Sahih al-Bukhari, hedîsa 2434
Abu Huraira rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Abu Huraira hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مُوسَى، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، قَالَ حَدَّثَنِي يَحْيَى بْنُ أَبِي كَثِيرٍ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو هُرَيْرَةَ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ لَمَّا فَتَحَ اللَّهُ عَلَى رَسُولِهِ صلى الله عليه وسلم مَكَّةَ قَامَ فِي النَّاسِ، فَحَمِدَ اللَّهَ، وَأَثْنَى عَلَيْهِ ثُمَّ قَالَ " إِنَّ اللَّهَ حَبَسَ عَنْ مَكَّةَ الْفِيلَ، وَسَلَّطَ عَلَيْهَا رَسُولَهُ وَالْمُؤْمِنِينَ، فَإِنَّهَا لاَ تَحِلُّ لأَحَدٍ كَانَ قَبْلِي، وَإِنَّهَا أُحِلَّتْ لِي سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ، وَإِنَّهَا لاَ تَحِلُّ لأَحَدٍ بَعْدِي، فَلاَ يُنَفَّرُ صَيْدُهَا وَلاَ يُخْتَلَى شَوْكُهَا، وَلاَ تَحِلُّ سَاقِطَتُهَا إِلاَّ لِمُنْشِدٍ، وَمَنْ قُتِلَ لَهُ قَتِيلٌ فَهْوَ بِخَيْرِ النَّظَرَيْنِ، إِمَّا أَنْ يُفْدَى، وَإِمَّا أَنْ يُقِيدَ ". فَقَالَ الْعَبَّاسُ إِلاَّ الإِذْخِرَ، فَإِنَّا نَجْعَلُهُ لِقُبُورِنَا وَبُيُوتِنَا. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِلاَّ الإِذْخِرَ ". فَقَامَ أَبُو شَاهٍ ـ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ ـ فَقَالَ اكْتُبُوا لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ. فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اكْتُبُوا لأَبِي شَاهٍ ". قُلْتُ لِلأَوْزَاعِيِّ مَا قَوْلُهُ اكْتُبُوا لِي يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ هَذِهِ الْخُطْبَةَ الَّتِي سَمِعَهَا مِنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم.
Ebû Hureyre (r.a.) wiha rivayet dike: Dema ku Allah ji Pêxemberê xwe ﷺ re li ser xelkê Mekeyê serketin da, Resûlullah ﷺ di nav xelkê de rabû ser piyan û piştî pesnê Allah da û got:
"Bêguman Allah fîl ji Mekeyê dûr xist û desthilatdariya Pêxemberê xwe û bawermendan li ser wê da. Ji ber vê yekê, şer ji bo kesekî beriya min helal nebûye, tenê ji bo min saetekê ji rojê helal bûye û piştî min jî ji bo tu kesekî helal nabe. Divê çêlekên wê neyên revandin, divê diriyên wê neyên qutkirin û tiştên ketî yên wê jî helal nabin, ji bilî yê ku bi dengê bilind îlan bike. Kîjan kes were kuştin, ji malbata wî re du vebijark hene: yan dîyetê (xwînbehayê) werbigire, yan jî qisasê (tola xwe) bistîne." Ebbas got: "Ji bilî giyayê Îzxir, em wê ji bo gorên xwe û malên xwe bi kar tînin." Resûlullah ﷺ jî got: "Ji bilî giyayê Îzxir." Paşê Ebû Şah, mêrekî ji xelkê Yemenê, rabû ser piyan û got: "Ya Resûlallah! Vê ji min re binivîse." Resûlullah ﷺ ferman da: "Ji Ebû Şah re binivîsin." (Rivayetker dibêje): Min ji Evzaî pirsî: "Wateya gotina wî ya 'ji min re binivîse' çi ye?" Wî bersiv da: "Ev xutbe ye ku wî ji Resûlullah ﷺ bihîstibû."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Pîroziya Mekkeyê heywanên kovî û tiştên winda ji bikaranîna neheq diparêze.
Piştî fetihkirina Mekkeyê, Pêxember ﷺ li ser pîroziya taybet a bajêr bi gel re axivî. El-Abbas ji bo giya idhkhirê, ku ji bo gor û xaniyan dihat bikaranîn, îstîsna xwest; Pêxember ﷺ qebûl kir. Paşê Ebû Şah xwest ku axaftin ji bo wî were nivîsandin.
Tiştek ku kesek winda kiriye û kesekî din ew dîtiye.
Cureyek giya ye ku li Mekkeyê, ji nav wan, ji bo gor û xaniyan dihat bikaranîn.
Kesek ku dîtina tiştekî dibêje da ku xwediyê wê bikaribe wê bistîne.
Zanyarên klasîk ji vê derdixin ku Mekke xwedî statuyeke taybet a herêmeke pîroz e: nêçîr li heywanên kovî nayê kirin û nebatan bê sedem rakirin nayê kirin, ji bilî îstîsnaya ku ji bo idhkhirê hatiye gotin. Tiştekî winda yê li wir hat dîtin wek milkê xwe nayê girtin; divê were parastin û dîtina wê bi awayekî giştî were ragihandin da ku xwediyê wê were dîtin. Mezhebên fiqhê bi bingehgirtina vê û rivayetên din, rêzikên pratîkî yên derbarê tiştên wisa de nîqaş dikin. Daxwaza Ebû Şah jî nîşan dide ku nivîsandina zanînê destûrdayî û hêja bû.
- Heke tiştekî biqîmet bibînî, wê bi baldarî biparêze û dîtina wê ragihîne da ku xwediyê wê bikaribe wê bistîne.
- Rêzik û parastina taybet a ku ji bo cihên pîroz heye rêz bigire.
- Zanîna girîng binivîse da ku bi ewlehî were parastin û bi kesên din re were parvekirin.
Ev rivayeta Ebû Hureyreyê jî rêzikên nêçîrê, nebatan û tiştên hatine dîtin di herêma pîroz de vedibêje.
Sahih al-Bukhari · #2433 (Sahih)Rivayet derbarê parastina taybet a Mekkeyê û rêzikên wê derê de gotinên din pêşkêş dike.
Sahih al-Bukhari · #2435 (Sahih)Ev rivayet behsa ragihandina tiştekî hatî dîtin û parastina wê dike; ev mijareke bingehîn a beşa Luqatahê ye.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.