Cîhad di Rêya Allah de · Sahih al-Bukhari

Sahih al-Bukhari, hedîsa 2806

Anas ibn Malik rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.

Sahih (pêbawer)Pirtûk: Cîhad di Rêya Allah de
صحيح البخاري
Kê ew vegot?

Ji Anas ibn Malik hatiye rîwayetkirin

Sahih (pêbawer)

Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.

Rîwayet

Nivîsa erebî

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ سَعِيدٍ الْخُزَاعِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، عَنْ حُمَيْدٍ، قَالَ سَأَلْتُ أَنَسًا‏.‏ حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ زُرَارَةَ، حَدَّثَنَا زِيَادٌ، قَالَ حَدَّثَنِي حُمَيْدٌ الطَّوِيلُ، عَنْ أَنَسٍ ـ رضى الله عنه ـ قَالَ غَابَ عَمِّي أَنَسُ بْنُ النَّضْرِ عَنْ قِتَالِ بَدْرٍ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ، غِبْتُ عَنْ أَوَّلِ قِتَالٍ قَاتَلْتَ الْمُشْرِكِينَ، لَئِنِ اللَّهُ أَشْهَدَنِي قِتَالَ الْمُشْرِكِينَ لَيَرَيَنَّ اللَّهُ مَا أَصْنَعُ، فَلَمَّا كَانَ يَوْمُ أُحُدٍ وَانْكَشَفَ الْمُسْلِمُونَ قَالَ ‏"‏ اللَّهُمَّ إِنِّي أَعْتَذِرُ إِلَيْكَ مِمَّا صَنَعَ هَؤُلاَءِ ـ يَعْنِي أَصْحَابَهُ ـ وَأَبْرَأُ إِلَيْكَ مِمَّا صَنَعَ هَؤُلاَءِ ‏"‏ ـ يَعْنِي الْمُشْرِكِينَ ـ ثُمَّ تَقَدَّمَ، فَاسْتَقْبَلَهُ سَعْدُ بْنُ مُعَاذٍ، فَقَالَ يَا سَعْدُ بْنَ مُعَاذٍ، الْجَنَّةَ، وَرَبِّ النَّضْرِ إِنِّي أَجِدُ رِيحَهَا مِنْ دُونِ أُحُدٍ‏.‏ قَالَ سَعْدٌ فَمَا اسْتَطَعْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا صَنَعَ‏.‏ قَالَ أَنَسٌ فَوَجَدْنَا بِهِ بِضْعًا وَثَمَانِينَ ضَرْبَةً بِالسَّيْفِ أَوْ طَعْنَةً بِرُمْحٍ أَوْ رَمْيَةً بِسَهْمٍ، وَوَجَدْنَاهُ قَدْ قُتِلَ وَقَدْ مَثَّلَ بِهِ الْمُشْرِكُونَ، فَمَا عَرَفَهُ أَحَدٌ إِلاَّ أُخْتُهُ بِبَنَانِهِ‏.‏ قَالَ أَنَسٌ كُنَّا نَرَى أَوْ نَظُنُّ أَنَّ هَذِهِ الآيَةَ نَزَلَتْ فِيهِ وَفِي أَشْبَاهِهِ ‏{‏مِنَ الْمُؤْمِنِينَ رِجَالٌ صَدَقُوا مَا عَاهَدُوا اللَّهَ عَلَيْهِ‏}‏ إِلَى آخِرِ الآيَةِ‏.‏ وَقَالَ إِنَّ أُخْتَهُ وَهْىَ تُسَمَّى الرُّبَيِّعَ كَسَرَتْ ثَنِيَّةَ امْرَأَةٍ فَأَمَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِالْقِصَاصِ، فَقَالَ أَنَسٌ يَا رَسُولَ اللَّهِ، وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ لاَ تُكْسَرُ ثَنِيَّتُهَا‏.‏ فَرَضُوا بِالأَرْشِ وَتَرَكُوا الْقِصَاصَ، فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ إِنَّ مِنْ عِبَادِ اللَّهِ مَنْ لَوْ أَقْسَمَ عَلَى اللَّهِ لأَبَرَّهُ ‏"‏‏.‏

