Sahih al-Bukhari, hedîsa 2272
Abdullah ibn Umar rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji al‑Bukhari heta Pêxember ﷺ
- 1Abu al‑Yamanji al‑Bukhari re vegotأَبُو الْيَمَانِ
- 2Shu'aybشُعَيْبٌ
- 3Az‑Zuhriالزُّهْرِيِّ
- 4Salim ibn Abdullahسَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ
- 5Abdullah ibn Umarعَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ
- 6Resûlê Allah ﷺرَسُولُ اللَّهِ ﷺ
Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، حَدَّثَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " انْطَلَقَ ثَلاَثَةُ رَهْطٍ مِمَّنْ كَانَ قَبْلَكُمْ حَتَّى أَوَوُا الْمَبِيتَ إِلَى غَارٍ فَدَخَلُوهُ، فَانْحَدَرَتْ صَخْرَةٌ مِنَ الْجَبَلِ فَسَدَّتْ عَلَيْهِمُ الْغَارَ فَقَالُوا إِنَّهُ لاَ يُنْجِيكُمْ مِنْ هَذِهِ الصَّخْرَةِ إِلاَّ أَنْ تَدْعُوا اللَّهَ بِصَالِحِ أَعْمَالِكُمْ. فَقَالَ رَجُلٌ مِنْهُمُ اللَّهُمَّ كَانَ لِي أَبَوَانِ شَيْخَانِ كَبِيرَانِ، وَكُنْتُ لاَ أَغْبِقُ قَبْلَهُمَا أَهْلاً وَلاَ مَالاً، فَنَأَى بِي فِي طَلَبِ شَىْءٍ يَوْمًا، فَلَمْ أُرِحْ عَلَيْهِمَا حَتَّى نَامَا، فَحَلَبْتُ لَهُمَا غَبُوقَهُمَا فَوَجَدْتُهُمَا نَائِمَيْنِ وَكَرِهْتُ أَنْ أَغْبِقَ قَبْلَهُمَا أَهْلاً أَوْ مَالاً، فَلَبِثْتُ وَالْقَدَحُ عَلَى يَدَىَّ أَنْتَظِرُ اسْتِيقَاظَهُمَا حَتَّى بَرَقَ الْفَجْرُ، فَاسْتَيْقَظَا فَشَرِبَا غَبُوقَهُمَا، اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتُ فَعَلْتُ ذَلِكَ ابْتِغَاءَ وَجْهِكَ فَفَرِّجْ عَنَّا مَا نَحْنُ فِيهِ مِنْ هَذِهِ الصَّخْرَةِ، فَانْفَرَجَتْ شَيْئًا لاَ يَسْتَطِيعُونَ الْخُرُوجَ ". قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " وَقَالَ الآخَرُ اللَّهُمَّ كَانَتْ لِي بِنْتُ عَمٍّ كَانَتْ أَحَبَّ النَّاسِ إِلَىَّ، فَأَرَدْتُهَا عَنْ نَفْسِهَا، فَامْتَنَعَتْ مِنِّي حَتَّى أَلَمَّتْ بِهَا سَنَةٌ مِنَ السِّنِينَ، فَجَاءَتْنِي فَأَعْطَيْتُهَا عِشْرِينَ وَمِائَةَ دِينَارٍ عَلَى أَنْ تُخَلِّيَ بَيْنِي وَبَيْنَ نَفْسِهَا، فَفَعَلَتْ حَتَّى إِذَا قَدَرْتُ عَلَيْهَا قَالَتْ لاَ أُحِلُّ لَكَ أَنْ تَفُضَّ الْخَاتَمَ إِلاَّ بِحَقِّهِ. فَتَحَرَّجْتُ مِنَ الْوُقُوعِ عَلَيْهَا، فَانْصَرَفْتُ عَنْهَا وَهْىَ أَحَبُّ النَّاسِ إِلَىَّ وَتَرَكْتُ الذَّهَبَ الَّذِي أَعْطَيْتُهَا، اللَّهُمَّ إِنْ كُنْتُ فَعَلْتُ ذَلِكَ ابْتِغَاءَ وَجْهِكَ فَافْرُجْ عَنَّا مَا نَحْنُ فِيهِ. فَانْفَرَجَتِ الصَّخْرَةُ، غَيْرَ أَنَّهُمْ لاَ يَسْتَطِيعُونَ الْخُرُوجَ مِنْهَا. قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ الثَّالِثُ اللَّهُمَّ إِنِّي اسْتَأْجَرْتُ أُجَرَاءَ فَأَعْطَيْتُهُمْ أَجْرَهُمْ، غَيْرَ رَجُلٍ وَاحِدٍ تَرَكَ الَّذِي لَهُ وَذَهَبَ فَثَمَّرْتُ أَجْرَهُ حَتَّى كَثُرَتْ مِنْهُ الأَمْوَالُ، فَجَاءَنِي بَعْدَ حِينٍ فَقَالَ يَا عَبْدَ اللَّهِ أَدِّ إِلَىَّ أَجْرِي. فَقُلْتُ لَهُ كُلُّ مَا تَرَى مِنْ أَجْرِكَ مِنَ الإِبِلِ وَالْبَقَرِ وَالْغَنَمِ وَالرَّقِيقِ. فَقَالَ يَا عَبْدَ اللَّهِ لاَ تَسْتَهْزِئْ بِي. فَقُلْتُ إِنِّي لاَ أَسْتَهْزِئُ بِكَ. فَأَخَذَهُ كُلَّهُ فَاسْتَاقَهُ فَلَمْ يَتْرُكْ مِنْهُ شَيْئًا، اللَّهُمَّ فَإِنْ كُنْتُ فَعَلْتُ ذَلِكَ ابْتِغَاءَ وَجْهِكَ فَافْرُجْ عَنَّا مَا نَحْنُ فِيهِ. فَانْفَرَجَتِ الصَّخْرَةُ فَخَرَجُوا يَمْشُونَ ".
