Sahih al-Bukhari, hedîsa 3039
Al-Bara ibn Azib rivayet kiriye. Nivîsa erebî bi wergera me û ravekirinê.
Ji Al-Bara ibn Azib hatiye rîwayetkirin
Sahih al-Bukhari bi tevahî pêbawer tê hesibandin.
Rîwayet
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ، حَدَّثَنَا أَبُو إِسْحَاقَ، قَالَ سَمِعْتُ الْبَرَاءَ بْنَ عَازِبٍ ـ رضى الله عنهما ـ يُحَدِّثُ قَالَ جَعَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَلَى الرَّجَّالَةِ يَوْمَ أُحُدٍ ـ وَكَانُوا خَمْسِينَ رَجُلاً ـ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ جُبَيْرٍ فَقَالَ " إِنْ رَأَيْتُمُونَا تَخْطَفُنَا الطَّيْرُ، فَلاَ تَبْرَحُوا مَكَانَكُمْ هَذَا حَتَّى أُرْسِلَ إِلَيْكُمْ، وَإِنْ رَأَيْتُمُونَا هَزَمْنَا الْقَوْمَ وَأَوْطَأْنَاهُمْ فَلاَ تَبْرَحُوا حَتَّى أُرْسِلَ إِلَيْكُمْ " فَهَزَمُوهُمْ. قَالَ فَأَنَا وَاللَّهِ رَأَيْتُ النِّسَاءَ يَشْتَدِدْنَ قَدْ بَدَتْ خَلاَخِلُهُنَّ وَأَسْوُقُهُنَّ رَافِعَاتٍ ثِيَابَهُنَّ، فَقَالَ أَصْحَابُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ جُبَيْرٍ الْغَنِيمَةَ ـ أَىْ قَوْمِ ـ الْغَنِيمَةَ، ظَهَرَ أَصْحَابُكُمْ فَمَا تَنْتَظِرُونَ فَقَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ جُبَيْرٍ أَنَسِيتُمْ مَا قَالَ لَكُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالُوا وَاللَّهِ لَنَأْتِيَنَّ النَّاسَ فَلَنُصِيبَنَّ مِنَ الْغَنِيمَةِ. فَلَمَّا أَتَوْهُمْ صُرِفَتْ وُجُوهُهُمْ فَأَقْبَلُوا مُنْهَزِمِينَ، فَذَاكَ إِذْ يَدْعُوهُمُ الرَّسُولُ فِي أُخْرَاهُمْ، فَلَمْ يَبْقَ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم غَيْرُ اثْنَىْ عَشَرَ رَجُلاً، فَأَصَابُوا مِنَّا سَبْعِينَ، وَكَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَأَصْحَابُهُ أَصَابَ مِنَ الْمُشْرِكِينَ يَوْمَ بَدْرٍ أَرْبَعِينَ وَمِائَةً سَبْعِينَ أَسِيرًا وَسَبْعِينَ قَتِيلاً، فَقَالَ أَبُو سُفْيَانَ أَفِي الْقَوْمِ مُحَمَّدٌ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ، فَنَهَاهُمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم أَنْ يُجِيبُوهُ ثُمَّ قَالَ أَفِي الْقَوْمِ ابْنُ أَبِي قُحَافَةَ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ، ثُمَّ قَالَ أَفِي الْقَوْمِ ابْنُ الْخَطَّابِ ثَلاَثَ مَرَّاتٍ، ثُمَّ رَجَعَ إِلَى أَصْحَابِهِ فَقَالَ أَمَّا هَؤُلاَءِ فَقَدْ قُتِلُوا. فَمَا مَلَكَ عُمَرُ نَفْسَهُ فَقَالَ كَذَبْتَ وَاللَّهِ يَا عَدُوَّ اللَّهِ، إِنَّ الَّذِينَ عَدَدْتَ لأَحْيَاءٌ كُلُّهُمْ، وَقَدْ بَقِيَ لَكَ مَا يَسُوؤُكَ. قَالَ يَوْمٌ بِيَوْمِ بَدْرٍ، وَالْحَرْبُ سِجَالٌ، إِنَّكُمْ سَتَجِدُونَ فِي الْقَوْمِ مُثْلَةً لَمْ آمُرْ بِهَا وَلَمْ تَسُؤْنِي، ثُمَّ أَخَذَ يَرْتَجِزُ أُعْلُ هُبَلْ، أُعْلُ هُبَلْ. قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَلاَ تُجِيبُوا لَهُ ". قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ، مَا نَقُولُ قَالَ " قُولُوا اللَّهُ أَعْلَى وَأَجَلُّ ". قَالَ إِنَّ لَنَا الْعُزَّى وَلاَ عُزَّى لَكُمْ. فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " أَلاَ تُجِيبُوا لَهُ ". قَالَ قَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ، مَا نَقُولُ قَالَ " قُولُوا اللَّهُ مَوْلاَنَا وَلاَ مَوْلَى لَكُمْ ".
