Sahih al-Bukhari, hedîsa 2560
Aisha rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Aisha hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
وَقَالَ اللَّيْثُ حَدَّثَنِي يُونُسُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، قَالَ عُرْوَةُ قَالَتْ عَائِشَةُ ـ رضى الله عنها ـ إِنَّ بَرِيرَةَ دَخَلَتْ عَلَيْهَا تَسْتَعِينُهَا فِي كِتَابَتِهَا وَعَلَيْهَا خَمْسَةُ أَوَاقٍ، نُجِّمَتْ عَلَيْهَا فِي خَمْسِ سِنِينَ، فَقَالَتْ لَهَا عَائِشَةُ وَنَفِسَتْ فِيهَا أَرَأَيْتِ إِنْ عَدَدْتُ لَهُمْ عَدَّةً وَاحِدَةً، أَيَبِيعُكِ أَهْلُكِ، فَأُعْتِقَكِ، فَيَكُونَ وَلاَؤُكِ لِي فَذَهَبَتْ بَرِيرَةُ إِلَى أَهْلِهَا، فَعَرَضَتْ ذَلِكَ عَلَيْهِمْ فَقَالُوا لاَ إِلاَّ أَنْ يَكُونَ لَنَا الْوَلاَءُ. قَالَتْ عَائِشَةُ فَدَخَلْتُ عَلَى رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرْتُ ذَلِكَ لَهُ. فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " اشْتَرِيهَا فَأَعْتِقِيهَا، فَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ". ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " مَا بَالُ رِجَالٍ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللَّهِ، مَنِ اشْتَرَطَ شَرْطًا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَهْوَ بَاطِلٌ، شَرْطُ اللَّهِ أَحَقُّ وَأَوْثَقُ ".
Leys got: Yûnis ji Îbn Şîhab ji min re vegot. Urwe got: Aişe (razî be Xuda jê re) got:
"Berîre hat cem min da ku di nivîsandina azadiya xwe de alîkariyê bixwaze û li ser wê pênc uqiye hebûn ku divê di pênc salan de werin dayîn. Min jê re got: 'Ma tu difikirî eger ez hemû pereyan yekcar bidim, malbatên te dê te bifiroşin min, paşê ez ê te azad bikim û welaya te jî bibe ya min?' Berîre çû cem malbata xwe û ev pêşniyar pêşkêşî wan kir. Wan got: 'Na, heya ku wela nebe ya me, em qebûl nakin.' Aişe got: "Min çû cem Resûlullah ﷺ û ev mijar jê re vegot. Resûlullah ﷺ jê re got: 'Wê bikire û azad bike, lewra wela tenê ji yê ku azad dike re ye.' Paşê Resûlullah ﷺ rabû ser piyan û got: 'Çi ye halê wan kesên ku şertên di Kitaba Allah de nînin datînin? Kî şertekî ku di Kitaba Allah de tune be deyne, ew şert batil e. Şerta Allah rasttir û bihêztir e.'"
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Mercêk peymanê nikare wala’ya ku ji hêla Allah ve hatiye diyarkirin biguherîne.
Berîre ji Aîşe xwest ku di derbarê peymana xwe ya azadbûnê de alîkariya wê bike. Xwediyên wê dixwestin wê bifiroşin, bi şertê ku wala’ bibe ya wan. Aîşe ji Pêxember ﷺ şêwir xwest, paşê wî hukmê wala’ê eşkere kir.
Peymanek ku li gorî wê kesekî kole piştî dayîna pereyê lihevhatî azad dibe.
Têkiliyek hiqûqî ye ku bi azadkirina kesekî kole çêdibe û encamên wê yên di hiqûqa mîrasê de hene.
Yekîneyeke dîrokî ya giranî ye; hadîs behsa pênc uqiya dike ku divê di pênc mehên salane de bên dayîn.
Zanyar ji vê yekê derdixin ku wala’ mafê kesê ku azadkirinê dike ye û bi şertê peymanê nayê dayîn kesekî din. Şertek ku li dijî qanûna Xwedayî be betal e, her çend beşa din a peymanê derbasdar bimîne. Mezhebên fiqihê encamên rast ên van şertên betal di cureyên cuda yên peymanan de nîqaş dikin, lê qebûl dikin ku peymaneke mirovî nikare qaîdeyeke Xwedayî ya diyarkirî betal bike.
- Berî ku peymanekê girê bidî, şertan bi baldarî bixwîne û wan eşkere li hev bike.
- Şertekî peymanê red bike heke ew li dijî qaîdeyeke eşkere ya Allah be.
- Derfetên xwe bi kar bîne da ku bi awayekî dadperwer alîkariya kesên hewcedar bikî.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.