Ebdullah kurê Umer (razîbûna Xwedê li ser wan be) ragihand: Min ji Resûlê Xwedê ﷺ bihîst ku digot:
"Sê kesên ji ummetên beriya we rêwîtî kirin heta ku şev gihîştin غارekê û ketin hundir. Kevirekî mezin ji çiyê xwar bû û devê غارê li ser wan girt. Wan gotin: 'Tiştek nikare we ji vî kevirî xelas bike, lê belê ku hûn bi behskirina kiryarên xwe yên qenc ên ku we tenê ji bo raziya Xwedê kirine, dua bikin.' Yekî ji wan got: 'Ya Ellah! Dê û bavên min ên pîr hebûn û min tu carî beriya wan ji malbat an jî dewlemendiya xwe re şîr nedida. Rojekê ez ji bo karê derketim û dereng mam; dema ez vegeriyam, wan herduyan razabûn. Min şîr ji bo wan dot û anîm, lê min dît ku ew di xew de ne. Min nexwest beriya wan ji malbat an dewlemendiyê re şîr bidim. Ez bi tasê şîr di destê xwe de heta sibehê li benda hişyarbûna wan mam. Paşê ew hişyar bûn û şîrê xwe vexwarin. Ya Ellah! Heke min ev yek tenê ji bo raziya Te kiribe, em ji vê tengasiya ku em tê de ne xelas bike.' Hingê kevir hinekî liviya, lê ew nikaribûn derkevin." Pêxember ﷺ zêde kir: "Yê duyemîn got: 'Ya Ellah! Keç-xaleke min hebû ku ji hemû mirovan ji min re ezîztir bû. Min xwest bi wê re têkiliya cinsî bikim, lê wê red kir. Paşê di saleke xelayê de ew hat ba min û min sed û bîst dînar dan wê bi şertê ku ew rê bide min. Wê qebûl kir. Dema ez gihîştim ser wê, wê got: "Ji bilî bi heqê zewacê, helal nîne ku tu mohra min bişkênî." Min guneh dît ku bi wê re razêm û her çend ew ji hemû mirovan ji min re ezîztir bû jî, min ew hişt û zêrê ku min dabû wê jî terikand. Ya Ellah! Heke min ev yek tenê ji bo raziya Te kiribe, em ji vê belayê xelas bike.' Kevir hinekî din liviya, lê dîsa jî ew nikaribûn derkevin." Pêxember ﷺ zêde kir: "Yê sêyemîn got: 'Ya Ellah! Min çend karker girtin û min heqê wan da, lê mêrekî heqê xwe negirt û çû. Min heqê wê veberhênan kir û gelek mal û milk jê peyda bû. Piştî demekê ew hat ba min û got: "Ey bendeyê Xwedê! Heqê min bide min." Min got: "Hemû deve, ga, pez û koleyên ku tu dibînî, heqê te ne." Wî got: "Ey bendeyê Xwedê! Bi min tinazî neke." Min got: "Ez bi te tinazî nakim." Wî hemû ajel ajotin û tiştek nehîşt. Ya Ellah! Heke min ev yek tenê ji bo raziya Te kiribe, em ji vê tengasiyê xelas bike.' Hingê kevir bi temamî vekişiya û ew meşiyane derketin."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Kiryarên baş ên bi dilsozî dikarin bibin wesîleya ku em ji Allahê xwe alîkariyê bixwazin.
Şîra ku êvarê hatiye mijandin û wek vexwarin hatiye dayîn.
Kirina tiştekî bi niyeta dilsoz ku mirov razîbûna Allahê xwe bistîne.
Parastina kirêya karker û bi wê re bazirganiyê kirin, da ku qezenc jî a wî bimîne.
Zanayan ji vê derdixin ku bawermend dikare ji Allahê xwe dua bike û di duaya xwe de behsa kiryarên baş ên bi dilsozîkirî bike. Sê zilam ne li pey nasîna heqê xwe ne, lê alîkariya Allahê xwe dixwazin û piştrast dikin ku ew ji bo razîbûna Wî tevdigeriyan. Ev çîrok herwiha girîngiya başîkirinê li dê û bav, dûrketina ji têkiliyên cinsî yên qedexekirî û parastina tevahî ya kirêya karkeran destnîşan dike. Di mînaka dawî de, milkê karkerê xwe wek milkê wî ma; xwediyê karê wî hem kirêya destpêkê û hem qezenca jê hatibû wergirtin da wî.
- Li dê û bav xwedî derkeve û dema pêdiviyên wan hewce dikin, mafên wan pêş bixe.
- Tevgera qedexekirî red bike, her çend ceribandin mezin be, û tenê têkiliyên destûrdayî bixwaze.
- Kirêya karkeran di wextê xwe de bide û kirê û her qezenca jê hatî bi tevahî ji wan re biparêze.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.