Sahih al-Bukhari, hedîsa 2690
Sahl ibn Sa'd rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji al‑Bukhari heta Sahl ibn Sa'd
- 1Sa'id ibn Abu Maryamji al‑Bukhari re vegotسَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ
- 2Abu Ghassanأَبُو غَسَّانَ
- 3Abu Hazimأَبُو حَازِمٍ
- 4Sahl ibn Sa'dسَهْلِ بْنِ سَعْدٍ
Rêz li gorî nivîsa erebî ya vê rîwayetê ye. Nav ji erebî bi tîpên latînî hatine nivîsandin. Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي مَرْيَمَ، حَدَّثَنَا أَبُو غَسَّانَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو حَازِمٍ، عَنْ سَهْلِ بْنِ سَعْدٍ ـ رضى الله عنه أَنَّ أُنَاسًا، مِنْ بَنِي عَمْرِو بْنِ عَوْفٍ كَانَ بَيْنَهُمْ شَىْءٌ، فَخَرَجَ إِلَيْهِمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فِي أُنَاسٍ مِنْ أَصْحَابِهِ يُصْلِحُ بَيْنَهُمْ، فَحَضَرَتِ الصَّلاَةُ، وَلَمْ يَأْتِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم، فَجَاءَ بِلاَلٌ، فَأَذَّنَ بِلاَلٌ بِالصَّلاَةِ، وَلَمْ يَأْتِ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَجَاءَ إِلَى أَبِي بَكْرٍ فَقَالَ إِنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم حُبِسَ، وَقَدْ حَضَرَتِ الصَّلاَةُ فَهَلْ لَكَ أَنْ تَؤُمَّ النَّاسَ فَقَالَ نَعَمْ إِنْ شِئْتَ. فَأَقَامَ الصَّلاَةَ فَتَقَدَّمَ أَبُو بَكْرٍ، ثُمَّ جَاءَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَمْشِي فِي الصُّفُوفِ، حَتَّى قَامَ فِي الصَّفِّ الأَوَّلِ، فَأَخَذَ النَّاسُ بِالتَّصْفِيحِ حَتَّى أَكْثَرُوا، وَكَانَ أَبُو بَكْرٍ لاَ يَكَادُ يَلْتَفِتُ فِي الصَّلاَةِ، فَالْتَفَتَ فَإِذَا هُوَ بِالنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَرَاءَهُ فَأَشَارَ إِلَيْهِ بِيَدِهِ، فَأَمَرَهُ يُصَلِّي كَمَا هُوَ، فَرَفَعَ أَبُو بَكْرٍ يَدَهُ، فَحَمِدَ اللَّهَ، ثُمَّ رَجَعَ الْقَهْقَرَى وَرَاءَهُ حَتَّى دَخَلَ فِي الصَّفِّ، وَتَقَدَّمَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَصَلَّى بِالنَّاسِ، فَلَمَّا فَرَغَ أَقْبَلَ عَلَى النَّاسِ فَقَالَ " يَا أَيُّهَا النَّاسُ مَا لَكُمْ إِذَا نَابَكُمْ شَىْءٌ فِي صَلاَتِكُمْ أَخَذْتُمْ بِالتَّصْفِيحِ، إِنَّمَا التَّصْفِيحُ لِلنِّسَاءِ، مَنْ نَابَهُ شَىْءٌ فِي صَلاَتِهِ فَلْيَقُلْ سُبْحَانَ اللَّهِ، فَإِنَّهُ لا يَسْمَعُهُ أَحَدٌ إِلاَّ الْتَفَتَ، يَا أَبَا بَكْرٍ مَا مَنَعَكَ حِينَ أَشَرْتُ إِلَيْكَ لَمْ تُصَلِّ بِالنَّاسِ ". فَقَالَ مَا كَانَ يَنْبَغِي لاِبْنِ أَبِي قُحَافَةَ أَنْ يُصَلِّيَ بَيْنَ يَدَىِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم.