El-Bera’ bîn Azib (r.a.) wiha rivayet dike: Di Roja Uhudê de Pêxember ﷺ Ebdullah bîn Cubeyr wekî fermandarê koma tîrvanan ku pêncî kes bûn tayîn kir. Wî ferman da wan û got:
"Heger hûn bibînin ku çivik me perçe-perçe dikin jî, an jî em serketine û me dijmin têk biriye jî, heya ez nûçeyekê ji we re neşînim, hûn ji cihê xwe nelivin." Paşê misilmanan dijmin têk birin. Bi Xwedê sond! Min dît ku jin cilên xwe hildidan jor û xelekên lingên wan û lingên wan xuya dibûn û direviyan. Hingê hevalên Ebdullah bîn Cubeyr gotin: "Xenîmet! Ey gelî xelkê, xenîmet! Hevalên we serketine, hûn li benda çi ne?" Ebdullah bîn Cubeyr got: "Ma we ji bîr kiriye ku Resûlullah ﷺ çi gotiye we?" Wan bersiv dan: "Bi Xwedê sond! Em ê herin ba wan û para xwe ji xenîmeta şer bistînin." Lê gava ew çûn ba wan, rûyên wan hatin zivirandin û ew têkçûyî vegeriyan. Di wê demê de Resûlullah ﷺ ji paş ve gazî wan dikir. Tenê donzdeh mêr li gel Pêxember ﷺ man û dijminan heftê kes ji me şehîd kirin. Di Roja Bedirê de Pêxember ﷺ û hevalên wî ji muşrîkan 140 kes girtibûn; heftê kes hatibûn kuştin û heftê kes jî esîr bûbûn. Paşê Ebû Sufyan sê caran pirsî: "Gelo Muhemmed di nav van kesan de ye?" Pêxember ﷺ ferman da hevalên xwe ku bersiva wî nedin. Paşê wî sê caran pirsî: "Gelo kurê Ebû Quhafe di nav van kesan de ye?" Û dîsa sê caran pirsî: "Gelo kurê Xettab di nav van kesan de ye?" Paşê wî vegeriya ba hevalên xwe û got: "Lê ev hemû hatine kuştin." Omer (r.a.) nikaribû xwe ragire û got: "Bi Xwedê sond te derew got, ey dijminê Xwedê! Hemû yên ku te jimartine sax in û tiştê ku dê te aciz bike hîn maye." Ebû Sufyan got: "Roja îro li hemberî Roja Bedirê ye; şer carinan wiha ye, carna serketin ji aliyekî ve ye û carna ji aliyê din ve. Hûn ê di nav mirovên xwe de hinekan bibînin ku hatine mûtlekirin (endamên wan hatine jêkirin); min ferman neda vê yekê, lê ev yek min aciz nake." Paşê wî dest bi stranbêjiya serbilindiyê kir û got: "Bilind be Hubel! Bilind be Hubel!" Pêxember ﷺ got: "Ma hûn bersiva wî nadin?" Wan got: "Ey Resûlullah ﷺ, em çi bibêjin?" Wî got: "Bibêjin: Allah bilindtir û mezintir e." Ebû Sufyan got: "Uzzaya me heye û Uzzaya we tune ye." Pêxember ﷺ dîsa got: "Ma hûn bersiva wî nadin?" Wan pirsî: "Ey Resûlullah ﷺ, em çi bibêjin?" Wî got: "Bibêjin: Allah mewlayê me ye û mewlayê we tune ye."
Werger û ravekirin ji hêla Khutba World ve, ji erebî hatine wergerandin.
Tîravan diviyabû li cihên xwe bimînin û fermanên Pêxember ﷺ pêk bînin.
Ev hedîs bûyerên Şerê Uhudê vedibêje: Pêxember ﷺ pêncî tîravan di bin fermandariya Abdullah ibn Jubayr de dan û ferman da ku bêyî destûra wî cihê xwe nehêlin.
Koma ku bi kevan û tîran cihêkî stratejîk diparast.
Mal û milkên ku piştî şerekî li gorî rêgezên heyî tên dabeşkirin.
Pûtên ku ji aliyê pirxwedaperestên Mekkeyê ve dihatin perestîn.
Zanyarên klasîk tekez dikin ku divê fermana rewa ya Pêxember ﷺ were pêkanîn, heta dema ku xuya dike rewş ber bi baştirbûnê ve diçe. Ev bûyer nîşan dide ku devjêberdana cihê hatiye tayînkirin dikare encamên giran bîne. Ew herwiha cudahiya di navbera guhdariya bi sebat û lêgerîna berjewendiya kesane de nîşan didin. Bersivên Pêxember ﷺ li hember sloganên li ser pûtan piştrast dikin ku tenê Allah herî Bilind û Parêzerê rastîn e. Mezhebên hiqûqî yên sunî ji vê yekê destûra tundûtûjiya kesane dernaxin: rêgezên şerê çekdarî girêdayî desthilatdariyeke naskirî û şertên wê yên hiqûqî ne.
- Li pey peymanên zelal û berpirsiyariyên ku hatine spartina te bimeşe, heta ku derfeta berjewendiyê derkeve holê.
- Berjewendiya kesane ji dilsoziya li hember fermana rewa bilindtir nebîne.
- Li hember sloganên provokatîf bi sebat û bi gotinên ku yekîtiya Allah piştrast dikin bersiv bide.
Ev rivayet vedibêje ka di dema Uhudê de birîna Pêxember ﷺ çawa hate dermankirin û ji bûyerên vê şerê re çarçoveyeke zêde dide.
Sahih al-Bukhari · #2783 (Sahih)Ev rivayeta sahih hîn dike ku cîhad û niyeta dilpak piştî Fetihê Mekkeyê jî didomin û mijara cîhadê di çarçoveyeke olî ya firehtir de datîne.
Her roj hedîsek, bi zimanê te
Sepan her roj hedîsek bi ravekirinê dide te, herwiha wek wîdjetekê li ser telefona te. Bikaranîna wê belaş e.