Sahih al-Bukhari, hedîsa 2699
Al-Bara ibn Azib rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Al-Bara ibn Azib hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنِ الْبَرَاءِ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ اعْتَمَرَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي ذِي الْقَعْدَةِ، فَأَبَى أَهْلُ مَكَّةَ أَنْ يَدَعُوهُ يَدْخُلُ مَكَّةَ، حَتَّى قَاضَاهُمْ عَلَى أَنْ يُقِيمَ بِهَا ثَلاَثَةَ أَيَّامٍ، فَلَمَّا كَتَبُوا الْكِتَابَ كَتَبُوا هَذَا مَا قَاضَى عَلَيْهِ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم. فَقَالُوا لاَ نُقِرُّ بِهَا، فَلَوْ نَعْلَمُ أَنَّكَ رَسُولُ اللَّهِ مَا مَنَعْنَاكَ، لَكِنْ أَنْتَ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ. قَالَ " أَنَا رَسُولُ اللَّهِ وَأَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ ". ثُمَّ قَالَ لِعَلِيٍّ " امْحُ رَسُولُ اللَّهِ ". قَالَ لاَ، وَاللَّهِ لاَ أَمْحُوكَ أَبَدًا، فَأَخَذَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْكِتَابَ، فَكَتَبَ هَذَا مَا قَاضَى عَلَيْهِ مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، لاَ يَدْخُلُ مَكَّةَ سِلاَحٌ إِلاَّ فِي الْقِرَابِ، وَأَنْ لاَ يَخْرُجَ مِنْ أَهْلِهَا بِأَحَدٍ، إِنْ أَرَادَ أَنْ يَتَّبِعَهُ، وَأَنْ لاَ يَمْنَعَ أَحَدًا مِنْ أَصْحَابِهِ أَرَادَ أَنْ يُقِيمَ بِهَا. فَلَمَّا دَخَلَهَا، وَمَضَى الأَجَلُ أَتَوْا عَلِيًّا، فَقَالُوا قُلْ لِصَاحِبِكَ اخْرُجْ عَنَّا فَقَدْ مَضَى الأَجَلُ. فَخَرَجَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَتَبِعَتْهُمُ ابْنَةُ حَمْزَةَ يَا عَمِّ يَا عَمِّ. فَتَنَاوَلَهَا عَلِيٌّ فَأَخَذَ بِيَدِهَا، وَقَالَ لِفَاطِمَةَ عَلَيْهَا السَّلاَمُ دُونَكِ ابْنَةَ عَمِّكِ، احْمِلِيهَا. فَاخْتَصَمَ فِيهَا عَلِيٌّ وَزَيْدٌ وَجَعْفَرٌ، فَقَالَ عَلِيٌّ أَنَا أَحَقُّ بِهَا وَهْىَ ابْنَةُ عَمِّي. وَقَالَ جَعْفَرٌ ابْنَةُ عَمِّي وَخَالَتُهَا تَحْتِي. وَقَالَ زَيْدٌ ابْنَةُ أَخِي. فَقَضَى بِهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِخَالَتِهَا. وَقَالَ " الْخَالَةُ بِمَنْزِلَةِ الأُمِّ ". وَقَالَ لِعَلِيٍّ " أَنْتَ مِنِّي وَأَنَا مِنْكَ ". وَقَالَ لِجَعْفَرٍ " أَشْبَهْتَ خَلْقِي وَخُلُقِي ". وَقَالَ لِزَيْدٍ " أَنْتَ أَخُونَا وَمَوْلاَنَا ".