Sehl bîn Se'd (Xwedê jê razî be) wiha rivayet kiriye: Di navbera qebîleya Benî Emr bîn Evf de nakokiyek hebû. Loma Pêxember ﷺ ligel hinek ji hevalên xwe çûn ba wan da ku di navbera wan de aştiyê pêk bînin. Dema nimêjê hat lê Pêxember ﷺ nehat. Bilal (Xwedê jê razî be) bang da nimêjê, lê dîsa jî Pêxember ﷺ nehat. Hingê Bilal çû ba Ebû Bekir û got:
"Pêxember ﷺ dereng maye û dema nimêjê hatiye; ma tu dixwazî bibî îmamê xelkê?" Ebû Bekir got: "Erê, eger tu bixwazî." Paşê iqame hate xwendin û Ebû Bekir pêş ve çû û dest bi nimêjê kir. Piştre Pêxember ﷺ hat û di navbera refan de meşiya heta ku gihîşt refa yekem. Xelkê dest bi çepiklêdanê kirin û pir zêde çepik lê dan. Ebû Bekir bi gelemperî di nimêjê de li paş xwe nedianî, lê vê carê li paş xwe nihêrî û dît ku Pêxember ﷺ li pişta wî ye. Pêxember ﷺ bi destê xwe îşaret kir û ferman da ku ew li cihê xwe bimîne û nimêjê bidomîne. Ebû Bekir destê xwe bilind kir, hemd û sena ji Allah re kir, paşê paşve vekişiya heta ku kete nav refê. Pêxember ﷺ pêş ve çû û nimêja xelkê da. Gava nimêj qediya, Pêxember ﷺ rûyê xwe da xelkê û got: "Ey xelko! Çima gava di nimêjê de tiştek bi serê we tê hûn çepikan lê didin? Çepiklêdan tenê ji bo jinan e. Kîjan kes di nimêjê de rastî tiştekî were, bila bibêje 'Subhanellah', ji ber ku her kesê ku vê bibihîze dê balê bikişîne ser xwe. Ey Ebû Bekir! Gava min îşaret da te, çi asteng kir ku tu nimêja xelkê nedî?" Ebû Bekir bersiv da: "Ne layiqî kurê Ebû Quhafa ye ku li pêşiya Pêxember ﷺ nimêjê bide."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Pêxember ﷺ aşitî ava dikir û nîşan da ku di nimêjê de çawa bala imamê xwe bikşînin.
Di nav gelê Banu Amr ibn Awf de nakokiyek çêbû. Pêxember ﷺ bi hin hevalên xwe re çû cem wan da ku wan li hev bîne; di nebûna wî de, Ebû Bekir dest bi pêşengiya nimêjê kir.
Bangê ku ragihîne dema nimêjê hatiye.
Bangê ku yekser berî destpêka nimêja cemaatê tê gotin.
Gotina „Subhan Allah”, ku pê re Allah tê pîroz kirin.
Zanyarên klasîk ji vê derdixin ku lihevkirina di navbera mirovan de erkek girîng e û dema ku imam dereng bikeve, dikare nimêja cemaatê bi ketina dema wê re dest pê bike. Imam dikare di nimêjê de bi nîşaneyeke guncav bersivê bide; mêr bi gotina tesbîhê bala xwe dikişînin, lê jin li gorî rivayetê dest dixin. Paşvekişîna Ebû Bekir rêzgirtina wî ji Pêxember ﷺ re nîşan dide. Mezhebên fiqhê qaîdeyên hûrgulî yên paşvekişîn û şûna imam girtinê nîqaş dikin, lê bingehên van rêberiyên tevgerê qebûl dikin.
- Dest pê bike ku nakokiyan bi awayekî aşitî çareser bikî û bi baldarî alîkariya aliyên pevçûnê bike ku li hev bên.
- Heke di nimêjê de dixwazî bala imamê xwe bikşînî, „Subhan Allah” bibêje, ne ku dest bixî.
- Li pey imamê xwe here û bi rêz bersiva rêberiyên wî bide, bêyî ku aramiya nimêjê têk bibî.
Ev rivayeta sahih jî li ser vegerandina têkiliyên baş di navbera mirovan de ye û bi sedema vê bûyerê ve girêdayî ye.
Sahih al-Bukhari · #2689 (Sahih)Ev rivayeta sahih rêberiyên çareserkirina nakokiyan temam dike.
Sahih al-Bukhari · #362 (Sahih)Ev rivayeta sahih a Sehl jî tevgera di nimêjê de rave dike û dibe alîkar ku edebên pratîk ên di vê rivayetê de bêne famkirin.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.