Zekat · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hedîsa 1482

Abu Humaid as-Sa'idi rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.

Sahih (pêbawer)Pirtûk: Zekat
صحيح البخاري
Kê ew vegot?

Ji Abu Humaid as-Sa'idi hatiye rîwayetkirin

Sahih (pêbawer)

Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.

Rîwayet

Nivîsa erebî

حَدَّثَنَا سَهْلُ بْنُ بَكَّارٍ، حَدَّثَنَا وُهَيْبٌ، عَنْ عَمْرِو بْنِ يَحْيَى، عَنْ عَبَّاسٍ السَّاعِدِيِّ، عَنْ أَبِي حُمَيْدٍ السَّاعِدِيِّ، قَالَ غَزَوْنَا مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم غَزْوَةَ تَبُوكَ فَلَمَّا جَاءَ وَادِيَ الْقُرَى إِذَا امْرَأَةٌ فِي حَدِيقَةٍ لَهَا فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لأَصْحَابِهِ ‏"‏ اخْرُصُوا ‏"‏‏.‏ وَخَرَصَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَشَرَةَ أَوْسُقٍ فَقَالَ لَهَا ‏"‏ أَحْصِي مَا يَخْرُجُ مِنْهَا ‏"‏‏.‏ فَلَمَّا أَتَيْنَا تَبُوكَ قَالَ ‏"‏ أَمَا إِنَّهَا سَتَهُبُّ اللَّيْلَةَ رِيحٌ شَدِيدَةٌ فَلاَ يَقُومَنَّ أَحَدٌ، وَمَنْ كَانَ مَعَهُ بَعِيرٌ فَلْيَعْقِلْهُ ‏"‏‏.‏ فَعَقَلْنَاهَا وَهَبَّتْ رِيحٌ شَدِيدَةٌ فَقَامَ رَجُلٌ فَأَلْقَتْهُ بِجَبَلِ طَيِّئٍ ـ وَأَهْدَى مَلِكُ أَيْلَةَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بَغْلَةً بَيْضَاءَ، وَكَسَاهُ بُرْدًا وَكَتَبَ لَهُ بِبَحْرِهِمْ ـ فَلَمَّا أَتَى وَادِيَ الْقُرَى قَالَ لِلْمَرْأَةِ ‏"‏ كَمْ جَاءَ حَدِيقَتُكِ ‏"‏‏.‏ قَالَتْ عَشَرَةَ أَوْسُقٍ خَرْصَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنِّي مُتَعَجِّلٌ إِلَى الْمَدِينَةِ، فَمَنْ أَرَادَ مِنْكُمْ أَنْ يَتَعَجَّلَ مَعِي فَلْيَتَعَجَّلْ ‏"‏‏.‏ فَلَمَّا ـ قَالَ ابْنُ بَكَّارٍ كَلِمَةً مَعْنَاهَا ـ أَشْرَفَ عَلَى الْمَدِينَةِ قَالَ ‏"‏ هَذِهِ طَابَةُ ‏"‏‏.‏ فَلَمَّا رَأَى أُحُدًا قَالَ ‏"‏ هَذَا جُبَيْلٌ يُحِبُّنَا وَنُحِبُّهُ، أَلاَ أُخْبِرُكُمْ بِخَيْرِ دُورِ الأَنْصَارِ ‏"‏‏.‏ قَالُوا بَلَى‏.‏ قَالَ ‏"‏ دُورُ بَنِي النَّجَّارِ، ثُمَّ دُورُ بَنِي عَبْدِ الأَشْهَلِ، ثُمَّ دُورُ بَنِي سَاعِدَةَ، أَوْ دُورُ بَنِي الْحَارِثِ بْنِ الْخَزْرَجِ، وَفِي كُلِّ دُورِ الأَنْصَارِ ـ يَعْنِي ـ خَيْرًا ‏"‏‏.‏ وَقَالَ سُلَيْمَانُ بْنُ بِلاَلٍ حَدَّثَنِي عَمْرٌو، ‏"‏ ثُمَّ دَارُ بَنِي الْحَارِثِ، ثُمَّ بَنِي سَاعِدَةَ ‏"‏‏.‏ وَقَالَ سُلَيْمَانُ عَنْ سَعْدِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ عُمَارَةَ بْنِ غَزِيَّةَ، عَنْ عَبَّاسٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ أُحُدٌ جَبَلٌ يُحِبُّنَا وَنُحِبُّهُ ‏"‏‏.‏ قَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ كُلُّ بُسْتَانٍ عَلَيْهِ حَائِطٌ فَهْوَ حَدِيقَةٌ، وَمَا لَمْ يَكُنْ عَلَيْهِ حَائِطٌ لَمْ يَقُلْ حَدِيقَةٌ‏.‏

