Hec · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hedîsa 1643

Aisha rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.

Sahih (pêbawer)Pirtûk: Hec
صحيح البخاري
Kê ew vegot?

Ji Aisha hatiye rîwayetkirin

Sahih (pêbawer)

Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.

Rîwayet

Nivîsa erebî

حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ عُرْوَةُ سَأَلْتُ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ فَقُلْتُ لَهَا أَرَأَيْتِ قَوْلَ اللَّهِ تَعَالَى ‏{‏إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِمَا‏}‏ فَوَاللَّهِ مَا عَلَى أَحَدٍ جُنَاحٌ أَنْ لاَ يَطُوفَ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ‏.‏ قَالَتْ بِئْسَ مَا قُلْتَ يَا ابْنَ أُخْتِي إِنَّ هَذِهِ لَوْ كَانَتْ كَمَا أَوَّلْتَهَا عَلَيْهِ كَانَتْ لاَ جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ لاَ يَتَطَوَّفَ بِهِمَا، وَلَكِنَّهَا أُنْزِلَتْ فِي الأَنْصَارِ، كَانُوا قَبْلَ أَنْ يُسْلِمُوا يُهِلُّونَ لِمَنَاةَ الطَّاغِيَةِ الَّتِي كَانُوا يَعْبُدُونَهَا عِنْدَ الْمُشَلَّلِ، فَكَانَ مَنْ أَهَلَّ يَتَحَرَّجُ أَنْ يَطُوفَ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، فَلَمَّا أَسْلَمُوا سَأَلُوا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ ذَلِكَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ، إِنَّا كُنَّا نَتَحَرَّجُ أَنْ نَطُوفَ بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى ‏{‏إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ‏}‏ الآيَةَ‏.‏ قَالَتْ عَائِشَةُ ـ رضى الله عنها ـ وَقَدْ سَنَّ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الطَّوَافَ بَيْنَهُمَا، فَلَيْسَ لأَحَدٍ أَنْ يَتْرُكَ الطَّوَافَ بَيْنَهُمَا‏.‏ ثُمَّ أَخْبَرْتُ أَبَا بَكْرِ بْنَ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، فَقَالَ إِنَّ هَذَا لَعِلْمٌ مَا كُنْتُ سَمِعْتُهُ، وَلَقَدْ سَمِعْتُ رِجَالاً مِنْ أَهْلِ الْعِلْمِ، يَذْكُرُونَ أَنَّ النَّاسَ إِلاَّ مَنْ ذَكَرَتْ عَائِشَةُ مِمَّنْ كَانَ يُهِلُّ بِمَنَاةَ، كَانُوا يَطُوفُونَ كُلُّهُمْ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، فَلَمَّا ذَكَرَ اللَّهُ تَعَالَى الطَّوَافَ بِالْبَيْتِ، وَلَمْ يَذْكُرِ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ فِي الْقُرْآنِ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ كُنَّا نَطُوفُ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، وَإِنَّ اللَّهَ أَنْزَلَ الطَّوَافَ بِالْبَيْتِ، فَلَمْ يَذْكُرِ الصَّفَا فَهَلْ عَلَيْنَا مِنْ حَرَجٍ أَنْ نَطَّوَّفَ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى ‏{‏إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ‏}‏ الآيَةَ‏.‏ قَالَ أَبُو بَكْرٍ فَأَسْمَعُ هَذِهِ الآيَةَ نَزَلَتْ فِي الْفَرِيقَيْنِ كِلَيْهِمَا فِي الَّذِينَ كَانُوا يَتَحَرَّجُونَ أَنْ يَطُوفُوا بِالْجَاهِلِيَّةِ بِالصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، وَالَّذِينَ يَطُوفُونَ ثُمَّ تَحَرَّجُوا أَنْ يَطُوفُوا بِهِمَا فِي الإِسْلاَمِ مِنْ أَجْلِ أَنَّ اللَّهَ تَعَالَى أَمَرَ بِالطَّوَافِ بِالْبَيْتِ، وَلَمْ يَذْكُرِ الصَّفَا حَتَّى ذَكَرَ ذَلِكَ بَعْدَ مَا ذَكَرَ الطَّوَافَ بِالْبَيْتِ‏.‏

Werger

Ebû Yeman ji me re ragihand, Şuayb ji me re agahî da, ew jî ji Zührî, û Urewa got: Min ji Ayişeyê (Xwedê jê razî be) pirsî û min jê re got:

"Tu ayeta Xwedê Teala çawa şîrove dikî: 'Bêguman Sefa û Merwe ji nîşanên Xwedê ne; kî ku Kebabê hec bike an umreyê bike, ti guneh li ser wî nîne ku wan her duyan tawaf bike' (2:158). Sond bi Xwedê! Li gorî vê ayetê, eger kesek tawafa Sefa û Merweyê neke, tu guneh li ser wî nîne." Ayişeyê got: "Ey lawê xwişka min! Te çi qas xelet gotiye! Eger ev wateya ku te daye rast bûya, diviyabû Xwedê bigota: 'Eger tawafa wan neke, tu guneh li ser wî nîne.' Lê belê, ev ayet der barê Ensaran de hatiye nazilkirin. Beriya ku ew bibin Misilman, wan ji bo pûtê bi navê 'Menat' ê ku li ciyê bi navê Muşellel dihat perestkirin, îhram girê didan. Kî ku ji bo wê pûtê îhram girê dida, tawafa Sefa û Merweyê wekî tiştekî nerast didît. Dema ku ew bûn Misilman, wan ji Resûlullah ﷺ pirsîn û gotin: 'Ya Resûlallah! Me berê tawafa di navbera Sefa û Merweyê de nedikir.' Hingê Xwedê Teala ev ayet nazil kir: 'Bêguman Sefa û Merwe ji nîşanên Xwedê ne.'" Ayişeyê (Xwedê jê razî be) zêde kir: "Resûlullah ﷺ tawafa di navbera wan de kiriye sunnet, lewma tu kes nikare tawafa di navbera wan de terk bike." Paşê min ev yek ji Ebû Bekr bin Ebdur-Rehman re vegot, wî jî got: "Min ev agahî nebihîstibû, lê min ji hinek aliman bihîstiye ku digotin: Ji bilî wan kesên ku Ayişeyê behs kirine û ji bo Menatê îhram girê didan, hemû mirov tawafa Sefa û Merweyê dikirin. Dema ku Xwedê Teala di Qur'anê de behsa tawafa Kebabê kir lê behsa Sefa û Merweyê nekir, mirovan pirsîn: 'Ya Resûlallah! Me tawafa Sefa û Merweyê dikir, lê Xwedê tenê tawafa Kebabê nazil kiriye û behsa Sefayê nekiriye; gelo guneh heye em tawafa Sefa û Merweyê bikin?' Hingê Xwedê Teala ayeta 'Bêguman Sefa û Merwe ji nîşanên Xwedê ne' nazil kir." Ebû Bekr got: "Gelo ev ayet der barê her du koman de hatiye nazilkirin: Yên ku di dema Cahiliyetê de tawafa Sefa û Merweyê nedikirin, û yên ku piştî bûna Misilman ji ber ku Xwedê fermana tawafa Kebabê dabû û hîn behsa Sefayê nekiribû, tawafa wan terikandin?"

Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.

Peyama bingehîn

Aîşe rave dike ku Quran pêdivîbûna saʿyê di navbera Sefa û Merve de piştrast dike.

Paşxane û sedem

Aîşe vedibêje ku hin Ensar berî ku bûn misilman, Menat diperizîn û ji ber vê yekê di derbarê pêkanîna ayîna di navbera Sefa û Merve de dudil bûn. Heciyên din dipirsîn ka gelo ev ayîn hîn jî derbasdar e, ji ber ku Quran behsa gera li dora Kaʿbeyê dikir. Ayeta derbarê Sefa û Merve de eşkere kir ku her du gir di nav nîşanên ayînî yên Allah de ne.

Wateya peyvên dijwar
Sefa û Merve

Du girên li Mekkeyê ne ku heciyan di dema hec û umreyê de di navbera wan de diçin û tên.

saʿy

Meşîna ayînî ya di navbera Sefa û Merve de.

ihram

Rewşa pîroz a ku heci di wê de hec an umre dike.

Zanyar ji vê çi derdixin

Aîşe şiroveya ku dibêje «guneh tune» tê wateya ku saʿy bijarte ye red dike. Ev gotin dudilîya kesên ku dixwestin ji ber têkiliyên olî yên berê an jî ji ber nebaweriyê dev ji ayînê berdin radike. Ew dibêje ku Pêxember ﷺ saʿy wek ayînek daniye. Çar mektebên hiqûqî yên sunî saʿy wek beşeke pêwîst a hec û umreyê dibînin, herçend di derbarê dabeşkirina hiqûqî û encamên derbasbûna wê de cudahî hene.

Dersên ji bo îro
  1. Ayetê bi şiroveyên Pêxember ﷺ û hevalên wî re têkildar bixwîne, ne tenê li gorî gotineke ji çarçoveyê derxistî.
  2. Dema ayînek nezelal be, ji kesên pispor zanînê bixwaze, li şûna ku bi biryara xwe wê nehêle.
  3. Dema hec an umre dikî, saʿyê di navbera Sefa û Merve de bi baldarî pêk bîne.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her roj hedîsek, bi zimanê te

Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.