Sahih al-Bukhari, hedîsa 2563
Aisha rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Aisha hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنْ هِشَامٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ قَالَتْ جَاءَتْ بَرِيرَةُ فَقَالَتْ إِنِّي كَاتَبْتُ أَهْلِي عَلَى تِسْعِ أَوَاقٍ، فِي كُلِّ عَامٍ وَقِيَّةٌ، فَأَعِينِينِي. فَقَالَتْ عَائِشَةُ إِنْ أَحَبَّ أَهْلُكِ أَنْ أَعُدَّهَا لَهُمْ عَدَّةً وَاحِدَةً، وَأُعْتِقَكِ فَعَلْتُ، وَيَكُونَ وَلاَؤُكِ لِي. فَذَهَبَتْ إِلَى أَهْلِهَا، فَأَبَوْا ذَلِكَ عَلَيْهَا، فَقَالَتْ إِنِّي قَدْ عَرَضْتُ ذَلِكَ عَلَيْهِمْ، فَأَبَوْا إِلاَّ أَنْ يَكُونَ الْوَلاَءُ لَهُمْ. فَسَمِعَ بِذَلِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَنِي فَأَخْبَرْتُهُ، فَقَالَ " خُذِيهَا، فَأَعْتِقِيهَا، وَاشْتَرِطِي لَهُمُ الْوَلاَءَ، فَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ". قَالَتْ عَائِشَةُ فَقَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي النَّاسِ، فَحَمِدَ اللَّهَ، وَأَثْنَى عَلَيْهِ، ثُمَّ قَالَ " أَمَّا بَعْدُ، فَمَا بَالُ رِجَالٍ مِنْكُمْ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَأَيُّمَا شَرْطٍ لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَهْوَ بَاطِلٌ، وَإِنْ كَانَ مِائَةَ شَرْطٍ، فَقَضَاءُ اللَّهِ أَحَقُّ، وَشَرْطُ اللَّهِ أَوْثَقُ، مَا بَالُ رِجَالٍ مِنْكُمْ يَقُولُ أَحَدُهُمْ أَعْتِقْ يَا فُلاَنُ وَلِيَ الْوَلاَءُ إِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ".
Ubeyd kurê Îsmaîl ji me re vegot: Ebû Usame ji me re vegot: Hişam, ji bavê xwe, ji Ayişeyê (Xwedê jê razî be) wiha ragihand: Berîre hat û got:
"Min bi xwediyên xwe re peymaneke azadkirinê girêdaye ku ez ê neh uqiye (zêr) bidim wan, her sal uqiyeyekê. Loma, tu jî alîkariya min bike." Ayişeyê got: "Eger xwediyên te qebûl bikin, ez ê wê tevahî yekcar bidim wan û te azad bikim, lê divê 'wela' ya te ji bo min be." Berîre çû cem xwediyên xwe, lê wan ev pêşniyar red kir. Ew vegeriya û got: "Min ev pêşniyar pêşkêşî wan kir, lê wan red kir û gotin ku divê 'wela' ji bo wan be." Resûlullah ﷺ ev yek bihîst û ji min pirsî; min jî rewş jê re vegot. Wî ferman da: "Wê bikire û azad bike, û şertê 'wela'yê ji bo xwe deyne; çimkî 'wela' tenê ji bo yê ku azad dike ye." Ayişeyê wiha domand: Paşê Resûlullah ﷺ di nav gel de rabû ser piyan, hemd û senaya Allah kir û wiha ferman da: "Piştî vê yekê: Çima hinek mêrên ji we şertan datînin ku di Kitaba Allah de nînin? Her şertekî ku di Kitaba Allah de tune be, batil e, her çend sed şert bin jî! Qezaya Allah rasttir e û şertê Allah ewletir e. Çima hinek mêrên ji we dibêjin: 'Ey filan kes! Vî koleyî azad bike, lê wela ji bo min e'? Bêguman, wela tenê ji bo yê ku azad dike ye."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Di rewşa xwekirinê de, wala’ ji kesê ku kesê di koletiyê de ye azad dike re ye.
Berîre ji Aîşeyê alîkarî xwest ku peymana xwe ya xwekirinê pêk bîne. Xwediyên wê dixwestin ku wala’ ji wan re be, herçiqas Aîşe dê pereyê wê bide û wê azad bike. Pêxember ﷺ diyar kir ku ev maf ji kesê ku wê azad dike re ye.
Peymanek ku tê de kesê di koletiyê de ye di demên lihevkirî de pere dide da ku azad bibe.
Têkiliyeke hiqûqî ya ku piştî azadbûnê di navbera azadker û kesê azadkirî de çêdibe.
Yekîneyeke dîrokî ya pîvandina giraniya metalên biha.
Zanyarên klasîk ji vê yekê derdixin ku wala’ ji kesê ku bi rastî azadkirinê pêk tîne re ye û şertê peymanê yê ku li dijî vê rêgezê ye nederbasdar e. Gotina li ser şertên ku li dijî fermanên Allah in, nayê wê wateyê ku her peymaneke ku bi awayekî rasterast di Quranê de nehatiye gotin nederbasdar e: hiqûqnas şertên destûrdayî ji şertên ku li dijî qanûna Îslamê ne cuda dikin. Mezhebên hiqûqî sînorên rast ên van şertan nîqaş dikin, lê qebûl dikin ku şertek ku mafekî diyarkirî ji azadker distîne ne mecbûrî ye.
- Peymanan bi baldarî bixwîne û şertê ku li dijî mafekî îslamî yê diyarkirî ye qebûl neke.
- Alîkariya rastîn û dadperwerane bide kesên ku ji bo azadî an serbixweyiyê hewl didin.
- Di doza nakokiya hiqûqî de, berî ku tevbigerî şertan bi pisporê jêhatî re binirxîne.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.