Sahih al-Bukhari, hedîsa 2561
Aisha bint Abu Bakr rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji al‑Bukhari heta Urwa
- 1Qutaybaji al‑Bukhari re vegotقُتَيْبَةُ
- 2Al‑Laythاللَّيْثُ
- 3Ibn Shihabابْنِ شِهَابٍ
- 4Urwaعُرْوَةَ
Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، أَنَّ عَائِشَةَ ـ رضى الله عنها ـ أَخْبَرَتْهُ أَنَّ بَرِيرَةَ جَاءَتْ تَسْتَعِينُهَا فِي كِتَابَتِهَا، وَلَمْ تَكُنْ قَضَتْ مِنْ كِتَابَتِهَا شَيْئًا، قَالَتْ لَهَا عَائِشَةُ ارْجِعِي إِلَى أَهْلِكِ، فَإِنْ أَحَبُّوا أَنْ أَقْضِيَ عَنْكِ كِتَابَتَكِ، وَيَكُونَ وَلاَؤُكِ لِي فَعَلْتُ. فَذَكَرَتْ ذَلِكَ بَرِيرَةُ لأَهْلِهَا فَأَبَوْا وَقَالُوا إِنْ شَاءَتْ أَنْ تَحْتَسِبَ عَلَيْكِ فَلْتَفْعَلْ، وَيَكُونَ وَلاَؤُكِ لَنَا، فَذَكَرَتْ ذَلِكَ لِرَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " ابْتَاعِي فَأَعْتِقِي، فَإِنَّمَا الْوَلاَءُ لِمَنْ أَعْتَقَ ". قَالَ ثُمَّ قَامَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " مَا بَالُ أُنَاسٍ يَشْتَرِطُونَ شُرُوطًا لَيْسَتْ فِي كِتَابِ اللَّهِ مَنِ اشْتَرَطَ شَرْطًا لَيْسَ فِي كِتَابِ اللَّهِ فَلَيْسَ لَهُ، وَإِنْ شَرَطَ مِائَةَ مَرَّةٍ، شَرْطُ اللَّهِ أَحَقُّ وَأَوْثَقُ ".
Quteybe ji me re vegot: Leys ji me re vegot, ji Îbn Şîhab, ji Urwe, ku Aişe (rezaya Xwedê lê be) jê re gotiye: Berîre hat cem wê da ku di kîtabetê (peymana azadkirinê) de alîkariya xwe bixwaze, lê hîn tiştek ji wê nedabû. Aişeyê jê re got:
"Vegere cem malbatê xwe (xwediyên xwe), eger ew razî bin ku ez kîtbeta te bidim û welaya te bibe ya min, ez ê wiha bikim." Berîreyê ev yek ji malbata xwe re got, lê wan red kirin û gotin: "Eger ew dixwaze sevaban qezenc bike, bila bike, lê welaya te ya me ye." Aişeyê ev yek ji Resûlullah ﷺ re got. Resûlullah ﷺ jê re got: "Wê bikire û azad bike, çimkî wela tenê ji yê ku azad kiriye re ye." Paşê Resûlullah ﷺ rabû ser piyan û got: "Çima hinek kes şertan datînin ku di Kitaba Xwedê de nînin? Kî şertekî ku di Kitaba Xwedê de nîne deyne, ew şert ne derbasdar e, her çend sed caran jî were danîn. Şerta Xwedê rasttir û bihêztir e."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Mafê wala’ê ji yê ku kesek bi rastî azad dike re ye.
Berîre ji Aişeyê alîkarî xwest da ku pereyê peymana azadkirina xwe bide. Xwediyên wê dixwestin mafê wala’ê biparêzin, her çend Aişe dê pere bidata jî. Pêxember ﷺ diyar kir ku ev maf ji yê ku wê azad dike re ye.
Peymanek ku li gorî wê kesekî kole dikare li hember pereyekî lihevhatî azad bibe.
Têkiliyek hiqûqî ye ku bi azadkirinê çêdibe û hin maf û berpirsiyarî bi xwe re tîne.
Lihevhatinek e ku aliyên peymanê lê zêde dikin; şertekî ku li dijî qanûna Allah be ne derbasdar e.
Fuqehayên klasîk ji vê yekê derdixin ku mafê wala’ê bi kiryara azadkirinê ve girêdayî ye û bi şertê peymanê yê li dijî qanûnê nayê veguhastin. Çar mezhebên sunnetî vê bingehê dipejirînin. Gotina derbarê nederbasdarbûna şertan de nayê wê wateyê ku her şertekî zêde nederbasdar e; lê şertê ku li dijî qanûna Allah be hêza hiqûqî tune ye.
- Berî peymanê eşkere bikin ka kîjan şert derbasdar in û sînorên qanûna Îslamê biparêzin.
- Kesê ku alîkariyê dike divê mafên wê kesê bi baldarî biparêze û encamên peymanê li ber çavan bigire.
- Şertekî nederbasdar red bikin, bêyî ku beşên derbasdar ên peymanê bêhewce betal bikin.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.