Werger

Ebû Humeyd es-Sa'idî ragihand: Em ligel Pêxember ﷺ di Gazweya Tebûkê de beşdar bûn. Gava em gihîştin Wadiy el-Qura, me jinek dît ku di baxçê xwe de bû. Pêxember ﷺ ji hevalên xwe re got:

"Texmîn bikin." Û Resûlullah ﷺ deh evsuq texmîn kirin û ji wê jinê re got: "Tiştê ku ji vî baxçî derdikeve bihejmêre." Gava em gihîştin Tebûkê, Pêxember ﷺ got: "Îşev bayekî tund radibe, kesek li ser piyan nemîne û yê ku deveşa wî hebe bila wê girê bide." Me deveşên xwe girê dan û bayekî tund rabû; mêrekî rabû ser piyan û ba ew avêt çiyayê Tayy. Padîşahê Eyleyê qantireke spî û çakek ji Pêxember ﷺ re wekî diyarî şandin û nivîsî ku gelê wî dê li cihê xwe bimînin (û cizyeyê bidin). Gava Pêxember ﷺ vegeriya Wadiy el-Qura, ji wê jinê pirsî: "Baxçê te çiqas da?" Wê got: "Deh evsuq, wekî texmîna Resûlullah ﷺ." Paşê Pêxember ﷺ got: "Ez dixwazim zû bigihîjim Medîneyê, kî ji we bixwaze bi min re zû biçe, bila zû biçe." (Raviyê binî Îbn Bekkar got:) Gava Pêxember ﷺ nêzîkî Medîneyê bû, got: "Ev Tabe ye." Gava wî çiyayê Uhudê dît, got: "Ev çiyayekî biçûk e ku me hez dike û em jî jê hez dikin. Ma ez ji we re nebêjim ka malbatên herî baş ên Ensaran kî ne?" Wan got: "Belê." Wî got: "Malbata Benî Neccar, paşê malbata Benî Ebdul-Eşhel, paşê malbata Benî Sa'ide an jî malbata Benî Haris bin Xezrec." Û got: "Di hemû malbatên Ensaran de xêr heye." Silêman bin Bilal ragihand ku Amr got: "Paşê mala Benî Haris, paşê Benî Sa'ide." Her wiha Silêman ji Se'd bin Se'îd, ji Umare bin Xezye, ji Ebbas, ji bavê wî, ji Pêxember ﷺ ragihand ku wî got: "Uhud çiyayek e ku me hez dike û em jî jê hez dikin." Ebû Ebdillah got: Her baxçeyekî ku dîwar li dora wî hebe, jê re 'hedîqe' tê gotin; eger dîwar tune be, jê re nayê gotin hedîqe.

Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.

Peyama bingehîn

Pêxember ﷺ berhema baxçeyê texmîn kir û xwest ku berhema rastîn were kontrolkirin.

Paşxane û sedem

Ev bûyer di dema sefera Tebûkê de, li Wadi al-Qura, qewimî. Pêxember ﷺ xwest berhema baxçeyekî bi dîwar dorpêçkirî were texmînkirin û paşê ji xwedîya wê xwest ku berhema rastîn tomar bike.

Wateya peyvên dijwar
Wasaq

Pîvaneke kevneşopî ji bo berhema çandiniyê; yek wasaq wek şêst sa‘ e.

Texmînkirin (kharṣ)

Texmînkirina berhema hêvîkirî li cih, berî ku fêkî bên berhevkirin.

Hadiqa

Baxçe an baxçeyê fêkiyan ê bi dîwar dorpêçkirî, wekî Abu Abdullah di dawiya rivayetê de rave dike.

Zanyar ji vê çi derdixin

Zanyar ji vê yekê derdixin ku pispor dikare berhema hin fêkiyan berî berhevkirinê texmîn bike, di nav wan de ji bo diyarkirina zekata pêwîst. Divê texmîn bi baldarî bê kirin û paşê dikare bi berhema rastîn re were berawirdkirin, wekî Pêxember ﷺ ji xwedîya baxçeyê xwest bike. Bikaranîna rast û şert dikarin li gorî mezhebên fiqhê cuda bin; rivayet texmînkirinê vedibêje, lê bi tena serê xwe hemû rêzikên ji bo her çandiniyê û rewşê nade.

Dersên ji bo îro
  1. Dema berhemê texmîn dikin, binivîsin ku kê texmîn kiriye, kîjan rêbaz bi kar aniye û berhema dawî çiqas bûye.
  2. Heke di derbarê zekata çandiniyê de nezelalî hebe, şêwira pisporê ku rêzikên pêwendîdar û cudahiyên di navbera mezheban de dizane bistînin.
  3. Di rêwîtiyê de rêwerzên ewlehiyê bişopînin û dema hewaya xirab a pêşbînîkirî tê ragihandin, heywanan baş ewle bikin.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her roj hedîsek, bi zimanê te

Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.