Werger

Enes (rz) wiha rivayet kiriye: Mamê min Enes bin Nedr di Şerê Bedirê de amade nebû. Wî got: 'Ya Resûlullah ﷺ! Ez di şerê yekem ê ku te li dijî muşrîkan kir de nebûm. Heke Allah fersendê bide min ku ez li dijî muşrîkan şer bikim, bêguman Allah dê bibîne ka ez çawa şer dikim.' Di roja Uhudê de dema ku misilman paşve vekişiyan, wî got: 'Ya Allah! Ez ji ber tiştê van (hevalên xwe) kirine ji te efûyê dixwazim û ji tiştê van (muşrîkan) kirine dûr disekinin.' Paşê ew pêş ve çû û Sa'd bin Muaz rastî wî hat. Wî got: 'Ey Sa'd bin Muaz! Bi Rebbê Nedr sond be! Bihuşt! Ez bêhna wê ji aliyê Uhudê ve distînim.' Paşê Sa'd got: 'Ya Resûlullah ﷺ! Min nikaribû tiştê ku wî (Enes bin Nedr) kir, bikim.' Enes got: 'Me li ser laşê wî zêdetirî heştê birînên ji şûr, rim an tîran dîtin. Me dît ku ew şehîd bûye û muşrîkan laşê wî perçe perçe kiribûn; tu kesî nikaribû wî nas bike ji bilî xwişka wî ya ku bi tiliyên wî nas kir.' Enes got: 'Em wisa difikirîn ku ev ayet der barê wî û yên mîna wî de hatiye nazilkirin:

"Ji müminan mêr hene ku soza xwe ya bi Allah re dan rast derxistin..." (33:23).' Her wiha, xwişka wî Rubeyyi' dirana jineke şikand û Resûlullah ﷺ emrê qisasê (tolhildanê) da. Hingê Enes got: 'Ya Resûlullah ﷺ! Bi wî Zatê ku te bi heq şandiye sond be, dirana wê nayê şikandin.' Paşê aliyê din diyetê (tazmînat) qebûl kirin û dev ji qisasê berdan. Hingê Resûlullah ﷺ fermû: "Di nav bendeyên Allah de kesên wisa hene ku eger wan bi Allah sond bixwin, Allah dê sondê wan pêk bîne."

Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.

Peyama bingehîn

Anas ibn an-Nadr bi soza xwe ya ji bo Allahê pêk anî û bi dilpakî daxwaza Cennetê dikir.

Paşxane û sedem

Anas ibn an-Nadr şerê Bedrê winda kiribû û soz dabû ku Allah dê di şerê din de karên wî bibîne. Li Uhudê, dema misilman paşve vedikişiyan, ew pêş ve çû û di şer de hate kuştin. Rivayet herwiha dibêje ku xwişka wî ar-Rubayyi’ diranekî pêşîn ê jinekê şikand û malbatê di dawiyê de li şûna tolhildanê qerebû kir pejirand.

Wateya peyvên dijwar
qisas

Tolhildana qanûnî ji bo birîndarkirin an sûcekî, li gorî rêzikên dadweriya Îslamî.

arş

Qerebûya aborî ya diyarkirî ji bo zirara laşî.

dilsoziya bi peymanê

Di soz û bindestiya Allah de bi dilpakî û sebat bimîne.

Zanyar ji vê çi derdixin

Zanyar ji vê çîrokê girîngiya niyeta dilpak, pêkanîna sozê û sebatê di demên dijwar de derdixin. Gotinên Anas derbarê Cennetê nîşana baweriya wî ya xurt û daxwaza wî ji bo xelata Allah in, lê ew destûrek giştî nînin ji bo lêgerîna xetereyê an teşwîqkirina kesên din ji bo şer. Gotina derbarê kesên ku sondên wan tên pêkanîn nîşana pêxembertiyeke taybet e; ev nayê wê wateyê ku sond bixweber ji bo Allah girêder e, an jî kesek mafê wê heye ku tiştekî li ser Allah ferz bike. Dawî herwiha nîşan dide ku dikare qisas were xwestin, lê aliyê zirar dîtî dikare ji tolhildanê dev jê berde û qerebû pejirîne.

Dersên ji bo îro
  1. Soza xwe ya dilpak ji bo Allah îro veguherîne kirinên baş û domdariya pratîkî.
  2. Dema bi neheqiyê re rû bi rû dibî, pêşî li çareseriyeke dadperwer bigere; dikare tolhildan were xwestin, lê efûkirin an pejirandina qerebûya lihevhatî jî gengaz e.
  3. Şecaatê bi berpirsiyariyê re bide hev: qurbaniyên kesên din rêz bike, bêyî ku bi bêaqilî xwe bixe xeterê.
الْحَدِيثُ الشَّرِيفُ

Her roj hedîsek, bi zimanê te

Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.