El-Bera (r.a) wiha rivayet dike: Dema ku Pêxember ﷺ di meha Zîlqede de xwest umreyê bike, xelkê Mekkeyê nehîştin ew bikeve Mekkeyê, heta ku wî bi wan re li hev kir ku tenê sê rojan li wir bimîne. Gava belgeya peymanê hat nivîsandin, wiha hat nivîsandin:
"Ev şertên ku Muhemmed Resûlullah ﷺ li ser li hev kiriye ev in." Wan gotin: "Em vê yekê qebûl nakin, ji ber ku heke me bizanibûya tu Resûlullah î, me ê te asteng nekira, lê tu Muhemmed kurê Ebdullah î." Pêxember ﷺ got: "Ez hem Resûlullah im û hem jî Muhemmed kurê Ebdullah im." Paşê wî ji Elî re got: "Navê 'Resûlullah' jê bibe." Elî got: "Na, bi Xwedê ez ê tu carî navê te jê nabim." Loma Resûlullah ﷺ belge stand û wiha nivîsand: "Ev tiştên ku Muhemmed kurê Ebdullah li ser li hev kiriye ev in: Ti çek nayê anîn Mekkeyê ji bilî yên di kalikan de; kesek ji xelkê Mekkeyê nikare bi wî re derkeve her çend bixwaze wî bişopîne; û ew ê kesek ji hevalên xwe asteng neke heke bixwaze li Mekkeyê bimîne." Gava Pêxember ﷺ kete Mekkeyê û dema diyarkirî qediya, xelkê Mekkeyê hatin cem Elî û gotin: "Ji hevalê xwe re bibêje bila ji cem me derkeve, ji ber ku dem qediya ye." Loma Pêxember ﷺ derket. Keça Hemze li dû wan reviya û digot: "Apê min! Apê min!" Elî destê wê girt û ji Fatime (s.a) re got: "Keça apê xwe werbigire û wê hilgire." Paşê Elî, Zeîd û Cefer li ser wê nîqaş kirin. Elî got: "Ez ji bo wê mafdartir im, ji ber ku ew keça apê min e." Cefer got: "Ew keça apê min e û metê wê jina min e." Zeîd got: "Ew keça birayê min e." Pêxember ﷺ hukm da ku ew bidin metê wê û got: "Met di pileya dayikê de ye." Paşê wî ji Elî re got: "Tu ji min î û ez ji te me"; ji Cefer re got: "Te dişibihe min hem di xuyabûnê de û hem jî di exlaq de"; û ji Zeîd re got: "Tu birayê me yê dînî û azadkiriyê me yî."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Pêxember ﷺ aşitî çêkir û paşê nakokiyeke malbatî bi dadperwerî çareser kir.
Rivayet şertên Umreya Pêxember ﷺ di meha Dhu al-Qa'dah de vedibêje: Mekkeyiyan bi mayîna sê rojan razî bûn. Piştî çûna wî, li ser lênêrîna keça Hamza nakokî derket.
Hecîkirina Mekkeyê ya ku dikare li derveyî rojên diyarkirî yên hecê were kirin.
Lihevkirineke fermî di navbera aliyên cuda de derbarê maf û berpirsiyariyên wan.
Berpirsiyariya lênêrîna zarokekî û parastina berjewendiyên wî.
Zanayan ji vê yekê derdixin ku peymaneke aşitiyê dikare şertên zelal hebin û divê demê lihevkirî were rêzgirtin. Pêxember ﷺ gotineke qebûlkirina wê ji aliyê din ve gengaz bû qebûl kir, bêyî ku pêxemberiya xwe înkar bike. Di nakokiya li ser keçikê de, ew lênihêrîna wê spart xaltîka wê û rave kir ku di vê têkiliya lênêrînê de xaltîka cihê dayikê digire. Ev biryar wê bixweber di her mijarê de xwedî heman statûya hiqûqî ya dayikê nake; rêgezên taybet ên welîtiyê li gorî rewşê diguhêrin û dibistanên hiqûqê wan bi hûrgulî vedikolin.
- Lihevkirinan bi zelalî saz bike û şertên lihevkirî bi cih bîne, her çend ev sebirê bixwaze.
- Nakokiyên malbatî bi aramî çareser bike û bihêle ku navbeynkareke dadperwer berjewendiyên zarokê binirxîne.
- Rûmet û taybetmendiyên baş ên kesekî nas bike, heta ku biryar ne li gorî daxwaza wî be.
Ev rivayeta Al-Bara' jî bûyerên girêdayî peymanê û Umreyê vedigêre.
Sahih al-Bukhari · #2700 (Sahih)Ev rivayeta Al-Bara' bûyerên têkildar ên dema serdana Mekkeyê vedibêje.
Sahih al-Bukhari · #2690 (Sahih)Li vir Pêxember ﷺ dikeve navberê da ku komên di nakokiyê de li hev bîne.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.