsa 1415
Abu Mas'ud rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Abu Mas'ud hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو النُّعْمَانِ الْحَكَمُ ـ هُوَ ابْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْبَصْرِيُّ ـ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سُلَيْمَانَ، عَنْ أَبِي وَائِلٍ، عَنْ أَبِي مَسْعُودٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمَّا نَزَلَتْ آيَةُ الصَّدَقَةِ كُنَّا نُحَامِلُ، فَجَاءَ رَجُلٌ فَتَصَدَّقَ بِشَىْءٍ كَثِيرٍ فَقَالُوا مُرَائِي. وَجَاءَ رَجُلٌ فَتَصَدَّقَ بِصَاعٍ فَقَالُوا إِنَّ اللَّهَ لَغَنِيٌّ عَنْ صَاعِ هَذَا. فَنَزَلَتِ {الَّذِينَ يَلْمِزُونَ الْمُطَّوِّعِينَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ فِي الصَّدَقَاتِ وَالَّذِينَ لاَ يَجِدُونَ إِلاَّ جُهْدَهُمْ} الآيَةَ.
Ebû Mes'ûd (rz) wiha got: Dema ku ayetên sedeqeyê hatin nazilkirin, em wekî hemalan dixebitîn. Mêrekî hat û tiştekî pir zêde da sedeqe. Mirovan gotin:
"Ev xwe nîşan dide." Paşê mêrekî din hat û sa'ek (pîvaneke biçûk a dexl) da sedeqe. Wan gotin: "Bêguman Allah ji vê sa'a wî bêhewce ye." Hingê ev ayet hat nazilkirin: "{Ew ên ku ji bawermendan yên ku di sedeqeyan de dilxwaz in û yên ku ji bilî hewldana xwe tiştekî nabînin, tinaz dikin...}"
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Pêkenîna bi bexşînên mezin û biçûk, hewldana dilsozane ji bo sedeyê paşguh dike.
Abu Mas'ud dibêje ku sahabeyan wekî barhilgir dixebitîn dema ayeta derbarê sedeyê de hate şandin. Mirovan hem bexşîna mezin hem jî bexşîna biçûk a kesekî xwedî derfetên kêm pêkenîn. Paşê ayeta ku kesên ku bawermendan ji ber xêra dilxwazî ya wan rexne dikin şermezar dike hate şandin (Qur'an 9:79).
Bexşînek ji bo xêrxwaziyê, bi dilxwazî an jî wekî erkeke olî.
Pîvaneke kevn a qewareyê ji bo genim û tiştên hişk ên din.
Kesên ku bi pereyê malan hildigirtin û pere distandine.
Şîrovekarên klasîk vê rîwayetê bi Qur'an 9:79 ve girêdidin: pêkenîna hem bexşîna fireh hem jî bexşîna li gorî derfetên bexşîneran nayê qebûlkirin. Nirxa xêrxwaziyê tenê bi qasê wê nayê pîvan; dilsozî û hewldan jî girîng in. Zanyar her wiha dibêjin ku bê delîl divê kesek neyê tawanbarkirin ku ji bo xweşdîtinê bexş dike.
- Li gorî derfetên xwe bide û bexşîna biçûk kêm nebîne.
- Dema niyeta kesekî nizanî, li ser wê îdiayên bêbingeh neke.
- Li dijî pêkenîn û rexneyê raweste ku dibe kesên din ji xêrxwaziyê dûr bixe.
Ev rîwayet bi heman mijarê di pirtûka zekatê de nêzîk e û dibe alîkar ku teşwîqa bexşandinê di çarçoveya xwe de bê famkirin.
Sahih al-Bukhari · #1416 (Sahih)Rîwayeta Abu Mas'ud bi heman çîrokê ve girêdayî ye ku tê de kesên sedaqe didan dihatin rexnekirin.
40 Hadith van an-Nawawi · #25 (Sahih)Ev hedîs diyar dike ku sahabe çawa li rêyên xêrxwaziyê digeriyan û bi vî awayî temamkeriyeke mijarî pêşkêş dike.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.