Sahih al-Bukhari, hedîsa 1665
Aisha rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Aisha hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا فَرْوَةُ بْنُ أَبِي الْمَغْرَاءِ، حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُسْهِرٍ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، قَالَ عُرْوَةُ كَانَ النَّاسُ يَطُوفُونَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ عُرَاةً إِلاَّ الْحُمْسَ، وَالْحُمْسُ قُرَيْشٌ وَمَا وَلَدَتْ، وَكَانَتِ الْحُمْسُ يَحْتَسِبُونَ عَلَى النَّاسِ يُعْطِي الرَّجُلُ الرَّجُلَ الثِّيَابَ يَطُوفُ فِيهَا، وَتُعْطِي الْمَرْأَةُ الْمَرْأَةَ الثِّيَابَ تَطُوفُ فِيهَا، فَمَنْ لَمْ يُعْطِهِ الْحُمْسُ طَافَ بِالْبَيْتِ عُرْيَانًا، وَكَانَ يُفِيضُ جَمَاعَةُ النَّاسِ مِنْ عَرَفَاتٍ، وَيُفِيضُ الْحُمْسُ مِنْ جَمْعٍ. قَالَ وَأَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَنَّ هَذِهِ الآيَةَ نَزَلَتْ فِي الْحُمْسِ {ثُمَّ أَفِيضُوا مِنْ حَيْثُ أَفَاضَ النَّاسُ} قَالَ كَانُوا يُفِيضُونَ مِنْ جَمْعٍ فَدُفِعُوا إِلَى عَرَفَاتٍ.
Ferwetê kurê Ebî el-Meğra ji me re got: Elîyê kurê Mushir ji me re got: Ji Hişamê kurê Urwe, Urwe got: Di dema Cahiliyetê de mirov li dora Kabe'yê tazî digeriyan, ji bilî Humsan. Hums Qureyş û zarokên wan bûn. Hums ji mirovan re cil didan; mêrek cil dida mêrekî din da ku pê li dora Kabe'yê bigere, û jinek cil dida jineke din da ku pê bigere. Kesê ku Hums cil nedaya wî, tazî li dora Malê (Kabe'yê) digeriya. Piraniya mirovan ji Erefatê belav dibûn, lê Hums ji Cem'ê (Muzdelife) belav dibûn. Û got: Bavê min ji Aişe (r.a.) ji min re ragihand ku ev ayet der barê Humsan de hatiye nazilkirin: {Paşê hûn jî ji wê derê belav bibin ku xelk jê belav dibe} (2:199). Wan got: Ew ji Cem'ê belav dibûn, lewma ew ber bi Erefatê ve hatin arastekirin.
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Hums diviyabû mîna hewceyên din ji Arefatê biçin.
Hums, yanî Qurêş û neviyên wan, berî Îslamê ji Muzdelifeyê diçûn, ne ji Arefatê, û di derbarê cilûbergê de di dema tawafê de adetên taybet hebûn. Li gorî Ayişe, Qur’an 2:199 hat xwarê da ku fermana wan bike ji cihê ku mirovên din jê diçin biçin.
Navê Qurêş û neviyên wan bû; wan ji xwe re adetên olî yên taybet tayîn kiribûn.
Rîtuala heft caran li dora Ka‘beyê geriyanê.
Navê din ê Muzdelifeyê ye, ku hewce di dema hecê de lê dimînin.
Şîrovekarên klasîk, di nav wan de Ibn Hecer, Qur’an 2:199 bi rakirina îmtiyaza Humsan a ji Muzdelifeyê dest pê kirinê ve girêdidin. Hewce rîtuela diyarkirî dişopînin û li gorî nesebê xwe ji hev cuda nabin. Rîwayet herwiha adeta berî Îslamê ya tawafa bêcilê vedibêje; ew vê pratîkê rewa nake. Mezhebên fiqhê Arefatê wek beşeke bingehîn a hecê qebûl dikin û rîtuelê di çarçoveya şîroveya pêxemberî ya hecê de datînin.
- Nehêle ku neseb, statû an adetên koma te bibe sedem ku tu bifikirî mafê te yê pêşengiya olî ji yên din mezintir e.
- Di îbadetê de rêberiyên diyarkirî bişopîne û adetên neheq bihêle.
- Bi hewceyên din re bi rêz û rûmet tevbigerê û alîkariya wan bike bêyî ku ew girêdayî komeke xwedî îmtiyaz bibin.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.